This 15 a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
- Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.
- Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
* Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book 15 in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
athttp://books.google.com/
PATROLOG
CURSUS COMPLETUS,
8KU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UXIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,
ΘΗΝ SS. PATRUM, DOCTORUM. SCRIPTORUMQUE ECCLESASTICORUM,
SIYE LATINORUM, SIVE GR. ECORUM,
QUI AB EVO APOSTOLICO AD ETATEM INNOCENTIHT ΠῚ (ANN. 11165) PRO LATINUS, ET AD CONCILII FLORENTINI TEMPORA (ANN. 14389] PRO GILECIS FLORUERUNT
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM QUJE EXSTITERE MONUMENTORUM. CATHOLICAE TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIORA ECCLESLE SJECULA ET AMPLIUS,
HIUXTA EDITIONES A CCUPATIASIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUBCIIPTIB COLLA TAS, FERQUAR P1 26 TEX CABTIGA TA ; DISSERTATIONIRUS, COMMENTARIIS VARHSQUE LECTIONIEUB CONTINENTER ILLUSTRATA ; 0W*ieps DHFEMIBUS POST AMFLISBIMAS EDITIONES QUA TRIBUS NOVISSIMIS SJECULIS DERENTURM ABSOLUTAS, DETECTIS AUCTÀA ; ΝΗ ΝΒ. ORDINARIIS VEL ETIAM ANALYTICIS, SINGULOS SIVE TOWOS, SIVE AUCTORES ALICUIUS NuMENTI SUBSEQUÉENTIBUS, DONATA ἢ CAFUTITLUS UNT LA IPSUM TEX TUM IMTE DISPOSITIS, NECNON ET TITULI SINGULAWUM FAGIAARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBPUS SUDJECTAMQUE MATEIIAM ΒΙΠΝΙΓΙ" CANTIbUS, ADORNATA ; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPIIS, ALIQUA VEAO AUCTORITATE ΙΝ
ORDINE AD. TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMFLIFICATA ; bice*TIS ET QUADRAGINTA. IMDiCIBUS REB OMNI RESPECTU, SCILICET, ALPITARETICO, CUBONOLOGICO, ANSLVYIIMM, ANALOGICU, $TaTISTICO, SYNTUETICO, ETC., HES cr AUCTORES ExmmENTImOUS, ITA UT NON SOLUM TD * bie$o, ΒΡΙν NEGOTHS IMPLICATO , ET 51 FORTE SINT, PIGRIS. ETIAM ET IMIPERITIS PATEANT. OUXES B&, PATRES, LOCUPLETATA; SED PILESERTIM DUODUS IMMENSIS ET CENERALIBUS INDICHIUS, aLTERU sci τ HERUM, quo coxsuLTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATREM, VERUM ETIAM UNUEQUISQUK PATAUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QUODLIBET THEMA SCRIPAEBIT, UNO INTEITU CONSPICIA TUR ALTERO SCIIPTUMH/E SACRA, £X Quo LECTORI COM-
PERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATREB ET IN QUIBUB OPERUM BUORUM LOCIS 8INGULOS SINGULOMNUM LIDHORUM SCRIPTUD£ VERSUS, 4 PAIMO GENESÉOS . WsQUE AD MOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT ;
EnivrO ACCURATISSIMA, CETERISQUE OMNIBUS FACILE ANTETONENDa, 81. PERFENDANTUR CHARACTEBTB πε CHARTE QUALITAS, iMTEGlIITAS TEXTUS, COMMRECTIONIS P'ERFECTIO, OPERUM RÉCUSORUM TUE "irm ἘΓᾺ MUMERUB, FORMA YOLUAINDM FERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PAThOLOGLE bÉCLUReU πεσε WBiuILIB, FPhETII EXIGUI TAS, PILESERTIMQUE ISTA COLLECTIO UNA, METITODICA ETT CIIEONDLA- SEXCENTORUM F'ULAGMENTORUM OPCÜSGULORUMQUE HACTENUS dC ILLIC SPADSORUM, YII ETXX INEDITORUM, PRIMUM AUTEM IN NOSTHA BIBLIOTIECA, EX OPERIDUS ET MSS, AD QENST KTATES, LOCOB, LINGUAS FORMASQUE PERKTINENTIEUS, COADUNATORCX,
ET EX INNCMERIS OPERIBULS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS UNICUM μι τεῦ EEN—
SERIES GRJECA PHRIOR,
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESIE GRISE A 5. BARNADA AD PHOTIUM, i
AGCURANTE J1.-P. MIGNE, Bibliothecis cleri universe, SIVE CUBNSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE VCCLESIASTICA muse
" Y ATROLÓGIA, AD INETAR. IFS1US ECCLESIE, IN DUAS PARTÉS biTIDITUB, ALIAM TERES AMQUE PAITES PENE JAM INTEGRE EXARATJE 5UNT.. LATINA, DUICESTIS ET ΘΕῈ
- STàW3, DECEM ET CENTUM BSDPRA MILLE FRANCIS VEXIT α ΓΑ DUPLIC: 2004 GRELIM TEXTUIU UNA CDM VERSIDNE LATINA LATERALI COMPLECTITUR, ^
£&rniE ΠΝ ΓΑ, ΝῸΝ EXCEDIT, PsTERIOR AUTEM VUMBHIMEM LAYIIAM T "TE QUINQUAGINTA VOLUMINA. RETINETUM. ALANI A £ yu "aum ECOX ATE
&R KCO-LA THNCM ud | d QuapQ
4 E
ΜΙΝ 5UPERADIT , DUM IUIUS. VERSIO NA ^ | : » ἢ UT ΨΒΠΤΙΙ eai i;
2m
Ara "ἢ
I. Tiart.
nMorunr Ia-
(ἢ. CCCYT,
Yerode occisos.
— luhlini inter
vin, n 423, Cat.
14. [las it Seleuc. ΠῚ
uli B. Thecle. Add
E pag. 15 b, p. 257 hilic. B iftsor: 1ITTS
Avis" ORTANT.
p'apeés une deslols providenlielles qui régissent le monde, rarement les eeurres au-decsus ae ,"ordins(re se fot
ns eoniradictions plus ou. rnoins fortes eL nombreuses. Les Afefiers Catlholiques oe pouvaient gute échapper à ce
vt ili«in de leur utilité, Tantót on a nió leur existence 6g leur imporispee; tantát on a dic qu'ils éjatent fermées wu qu'ils allawent l'étre.. Cependant íls poursuivent leur carriére depuis 21 ans, et Jes productions qui en sortent deviennent de plus en plus graveselsolignées ; aussi parait»)! certain qu'à mes d'événements qu'aucune prüdegce humaine ne saurait prévoir ni emp?cher, ces Ateliers ne && fermeront que quand la. Hibliothique du Clerqé sera terminée en «es 2,000 volumes in-i^. Le passé parall um sür garonl de l'avenir, pour ee qu'il y πὰ e pu ἃ eralwdre, Cependant, parmi ]es ealompies auxquelles ils se soni. trouvés én botte, 11 en es deux qui ont ἀπό cont;- noellement répétées, parce qu'étant ples capitales, Vour. effet. entralnalt plus de conséquences, De pelits et ignares voneurreuts se sont donc acharnés, par Jeur rorrespondanee eu [eurs voyageurs, à répéter partout que nos Editions élaient mal corrigées et tal imprimées. Ne pouvant attaquer le fond des Ovvrages, qui, pour Ja plupart, ne sont que Ies chefs-d'eeuvre do Catholicisme reconnus pour tels dans. 1095 Jes temps et dans Lous Jes pays, id fallait bien δῦ rejeter sur 1a forme dans ce qu'elle » dé plus serieux, 'Is correction et l'impression; en elTet, les ehefs-d'eeuvre nime n'auraient qu'une demi-valeur, «i le texte en était inexaet ou filisphte, :
1l est trés-vra] que, dans le principe, un soecés inoui dans Jes. fastes de 1a Typographie ayant foreé. l'Editeur de recoutir 30x mécaniques, alin de marcher plus rapideuent et de donner les ouvrages à moindre prix, quatre volemes du donble Cours d'Ecrilure sainle ei de T héologie lurent tirés avec Ia. correcliou insuffisante donnée dans les. impri meries à presque tout ce qui s'édite; il est «raj. 30ssi TUN ceriaim nombre d'autres volumes, appartenant ἃ diverses Fublieations, 'urent. tmpriméós ou Irbp noir ou Lrop blanc, Mais, depuis ees. temps élomés, les mécaniques ont edé le Lravail aux presses ἢ bras, eti l'unpresston qui eg sort, «30s étre du Inxe, attendu que. le luxe. juréfaíl daus dea ouvrages d'une telle nature, est paríattersent convenahle sous Lous les rapporis. Quant à la correction, West de fait qu'olle n'a jumais él6 poriée si loiu dans aucun* édition ancienne ὃ contemporaine. ElLcomment en serntál autrement, aprés toutes Les peiues gl toutes les dépenses que mons sublesons pour arriver à parger nos épreuves da toutes fautes? L'habitude, en Iypagraphie, mime dans les meilleures maisons, est do qe corriger que deux épreuves &L d'en confíret wne ttoisihae avec Ia seconde, 308 avaífr préparé ea rien Jo manuscrit do lauteur.
Dans les Ateliers Catholiques (a différence est presque ipcogmmensurasble. Àu moyen de carrecteurs bianchis sus le harnais et dont le coup d'orrl typographique est sans pitié pour les fsotes, on commence par préparer fa copie d'un lout à l'autre sans en exeepter wu seul mot. On lit ensuite eo. premiere épreuve avec Ia copie alnsi préparée. On lit en seconde de la méme mantére, mais en collationnani atoc 15 premiere, On fait la méme chose en tierce, en vola - Wonnanl avec la secande, Oo agH de διὸ et quarte, en. collatiónnau! voe Ia tierce. On renouvelle Ia méme opé- ration en quinte, en collationnant avec ia quarte, Ces eollationaemenis ont pour bukdo voir si aucune dés fautes sgnalées au. bureau par. MM. Tes correeteurs, sur 1a marge des épreuves, n'a écbapp? à MM. les corrigeurs sur 10 marbre etle méóial, Aprós ces cinq leerures eniieres eantrülées. l'une par. l'autre, ei en dehors de la préparation £i-lessus mentlounte, vient une rivision, et souvent ἢ! en vient deus ou trois; puis l'an ellehe, Le elichage opéré, par Consóquent là porelé du teste se Erouyant tmoobilisée, on falt, avec Ia copie, une nouvelle Teclure d'un bont de ἣν preuya à J'autre, on δ livre à une nouvelle révision, et le Hirsge n'arrive qu'aprés ces innombrables précautions.
Aussi y a til i Monlrouge des eorrecieurs de toutes los nations et en. plus grand nombre que dans vingt-ci Imprimerios de Paris réunies ! Aussi encore, la correction y eodte-t»elle autant que Ia composition, tandis qu'ailleurz elle ne coüte que Te dixiéme ! Aussi enfin, hien que l'assertion pulsse paraitre téméraire, l'exactitude obienue par tant de frais el dé sofüs, falt-elle que là plapart des Editions des Ateliers Col/o[igues lajssent bien loin derriére elles celles méme des c^l^bres Bénédietins Mabillon et Ιου μοι et des célebres Jésuites Petau et Sirmond, Que l'on tompare, en effet, n'importe quelles feutltes de Teurs éditions avec celles des nóirés qui !eur correspondent, en grec comme ea latin, ἢ se eonveaincra que D'invraisemblzhle est une réalité,
D'ailleurs, ces savants éminents, plus préorcupés du sons des Lextes que de la. partie typograpbique. et n'étant uL correcleurs. de profession, lisaient, non ce. que portatent [es épreuves, m»is ee qui devall &'y. Urouver, leur ute fotelligeuce supplésnt aux fautes de l'édition, De plus Ies B^nédictins, eomme les Jéssites, X ei n presque lonjours sur des mauuserils, cause perpétaelle de la sou ipliejté des Bulles; pendant. que les Atelters. Catholiques, dont Je propre est surtout de ressusditer 12. Tradition, n'opézent Je. plus $onvent que sur des imprimés.
Le fW. P. De Buch, Jésute: Bollandiste de Bruselles, nous cerivait, 11 y a quelque. iemps, n'avoir pu Irouver en Uix-huil mois d'étude, me seule faute dans movre. Patrologie. latine. M. Denringér, professeur de. Théologle à l'Uni- versitá de Wurzbourg, et M. Helssmann, Vicaire Géguéral do 14. méme ville, nous mandaiept, ἃ la date du 19 juillelL, τ ΤΟΙ pur également surprendre une aenle [au, soit dans le Latin sott dans le grec de notre double Patrologie. Enlin, lé savant. PP. lira, Bénédietin de Solesme, et M. Bonetty, directeur des Awuaoles de philosophie chrétfenne, mis au
de nous convaincre d'une seule erreur Ivpogrephique, ont. é6 larcós d'avouer que nous n'avions pas rap présumé de notre parfaite. eorreetton, Daus le Cierge se Iroovent de bons latinisles et dé bons hellénistes, et, ce qui est plus rare, des hommes Iris positifs et μ es- pratiques, eb hien ! nóus leout promettans une prime de 25 cenlimes par ehague faute qu'its déconvriront d»us n'imporus lequel de-0s volumes, surtout dans les grecs, ὃ
Malgré εὖ qui précéde, l'Editeur des Cons complets, βρη πηι de phis en plus l'imporlance et méme Ia. nécessità d'une correction parfaite pour qu'un ouvrage solt veritabiement utile. et estable, se livre depuis plns d'un an, et t» résolu de se Hyrer jusqu'à [a Gn. à une opération Tongue, pénibie et coüleuse, savoir, la. révision enti?re et üniversellà do sex innombrables etch. Alosi elaeun de ses volumes, au fur et à mesure qu'il les remet sous presse, est corrigé mot pour ΠΟ d'un brut à l'autre, Quacante hommes y sonl ou y seronL oecapés pendant 10 ans, δ᾽ une mamme qui me waurait ὁ πὰ moimdre d'un demi emllión dà francs. est consacree à rel important. contróle. De cette mahiére, les. Puliliestons dos Aieliers Calloliques, qui déjà &e distingualent enire. toutes par Ja sopériorité de leur correction, u'auront de rivales, sous ce rappart, dass aocun Lemips uà dans aucum pays, car quel est l'xditeur qui puurrait οἱ vondppik we liseer APRES COLP. à des travaux 5s) gigontesques eb d'un. príz sj exorbllant Ὁ ΠῚ faut
wrles éire hien pénétre d'ine vocation diviné ἃ eet e(fet, pour ne reculer ni devant la peine 9i devant Ia. dépetise, Wurtent Lwspog l'Ewrope savante procelauie que jamas voiumes n'oot étá édité» avec. lant d'exactitude que cenx de la Biblio) qne iniverselte cu Cieriid. Lu prés volume est du nombre de ceux ré visé, et Lous Ceux qui lé seront 8 avenir portergul eeltc pole, Ἐπ᾿ conséquence, pour- juger les productions des. Aleliers Calholiques sous 10 rapport We la correction, V. ne fira prendre que ceux qui portéront en (ete l'avis ici tracé, Nous né recomnalssons que ἘΠ blilion νὰ θοὸν imd suiyrónt sur nos planches de eos ets corrigées, On croyait autrefois que [ᾳ stéórcéolspte ἐπι πὶ ἐν ips (utes, allendu qu vn celda de métal n'est point. élastique; pás da tout, il introduit (à erieetion, ΒΓ bn à treuró Ie moyen de 16. eerriger jasqu'a estinetion de fautes, l'uwreo à διό revu par M. Drach, le Grec por des trees, Je Latin. Οἱ 16 l'rancais par les premiers correcteurs de la eapliale en ces langues,
Nous avons la eotisolation de pouvolr finir cet avis par les réflexions suivantes : Enfin, notre exemple a (ini pat
lhranler [is grandes publications en Itslie, en Allemagne, en Belgique et en Franee, pae les Canons grecs de Rome, le Gerdil do Naples , ie Satmt Thomas de Parme, V Encyclopédie reliqieuse de Mutiich, le recueil des iféclarations des rileá de Bruxelles, los Hollandistes, le Stores et le Spicilége de Paris. Jusqu'icl, on n'avait su réimprimer que dés Wirages de eourie halelne. Les 107 1^, οὐ s'engloutissent Tex in-folio, fajssient peur, et. on. u'osait y touehier, par Vrainte. de se noyér dans ees ablmes «10s fond et «ads rives; mais on a fini par se risquer b nous tmiter, Bion pus, fous notre mpolsion, d'autres Faliteors se préparegt 39 Euilaire universel, sux Décisions de toutes les Congrégatións,
une Biographie οἱ ἃ une Mistotre générale, etc, ete. Malbeureusement, Ἰὼ plopart des &ditions déja faites ΟἹ qui 58 foni, 08} sans autorité, parce qu'élles sont sans exactitude ; la correction semble en avoir ὁ! ὁ falte par des aveugles, ML quon n'en al pas senti la geavitó, soit qu'on ast feculà devant Tes frais; mais patience! une reproduction Vorreeke surgira tient, ne. fü*-ce qu'à la Tumiére des deolos qui se sont faites ou πὶ se feront. entere;
TRADITIO CATHOLICA. SAECULUM V, ANNI &58 500,
BAXIAEIOY
ἘΠΙΣΚΟΠΟΥ͂ ZEAEYKIAZ
TA XOZOMENA IIANTA.
θαι σαν αν
SELEUCIENSIS EPISCOPI
OPERA QUA EXSTANT OMNIA.
ACCEDUNT
KUDOCLE IMPERATRICIS, JENEJ& GAZAI, ZACHARLE MITYLENES, GENNADII CP., ANTIPATRI BOSTRENSIS, THEOTIMI TOMITANI, GELASII CYZICENI, ANDREJÉ£ SAMOSATENSIS, TIMOTHEI BERYTENSIS, EUSTATHII BERYTENSIS, QUINTIANI ASCULANI, JOANNIS CARPATIIII , EPISCOPORUM; AMMONII PRESBYTERI ALEXANDRINI, DALMATII MONACHI,
EUTHALII DIACONI, CANDIDI ISAURI, ANONYMI,
SCRIPTA VEL SCRIPTORUM FRAGMENTA QUJE SUPERSUNT.
ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE, Bibliothece Cleri universe,
SIVE
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICUEE RAMOS EDITORE.
— — — —, 6,0) 09900 Á—
TOMUS UNICUS.
— — D 09 09 c »ἝοἝ;.
VENIT 13 FRANCIS GALLICIS.
— 1.
EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITORÉM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA.
1861
TRADITIO CATHOLICA. SAECULUM V. ANNI V58-500,
ELENCHUS
AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO LXXXV CONTINENTUR.
BasiLmUs SELEUCIENSIS EPISCOPUS.— Orationes XL, ex editione Claudii Dousqueii, col. 27.— Ejusdem oratio in laudem S. Stephani protomartyris ex editione Francisci Combefisii, 462.—. De vita et miraculis beate Thecla virginis libri duo, 474. — Scholia in S. Gregorium Naziau- zenum (edita inter opera S. Gregorii.)
EuTHALIUS DIACONUS. — Elenchus Actuum apostolorum, 627. — Elenchus septem Episto: larum catholicarum, 666. — Elenchus Epistolarum S. Pauli, 694.
JoANNES CanPATHIUUS, — Capitu!a adhortatoria ad monachos in India constitutos, Latino 191, Grece 1837.
EupociA IMPERATRIX AUGUSTA. — Carmen de S. Cypriano Antiocheno, 831. .
JENEAS GaAZEUS , philosophus Christianus. — Theoplirastus, sive Dialogus de animarum immortalitate et corporum resurrectione, 872.
ZACHARIAS MITYLENES EPISCOPUS. — Disputatio de mundi opi(icio, 1011. — Contra Mani- chaos, 1143. — Fragmenta historica, 1146
GELasIUS CyzicENus. — Historia concilii Niceni, 1180.
TüEOTIMUS JUNIOR ToMITANUS EPISCOPUS. — Epistola ad Lconem imp., 1359.
AMMONIUS PRESBYTER ÁLEXANDRINUS. — Commentariorum in Vetus et Novum Testamen- tum fragmenta, 1362 et 1814.
ANDREAS SAMOSATENSIS. — Epistolae ad synodum Ephesinam spectantes, 1611.
GENNADIUS PATRIARCHA CP. — Epistola encyclica ad pontificem Romanum et omnes me- vopolitanos, 1614. — Fragmenta dogmatica, 1622. — Fragmenta commentariorum in Vetus et Novum Testamentum, ex Catenis, 1731].
S. QUINTIANUS EPISCOPUS ASCULANUS. — Epistola ad Petrum Fullonem Antiochic episco- pum, 1734. — Anathematismi duodecim, 1738.
CANDIDUS IsAURCS, historiographus Christianus. — Fragmenta historica, 1742.
ANTIPATER DosTRENSsIS EPISCOPUS. — Homilim, 1763. — Fragmenta, 1791.
DALMATIUS MONACHUS. — Epistolie, 1799. — Apologia, 1801.
TixoTnEUs BERYTENSIS EPISCOPUS. — Fraginenta, 1803.
EusrATüIUS DERYTENSIS EPIscoPUs. — Defensio epistole Leonis pape contra Timotheum A&&lurum, 1803.
APPENDIX AD SAECULUM V.—Anonymi fragmenta liistorica, ex editione card. Ang. Maii, 1807.
3386388
ro ———
lPatisiis -- Ey Typis ἢ. P. MIGNE.
ANNO DOMINI CDIAiTJ 2^ .
BASILIUS τος
SELEUCIJE IN ISAURIA EPISCOPUS
--
NOTITIA
(Fasmc. Bibliotheca Greca, ed. Harless, tom. 1X, p.90.)
-»
Basilius, Seleuciz in Isauria post Dexianum ( qui A. C. 451 concilio Epbesino interfuit ) episcopus (a), neque in Menzis Graecorum, neque in Latinorum Martyrologiis inter sanctos celebratur (b) , haud dubie ideo, quoniam in causa Eutychiana parum constantem se praebuit, et cum in concilio Constantinopolitanq A. C. 448 Eutychis hzresin condemnasset (c), illam in synodo Ephesina λῃστριχῇ A. 449 probavit (d), licet postea sub Marciano imp., et epistole S. Leonis ad Flavianum A. 450 subscripserit (e), et in conci- lio Chalcedonensi À, 451 condemnato iterum Eutyche, veniam impetraverit (f). Idem deinde A. 458, ung fum aliis lsauriz episcopis, quorum metropolitanus erat, per litteras imperatorem Lconem (g) rogavit ut, comprobata Chalcedonensi synodo, intrusionem Timothei /Eluri in sedem Alexandrinam refutaret. Ex &criptis ejus exstant (A) :
1. Homilia in illud Genes. 1, 1: 7n principio creavit Deus celum et terram. Incipit : "Azaz μὲν ὁ τῶν &v- θρώπων βίος. Legit Photius cod. cLxvin. Separatim Hamburgi ann. 1618, 8, edidit utraque lingua Detlevus Wolderus, Crempensis Ilolsatus , qui praeter rem existimavi, primum se esse, qui illam homiliam Latine vertisset. FAsn. Ín Joan. Patusz Encycloped. philol. vol. Wl, sunt Basilii Seleuc. pg. 41 seqq. homilie n. 1, 8$, 5, 1, 8 et 9 edite. Han.
9 et 3. ]n Adamum. Incipit prior : θσπερ ol τὰς τῶν βασιλέων. Posterior : Οἷδα χρεώστην ἐμαυ-
(a) In. ms, Caesareo apud Nesselium , V, p. 86, yocatur archiepiscopus.
(P) Confer. Tillemont., tom. XV. pag. 542. Fasn. Preterea vid. de hoc Basilio G. Cave, Histor. litt. SS. Eccles., tom. I, pag. 444 seq. ed. Basileens.— L. Ell. du Pin, JVonv. Bibl., tom. IV, pag. 206. — M. Ceillier, Hist. gón. des aut. ecclés.. 10m. XIV, pag. 505 seqq. — llamberger, Zuverl. Nachr., t. lll, pag. 195 seqq. Han.
te TiH., pag. 514.
d) ld., pag. 561,562.
(5 Id., pag. 617.
(f) 1d.. pag. G606.
(4) Hzee epistola adhuc. exstat Latine ad calcem Actor. concilii Chalcedouensis.
(^) Codicum, qui non adroodum multi supersunt, et quidem in pr:esenti eorum, in quibus plura Basi- lii Seleuc. scripta continentur, notitiam hic subjun- gam. Florentie, in bibl. Medic. Laur. cod, !, n. 10- 44, triginta. et quinque homilie quas singulas plu- ribus memorat Bandin. in Cat. codd. Gr. Laur., t. 1,
g. 196 seqq. Matriti in bibl. reg. cod. ci, homi- Jia in Herod:adein cum interpretat. Lat. D. Flami- nii Priami Lucensis : οἱ versio ejusdem Latina ser- monis in infanles Bejuleem. ab [lerode tencidatos. V. lriarte, Cat. codd. Gr. Matr., pag. 406. seq. — Womili:e ee, qux etiam elite sunt, Paris. in cod. iMcciv bibl. publ. premisso Photii judicio de Dasilio. — Vindobonne in cod. Caesàreo Lxxxi fragm. ex prima in principium Geneseos oratione. ( Lambe-
PATROL. GR. LXXNY.
cius, Comm.. in, pag. 466). — 1n cod. xtv, n. 13, Orat. in. transfigurat. Christi (in. Opp. Basilii Se- leuc. est oratio 40); (Lambec., VIII, pag. 219) et alia anonymi in transfigur. Christi , quz in alio cod. ( Vid. Lambec., IV. pag. 507), male tribui- tur Chrysostomo, et a Montfauc. prorsus neglecta cst. — In cod. xxxv, n. 34, Orat. de infantibus ab Herode interemptis, n. 23. — Orat. in Matth. xx, 18 (sive inter editas, n. 51), — n. 26, nondum edira in Jude proditionem et cenam mysticam : inc. : Τοῦ Σωτῆρος τὰ πάθη, πένθος μὲν Ἰουδαίων ὑπάρχε:, n. 17, nondum edita in S. Pascha : init. ΓΔ, ατὸς εἰς
ἡμᾶς 1j τοῦ Χριστοῦ φιλανθοωπία. V. Kolfar. Suppl.
ad Lambec. Comm., pag. 257 scq., cui timen. dug posteriores videntur suspect:e. — In coil. Coislin. CCCLXX!l1 , sermones 1v, 15 in Centurionem; 2. in filios Zebedzi ; 35? in Herodiadem; 4* in navicnlain fluctuantem, et Chrysostomi sermo De consumma- tione seculi, Latine, interprete Flaminio Priamo Lucense, Romz Kal. Januar. upxcvi.. V. plura. in Montfauc. Bibl. Coislin., pag. 580 seq. Conf. Liart. loc. cit. — In cod. Coislin. cvit, inter. aliorum ho- milias, tres oratt. Basilii Seleuc. — 1n cod. cccvi, d. 29. dec. orat. in infantes ab [lerode occisos. (Bibl. Coislin., pag. 182 et 423.) — Dublini inter codd. collegii S. Trinit. cod. ccxxvii, n. 428, Cat. codd. Anglie, etc., excerpta ex Das lii Seleuc. ho- miliis et libris n De miraculis B. 'Thecle. Add. Montfauc. Dibl. biblioth. mss., I, pag. 13 b, p. 257 a p. 494 d, et sepius. V. indic. ad ism. Bani.
|
11 DASTEIUS SELEUCIENSIS. 19 «ὄν. Legit Photius. Euidii separgtirp., Fd. 3jérellus, París., 1602, 8. [Orat. 1 in Adamum, e Graco nuper -fatinitate donata per Mart Μά πάδία, b. Τιι. Ἢ typogr. Steph. Prevosteau. Paris., 1602, 8. V. Maiuar.
A. tom. IlJ, pag: T, ἢ . 4. Jn Caste Abel. Incipit : Πάλιν ἡμᾶς ὁ τῆς 6baoxa)a; νόμος. Legit Photius. 7 Send, Ek τὸν Νῶε, In Noachum, sive Noemum, Prior incipit : Ὅσος ἕνεστ: cq, Posterior : Οὔτε τὴν
- δμῥτέραν ἀχοῆν.
1. In Abrahamum. Incipit : Τῷ φιλοθέῳ xal πνευματιχῷ. Legit Photius. ΕλΒδ. In tribus codd. Bibl. publ. Paris. lant.
8. In Josephum, patriarcham. Incipit : Τοῖς μὲν τὰ μακρὰ πελάγη. Legit Photius. [In cod. Paris. MCCCCLY1U1.]
9. 1n Moysen. Incipit : Πολλὰ τὰ πρὸς ὕμνου χινοῦντα. Legit Photius.
40. In Eliseum et Sunamitidem. Τῶν προφτιτῶν οἱ μὲν λόγῳ. Grace et Latine cum Detlevi Wolderi ver- sione. Hamb., 1618, 8.
41. In Eliam. Incipit : Tbv μὲν μαχάριον ἐχεῖνον xal μέγαν προφήτην. Legit Photius. Sed Tillemontio judice homilia hzc misera est et parum digna Christiano : Trés-pitoyable et trés- indigne d'un chrétien. Tom. XV Memor., pag. 544. [Mediolani, in Bibl. Ambros.]
12 et 15. In Jonam. Incipit prior : "Arag μὲν ὁ τῆς χτίσεως χόσμος. Posterior : Οἱ τὰς τῶν φρεάτων πηγάς. Alteram, an utramque legit Photius?
14, 15, 10, 17. In historiam de Davide. Incipit prima : "AX2ot μὲν ἄλλων τεχνῶν παιδευτάς. Secunda : Οὔτε τοῦ πελάγους ἁψάμενος πλωτήρ. Tertia : Ὅταν εὕρῃ τῆς ἀχοῖς προθυμίαν f; χάρις. Quarta : Ἐπειδὴ τῶν τοῦ Δαυϊὸ χατορθωμάτων.
18. In Herodiadem (a). (Matth. xiv.) Incipit : Τὴν τῆς Ἡρωδιάδος ὄρχησιν.
49. In Centurionem. (Matth. vin.) Incipit : Ἢ τῶν Εὐαγγελίων σάλπιγξ. Legit Photius.
20. In Cananeam. (Matth. xv.) Incipit : "Hv ἄρα καὶ συμφορὰ μεγίστης εὐφρησύνγς.
. 91. In claudum, ad portam Speciosam sedentem. (Act. wi.) Incipit : Ol μὲν τὰς μιχρὰς ταύτας.
22. In illud Math. vini, 24 : Discipuli navigabant cum Jesu, et ecce tempestas magna. Incipit : Οἱ μὲν τῇ πτήσει xaX τῇ φύσει. Legit Photius.
235. Εἰς τὸν δαιμονιῶντα : De obsesso a demone. (Luc. viu, 27.) Incipit : Πολλαὶ μὲν ai παρὰ τῶν δαι- μόνων.
24. In illud Matth. χχ, 21 : Dic ut sedeant hi duo filii mei. Incipit : Ἢ μὲν ὑπ᾽ ἀνθρώπων χατὰ ἀνθρώ- πων, Legit Photius.
25. In illud Matth. xvt, 15: Quem me dicunt esse homines Filium hominis? Incipit : Μωῦσῆς μὲν ὁ τῶν ᾿Εδραίων παιδεντῆς. Legit Photius.
26. In illud Joan. x, 11 : Ego sum Pastor bonus. lucipit : Ἢδὺ piv τὸ yprpa ποιμήν. Separatim ex- sat. edita París., 1597, 8, Grece et Latine apud Fed. Morellum (cum ejus notis, conjectt. et emen- 4att.].
27. Εἰς τὰ Ὀλύμπια : In Olympia. Ne eihnicoruin. ludis spectaculisque Olympicis intersint Christiani. Incipit : Καὶ τερπνὸς παρατρέχων ὁ χρόνος καὶ φοθερός. Separatim edidit Morellus Paris., 1603, 8
28. In illud Matth. xvi, 9 : Nisi. conversi fiatis sicut. parvuli, etc. Incipit : Πολλὰς σωτη ίας ὁ δοὺς 6 Δεσπότης Θεός.
99. In illud Matth. xi, 98 : Venite ad me, omnes qui laboratis, etc. Incipit : Οἱ μὲν ἐπὶ γῆς βασιλεῖς. Le- git Photius.
50. In illud Matth. iv, 49 : Venite post me, faciam vos piscatores hominum. Incipit : Oi σοφοὶ τῶν la- τρῶν. | V. Montfauc. Bibl. Coisl., pag. 182, n. 27.]
21. In illud Matth. xx, 18: Ecce ascendimus Hierosolyma. Incipit :Αὔξει μὲν τῆς γλώσστς τὴν ἀγω- νίαν, Separatim prodiit Graece et Latine, Paris., 1600, 8, apud Fed. Morellum.
32. In illud Matti. xxv1.. 59 : Pater, si fieri potest, transeat a. me calix iste. Incipit : Σάλπιγξ μὲν πολε- μικόν.
*
(a) ἴῃ mss. Ciesareo (XIV, n. 74] inscribitur Εἰς — archiepisc. Seleucia ; it. in cod. Paris. wcrxxvi, n.
τὴν ἀπότο ! τοῦ "Iw&vvov. [D. 29, Aug. V. Lambec. — 53. Han. Coinm., vil nag. 464, in quo cod. Basilius vocatur
13 NOTITIA. 14
95. In quinquies mille homines. quinque panibus pastos. ( Matth. xw. ) Incipit : Ἐπαινῶ μὲν ὑμῶν τῆς φιληχοῖας. |
54. In illud Matth. x1, 5 : Tu es, qui venturus es, an. alium exspectamus? [ncip:t : Ὅταν el; τὸν τῆς "Ex- χλησίας ἀποδλέψω λειμῶνα. Legit Photius.
35. In publicanum εἰ Phariseum. ( Luc. xvin. ) Incipit : Ἰατρὸς ἀφαρμάχευτος. Legit Photius. Fapn, l'aris. in Bibl. publ. cod. pccLx bis, n. 28 et 32. — Mediolani, in Bibl. Ambros. ΠΕΣ.
$6. In duos Erangelii caecos. (Matth. xx, 50.) Incipit : Οἱ πρὸς λειμῶνα πολυανθῆ.
$37. De iníantibus ab Herode occisis. Incipit : Πάλιν ὁ γέρων ἐγὼ πρὸς τὸ τῶν λόγων ἄγομαι ocá- &ov. PProdiit separatim una eum altera ejusdem argumenti, auctore anonymo, cum versione Georgii Remi, et ejusdem atque Dav. Hoeschelii notis, Heidelberg, 1598, 4. FABn.— Latine apud Surium 28Dec. Lipoman- num, tom. V. — Inter codd. Bibl. Augustz Vindel. V. Reiser. cat. pag. 28. — Bis in Bibl. Ambros. Me- diolan. — Oxon. in cod. Bodlei. V. sive in cat. codd. Anglix I, pag. 129, n. 2500, 93 : Sermo in inno- centes. — Paris. in Bibl. publ. codd. cxxxxvit et scuxxin, — Taurini, in cod. olim Regio cxxxv, fol, 71, V. id. catal. codd. Gr. Taur. pag. 252, Hag.
98. Contra Judeos, de adventu Salvatoris demonstratio ex Danielis hebdomadibus. Incipit : Ἐπειδήπεβ φολλῆς μαρτυρίας οὔσης. Erudita et egregia distriba atque ea ipsa, quam,.velut antea ineditam, Latine ex Franc. Turriani versione vulgavit Petrus Stevartius in tomo singulari insignium auctorum , Ingolsfad., 4616, δ, pag. 405, recusam inde in Bibl. Patrum , tom. Y edit. Colon. et tom. VH edit. Lugd., peg. 408 (cum jam fuisset ex Dausqueii versione in eodem tomo, pag. 478). Bigotio, Allixio, J. Garnerio, Caveq non videtur esse Dasilii Seleuciensis , quod et stylus repugnet, nec veterum habeat testimonium, neque inter mss. inter czetera Dasiliiscripta reperiatur. Nectamen de auctore alio consfat, quem Theodoritum esse, nescio quo argumento, afürmare quidam ausi sunt, FAspR. — Latine in Canisii Lect. antiquis, V. p. 405. — Rec. ex P. Stevart. additis Grecis ex ed. Claud. Dausqueii in Basnage, Thesauro moniment. Eccles. Amstel. 1725, fol. tom. 1, pag. 210 et pag. 258 seq, Basnage in Basilii Sel. demonstrationem adv. Juda:os animadversio. llan.
39. Εἰς τὸν εὐαγγελισμόν, In apnunijationem : sanctissime Deipara. Incipit : Μεγάλας τῶν ἐγχωμίων εὖ- ρήσει τὰς ἀφορμάς. Exsjat Latine ex Theodori Peltapi versione in Bibl. Patrum Paris., 1589, .tom. l. Emendatior autem ct supplejis e Mazariniano codice lacunis integrior exstat cum nova versione Combefisjj in ejus Auctario novo Bibl. Patrum, tom. ἢ, pag. 569, sub titulo : Εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόχον Maplay καὶ περὶ τῆ; ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Paris., 1648, fol. FAsa. — Taurini in cod. cuxvi. V. Cat. codd. Gr., pag. 252. Han.
In editione Grzeca Commeliniana, et in Latina versione Dausqueii sequuntur quatuor homilie tanquam Basilii, quas esse sancti Chrysostomi compertum fuit ; quare illze ip editione Grgco-Latina Paris. sunt in- termisss, licet exstent sub Basilii Seleuc. nomine etiam in Bibl. Patrum, A. 1589, tom. !], ex Theodori Peltani versione :
a. In illud Joan. x1, 1 : Erat quidam agrotans Lazarus. Incipit : Πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ὅταν ἴδωσι. Est homilia xi Chrysostomi in Evangelium Joannis.
b. 1n illud Joan. xi, 30 : Nondum venerat Jesus in castellum. lneipit : Μέγα ἀγαθὸν φιλοσοφία. Homilia hzc in Greca editione in duas divisa, quarum altera incipit : Μέγᾳ γὰρ πίστις ἀγαθόν. Est vero Lxil Chrysostomi in Joanuem. |
c. In illud Joan. χι, 44 : Jesus, elevatis sursum oculis suis, dixit : Pater, gratias ago tibi. Incipit : *Q φολλάχις εἶπον, τοῦτο xal νῦν ἐρῶ. Etiam hanc in duas editio Grzca dividit. Alterius initium est : ἾΔλλ᾽ ὅπερ ἔφην, δεινὸν ἡ βασχανία, Chrysostomi Lxvin, in Joannem.
40. Εἰς τὴν μεταμόρφωσιν, In iransfigurationem | Domini εἰ Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi. Incipit : “Ἥλιος ἄρτι κατὰ γῆς ἐπαφιείς. In Greca editione CommeJiviana hzc homilia desideratur, edita primum Grace et Latine a Dausqueio ad calcem editionis Latins, 1604, 8. Latine apud Surium, vi August. Fans. — |n quatuor codd. Paris. Bibl. — Vindobonne in cod. Caesar. xiv, n. 15, in magno Menologio, d. vi August, Yid. Lambec. et Kollar. Comm. VIIl, pag. 249. λει.
Prodicrunt orationes Basilii Seleuc., prinum Grece ex Commcelini officina, Lugd. Bat., 1596, 8, 1} vol.
Deinde orat. xiiv Latine, Claudio Dausqueio, Audoimario, ex-Jesuita, ingerprete, cum subjunetis eig
5 BASILIUS SELEUCIENSIS. 16 notis. Ex ejusdem Commelini officina 1604, 8. Atque sinc notis in tom. V Bibliothecz Patrum: Coloniensis. et tom. VIII, pag. 428, Lugd., 1677. [Add. Cat. bibl. Leid., pag. 32«]
Grzce et Latine orat. x1, ad calcem Gregorii Thaumaturgi, una cum Macario /Egyptio et canonicis Pa- trum epistolis, expositione Joannis Zonarw illustratis, Paris., 1622, fol. Maittaire A., tom. IlI, pag. 879 seq.] |
Dausqueius nullis mss. codicibus, sed sola Commeliniana editione fuit usus, neque in versione semper rem acu tetigit ; quamobrem perstringitur'a Casaubeno, pag. 95, ad epistolam Nysseni, et a Combefisio in Bi- bliotheca concionatoria Patrum Grxcorum, qui Dausqueium appellat nec satis Grecum, nec probe theolo- gum, el juvenili quadam affectatione non. illepidum. Idem in Auctario novo Bibliothecz Patrum, tom. 1, pag. 600 : Deprehendi, inquit, usum interpretem vitioso multis codice, ut sepe ei miracula sint, ac Basiliani flores, ubi lacune sunt aliaque vitia scriptionis : ut non inutile moliturus esset opus, qui melioribus instructus todicibus Basilium integrum emendatiorem iterum. prelo mandaret. Facere hoc instituit Emericus Bigotius, seriamque, teste alibi Gombeíisio, operam Basilii recensendis atque illustrandis scriptis navavit, cujus ertr- pit industriz fructibus quod carere cogimur, dolendum est. Qui interea novam hujus scriptoris editionem parare usibus publicis voluerit, ei jam praeivit- idem Combefisius, qui in Bibliotheca concionatoria, opere octateuclio París., 1662, fol. et diligentius in Eeclesiaste Graeco, ibid., 1674, 4, multa in homiliis Basilii ad Gracos codices mss. collatis, rectius pressiusque interpretatus est, licet styli ejus stribliginem et obscuri- talem accuset Elias du Pin, tom. IV Bibl. scriptorum ecclesiast., pag. 209. |In Catena Macarii in Lucam sunt Basil. Sel. loca. HanL.]
In editione Parisiensi ann. 1622, fol., preterea exstant :
Πράξεις xat θαύματα τῆς ἁγίας ἀποστόλου xal πρωτομάρτνρος θέχλης, Acta εἰ miracula sancte apo- stoli et protomartyris Thecle, virginis lcouiensis, libris duobus σνγγραφιχῷ χαραχτῆρι, sive prosario ser- mone descripta. Hzc primus cum versione sua et notis edidit Petrus Pantinus, Tiletanus, decanus Bru- xcllensis, Antuerp. ex officina Plantin., 1608, 4; subjuncta Grece et Latine Vita ejusdem Thecle, scripta a Simeone Metaphraste, sed quz» ab editione Parisiensi abest (a). Caeterum Acta Thecle, quz carmine ceposita a Basilio Photius (b) memorat, pridem interciderunt. Certe preter duos libros , quos habemus, alia etiam de illa martyre scripsisse se Basilius haud obscure indicat sub libri secundi initium : Εἴρηται δὲ ἡμῖν ἤδη περὶ τῆς μάρτυρος πολλά τε, xal μάλιστα κατὰ τὸ προλαδὸν περὶ αὐτῆς σύνταγμα. Αἱ enim antiquiora (c) (qualia Tertullianus legisse se innuit) sanctze Theclz acta secutum se testatur, quando in csordio libri 1 ait, quod nolit quidquam in hoc opere afferre ἔξω τοῦ σχοποῦ τῶν πάλαι συγγραφέντων. Verum δι’ ἑτέρας μόνον, ὡς εἰπεῖν συνθήχης xaX λέξεως τὸν ἄλλοις προπονηθέντα πόνον οἰχε: σασθαι xa) ἀναθέσθαι τῇ μεγίστῃ μάρτυρι, προσυφήναντα αὐτῇ xaX δημηγορίας κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον, etc. Dexiani, de- cessoris sui in episcopatu Seleuciensi, meminit lib. 11, c. 15, 17, 50; Olympii ejusque patris Alypii, γραμ- ματιστῶν, et Isocasii atque Aretarchi, sophistarum mentio cap. 94 seq. ejusdem libri.
In Parisiensi etiam editione desiderantur :
1. Homilia de sancto Stephano , protomartyre , et ejus reliquiis ( A. C. 415 repertis), Grace et Lat/ne edita a Francisco Combefisio una cum sancti Chrysostomi variis, et Severiani, Gabalorum episeop', de
(a) De vita et miraculis S. Thecle libri u, Gr. cum versione Lat. et notis Petri Pantini, cum xL urat. Basilii Sel. et Greg. Thaumaturgi , etc. Opp. Paris., 1622, fol. V. Hamberger. loc. cit., pag. 194,
τῆς ἁγίας ἀποστόλου xal μάρτυρος Θέχλης cuvvypa- φιχῷ χαρακτῆρι προθεωρία , ' n. 92: Θαύματα τῆ; ἁγίας πρωτομάρτυρος θέχλης προθεωρία. V. Matth. Notit. codd. Mosq., pag. 5 et 4. — Audacem Basilii
el Cave I. mem., p. 441, qui negat, illos libros esse Basilii Seleuc.— Basilii hom. in S. Theclam in cod. Paris. Bibl. publ. woxxi, n. 24. — Martyrium S. Theclie virginis et martyris. conscriptum a Simeone Metaphraste, Vindobonme iu. cod. xvi, n. 25. Vid. Laub. Coin. VHI, p. 518, ed. Kollar. qui in n. A, p. 519. De aliis, inquit, ejus martyrii actis hagiogra- plii ad xxii Septemb. in prievio commentario erudite dissevunt, ubi quoque haec Metaphrastz acta, p. 548, n, 15, nigro calculo sunt notata. — Mosque in Bibl. 8ynod. cod. xxvi, n. 1: Βασιλείου --- εἰς τὰς πράξεις
Seleuc. figuram in Vita Thecle, pag. 8 : Ἰχόνιον πόλις τῶν [Πἰσιδῶν xal Φρυγῶν γώρας ἐν Ipcotuto χειμένη, carpit. Heinsterh. ad. Luciani Somnium, cap. 3 lin., pag. 6. tom. Y Luciani Opp. Hinr.
(b) Photius cod. cixvin. Ἔστι δὲ Βασίλειος οὔτος ὁ va pesos ἐκτείνας τὰ τῆς πρωτομάρτυρος O£- χλης ἔργα καὶ ἄθλα xa νιχητήρια, Καὶ ἀλλα δὲ a5- τοῦ συγγράμματα φέρεται.
(c) Confer, si placet, Acta antiqua Theclie. quse Grece et. Latine valgavit Grabius, tom. D Spi ilegii Patrum, Oxon. 1699 et 1714, 8. Easn.
D NOTITIA. 18 cruce, Zachariz, episcopi Hierosol. ad su:x plebis reliquias e Perside, et incerti de eadem captivitate et urbis excidio, Paris., 1656, 8. FAgn. — Exstat Paris, in Bibl. publ. codd. uctxxi, n. 48. llanr. ]
Q. Epistola ad Leonem, imp., pro.concilio Chalcedonensi adversus Timothei /Eluri intrusionem in sedem Alexandrinanm, scripta A. C. 457, nomine episcoporum lIsauri:r, et Latine vulgata in Conciliorum tomis inter epistolas subjectas Actis synodi Chalcedonenmsis, tom. 11 edit. Binianze, pag. 385. Incipit : Quem alterum decebat imperatorem.
9. Homilia in beatum Jobum adhnc. inedita, quam habuit Allatius, pàg. 115, de Simeonum scriptis. In- cipit : Ὥσπερ οἱ xazà γῆν βασιλεύοντες τοὺς ὑπὲρ αὐτῶν ἐν παρατάξεσιν &piazsioavtas.
5. Homilia in sacram Pentecosten, itidem inedita, quam una cum illa in Jobum edere voluit Allatius libro Συμμίχτων sexto. Incipit : -Ὥσπερ ol xavà γῆν βασιλεύοντες. [In cod. Barocc., n. cuxxiv. Fase. — In. cod. Paris. wuc, n. 1, Bibl. publ. Basilii Seleuc. lHomilie in Pentecosten et in Jobura. Acced. varie lectiones. Citatur et Basilii Seleuc. orat. in Penteeostes festum diem, quz incipit : Πυχνὰ piv ἡμῖν, ἀλλ᾽ ἐπωφελῇ. HARL.
5. Basilio Seleuciensi etiam tribuitur in quibusdam codicibus mss. homilia Athanasii in S. Pascha et in recens baptizatos, qu: incipit : Χριστὸς ἐγερθεὶς 6x vexpov. Idemque ejusdem Athanasii edita nomine, altera In Christi assumptionem, qua ( stylo floridiore, quam quo utitur Athanasius, concepta ) incipit : 'H μὲν τῆς ἀναστάσεως μνήμη. Testatur id, qui utramque Grzce et Latine tanquam Athanasii edidit Combe- fisius, tom. Il Auctarii nov., pag. 539-551, Paris., 1648, fol. Fasn. Citatur et homilia, quz incipit : Χριστὸς ἐγερθεὶς ἐχ vexpov. Item Basilii Sel. orat. In Thomam apostolum, et alia in eumdem apostolum, cuius est initium : Ὃ μὲν παλαιὸς ἀνθρώπων Blo;. Atque in cod. cxcix, est n. 2, Basilii Sel. homilia ἐπ laudem S. Thoma apostoli, et n. 5 ejusdem hom. In laudem S. Andree apostoli. — Iu ced. ucpixx, n. 8, ejusdem hom. Jn quadragesimam. lanL.
BAXIAEIOY
ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ XEAEYKIAS
TA ZOZOMENA AIIANTA.
BASILII
SELEUCLE ISAURLIE EPISCOPI OPERA QUAE EXSTANT OMNIA.
( Ex edióme Cai Uta'us- SS. PP. Gregorii Neocesariensis episcopi, cognomento Thaumaturgi, Macarüi Ἀζφυρί wt Bai Soie re enm «βετα σϑᾶ vea Ra epit um. Partly ὅτατε et Latine conj- εἶσαι εἴα. Accessit omms Zonare cansnixcarEm epistolarum. Parisis MDCX XH. foi. )
i
DOMINO D. JACOBO BLASAKO REVERENDISSIMO AUDOMARENSIUM EPISCOPO, CL. DAUSQUEIUS SOCIETATIS JESU S. P.
Ferunt (a) Heraclitum cognomento Scotinum, que [fecisset carmina, in Diane templo altius écculuisse. Dignum auctore commentum ! si legi nolebat. panji, et scribi carmina quid attí- «εἰ si cole^at, cur occuluit ? fortasse quo ἃ post[aturis reperta pro oracuiis erciperen- tur, et rccerentie plus haberent. Jam impostura est indigna sapientie studioso, quod in lucem tenrre velit, in tenebras abstrudere : viri est nimi superciliosi libris a se. laboratis a pre» fni vulgi superstitione pretium mendicare. Verum
In mag*ram scelera reJienrunt sua (δ).
ἐμὲ ille panas axbitioxis, jacet ia igR»ratione hominum, εἰ guam primum obscuritatis late- brum effectacit, eternum obtinet. Ater sancti Pa:res, Ecclesie proceres , si quid pubiico (aberarunt, sine incidia propelant , nec
3mmortalen itli scriptis meruere memoriam quibus consilium fuit vezfür? posteritatis cel íxertiam allecare, vel. inscientiam pr» figere, tel in. melius voluntatem reflectere ; licet nom tque siat omnes assecuti. Acerba supuideimn inciderunt tempera, et studiis hominum inimica : subjectis bellorum [acibus admiserunt incendia bibliothece : senium. et caries chartas exedit: *i quid ullibi melieris scripti reliquum fuit, qui possidebant, pi;rati suat. difundere : seciit invidia, pestis importuna; faerunt , qui qued penes se esset, nec prece mec pr.tio hominum vculis permitterent. Hisce modis respublica litteraria maie mulcteta est , et sancterum Pa- frum eccise res, Unpcdila consilia. Quandoque (aiuen quasi tempestate sedaxte de tenchroso (nd eruuntur et emergunt. Emersit tandem D. Fasilius Se'euciz Iyzarie episzepus, quem
, loquentem e suis extractum latebris pronaper excudi curavit P. Andreas Sckettus, Secietetis nostre, vir talium mercium non ixcuriosus, et mihi transmisit. Ut teuni, circum- spexi, ef iaMrosperi ; thesaurum doctrina sone, Deus bone ' ac pure pute thecloqie, enimed- verto Grece nescientibus non incidendum. Eo itaque censilio ed interpretationem agr redier, ipsa hominum societas ut in thesauri partem veniat. Re perfecta coqutanti mihi quicum pri- imum leborem hunc meum jure meriteque participem, eccurris, Recerendiss. Blaxev, c«jus πο-
(4? Tatiana, bb S«mexa. 4“) Lecretius.
3] CLAUDII DAUSQUEII PILEFATIO. 22
men sane quam gloriosum principio interpretationis inscriptum pralocare gestiam. litenim herentibus hominum consiliis, cum addubitatum esset,
Quasitumque diu, qua tandem poneret arce
capitis humana prudentia, tantum sacratioris in Audomarenses imperii apicem : ecce tu, Bla- see, vir maxime, magna celestium. et mortalium voluntate datus es Audomarensibus episco- pus, et qua se latius eorum jura porrigunt. Gratus cunctis affulsit illius diei sol, quo tu ur- bem cum sacro comitatu inivisti ! nec tam solemni luce renata letabantur, quam tuo aspectu, cujus ab ore toto sapientie radii promicabant. Te ut solem urbis alterum spectabant : et ut ille loco supero jugi quadam agitatione se renovat, sic te dictitabant perpetuo negotiorum orbe se objicientium laetari , magis magisque vegetari. Varius tum populi, tum megistanum de tuo adventu sensus, rumor varius. Qui rationum momenlis cuncta perpendebant exactius, ex rerum a te gestarum magnitudine futura metiebantur ; nc sane, si quid judico, ii judica- bant, Blaseum, qui tot annos ad pientissimi ordinis Franciscani gubernacula cum letissimo fructu , et summa totius Ordinis approbatione sedisset, qui Namurcensium civitatem san- ctissime constituisset, etardens quoddam sui desiderium iisdem de provincia decedeus reliquis- set, qui, ut verbo dicam, episcopum in ea egisset, cumulatissime prestaturum officium ubiubi detur esse. Eo gratulabantur sibi S. P. Ὁ. A. Ferebant item B'aseum quo natura gratieque prasidiis commodius uteretur, eloquentiam subsidio comparusse. N«n illam, quie nubes , et inania captat, sed ex qua prius esse quis condiscat, et virtutem colere : cujusmodi sanctissimo regi Nume Dionysius Halicarnasseus Romana primus in historia ascribit, et l'hocylide scito erercendum noounus, Εὐξπίην ἀσχεῖν, ἥτις μάλα πάντας ὀνήσει. Talis ct in S. Paulo fuit judice Divo Chrysostomo libris De sacerdotio , sive De episcopatu , quem ncn aliai ob. causam Lycaones divinarunt esse Mercurium. Vidisse miraculis prefulgurantem, cujusdam divini- tatis argumentum potuit videri : audisse facundiam, id omne fuit, cur Mercurium suspica- ventur. Hujus tu Preconis gentium premis vestigia, Reverendiss. Blaswe, quoties a vite pra- citate ad sanctiorem disciplinam suada populos impellis. Felices tali, tantoqg»e viro sacrum presidatum. obeunte. cives nostri! et, sua si bona norunt, feliciores! Nec vero nosse non possunt. Passim cernunt in Blaseo expressam ad Apostoli regulam vivendi ra- tionem : immergunt. se in templi penetralia? ceteris divinarum luudum precentoribus assiduo audiunt accantantem ; oculos a choro in pulpitum retorquent? vel gregem Domini dirine pascentem-audiunt vel audisse recordantur ; in episcopium se penetrant? [pmiliam com- positum inveniunt, et frugalitatis tu? vestigia pedibus oculisqueassequuntur ; adeunt ? comem, €t a[fabilem experiuntur summi juxta, utque infimi ; tecum epulantur ? exemplum de tua so- brietate capiunt. Cognoscunt et altius abstrusum penetralium tuarum virtutum pulcherrimum comitatum, prudentiam, castitatem, religionem, devotionem, charitatem ; quas virtutes, etsi domesticas, latere non sinunt hominum oculi, non sinit fama; que simul tam certa, et longo retroacti temporis usu corroborata hoininum de te judicia ad me attulit, simul perpulit , «t Basilii Seleucie episcopi Orationes quotquot ad. invenire potui, opera mea Latine factas tuc paternitati desecratum veniam. Notas etiam addidi testes in Basitium, et Blaseum men- tis mea. Quo ín suscepto a me consilio, dicam libere quid sequar. Magna ubique in Oratio- nibus D. Basilii sunt eloquentie lumina; verebar, ne vel alterius lingua egestate, vel hu- mano vitio ea lumina se in nubem induerent : decretum itaque mihi a te, Reverendissime Blasze, et exquisitissimis artibus tuis lucem mutuari : ut quo minus possum, tanto copio- sius de nominis tui splendore nostra versio collustretur. Denique si veri referunt Annales Blasium Claudio Marcello favisse , Homanam rem fovisse : tu, Blasee Claudio Dausqueio Tave, et Romanam interpretationem ab eo [5:. Faveat et D. Basilius Blaseo, sic apprecor ! εἰ B'aseus Basilio sit ornamentum, tutela , patrocinium : uterque versioni , uterque Socie- (ati nostre. Nec rogabo, ut benevole, ut humane hoc admittas donarium : nec enim aliter tu potes , qui quantus quantus es , humanitas es, Summum Numen orabo , te diu servet patrie, Belgio, Ecclesie. E Duacensi Societatis Jesu collegio Idibus Maiis cio. 12 ct.
Tuus in Christo servus, Cl. Dausqueius Audomar.
—— a — Rd t — MÀ Á— —À — —— Ra ——— — — o —— 0 —— —
AD LECTOREM.
Alte profecto in animum denmiserat sapientize Christian: suceum Basilius, cum humanis curis exstinetis popularis aurze, vanaque glorie desiderio mentem expurgaverat; aut. potius, ne inficeretur, mature alla- boraverat : quein succum sanguine jam animaverat, cum nobiles ingenii dotes, vimque omnem animi ad unius Dei Opt. Max. contemplatum vertebat. Sed repente vitze cultrix illa tranquillitas, angelicae quietis imitatrix, Deique laudatrix improviso quodam Proncz vortice abrumpi visa est, dum ad Seleuciensis gregis rectionem pastionemque coepit abripi, trahi, cogi. Magnum tunc illius nomen ! magna, et singula- ris de ejus (viri, an adolescentis (a) ?) indole, eruditione, probitate, sanctimonia existimatio! Nec altius
(a) Erat annoru » 22. ΄
91 CLAUDII DAUSQUEII PR.EFATIO. 9k
evect!, att in imed;o curarum, negotiorumque astu agentis virtus evanuit, ul stirpium quarumdam vis, 402 in s'ienum translatze solom degenerant. Episcopus erat, gravissimam personam sustinebat : verum industriam latius etiam explicavit. Hzretici Ecclesiam Dei succutiebant ; ne labefacerent, obviam itum est, et Cbaiceconem tongtessi sont centum quinquaginta episcopi (b). Cum primis affuit et ipse Basilius Seleuciz lauri? episcopus, synodi Niczrna: acta sententiz dictione corroboravit, Dioscorum fidei vomicam dolis, impietate el ármala manu in optimos quosque grassantem collato a se subsidio confregit. Revo- cabat se ad propria, et gregem verbo recurabat? id agebat, ad quod natus. Testes sunt pulcherrima illa alque aurea scripta, qux diutule ab hominum oculis seposita, et semisepulta male jacuerunt ; quibus, ni fallor,
Mujus ab exsequiis nomen in ora cenit.
Quem enim florem, aut quod lumen eloquentize non habent? Quis dicat, quibus coloribus Νύεπιϊ arcam expíingat, aut biemetm iffam, quie letalibus undis orbem universum obruit? Abrahami prudentiamne, an incitatisslinam obseqielam vivacius delineet, in ambigüo est. Pertinacem ΕΠ}: zelum, et ardorem non ref.TÀ ; ipsemet gerit, ipsemet propbetamad humanitatem retorquet. Tam in quamlibet partém commodus in- emnbit ! Jouas casus varios, innocenti. puc Ilorum miserabilem simulque letabilem sortemnon scribit, non denarrat ; spectat, et nos spectare facit: Doctrina ejus de abstruso aliquo veritatis, ac theognosiz: prom- ptuario hoiusta est, tota sincera, et liquida, tota recta. Unde, οἱ cur Deus, muni totius cum sit zedifica- tor, milidi et immundí animalis discrimen invexerit ; cur Cainum tolli noluerit, dextre aperit. Ut angeli sine corpore siut, utque imollioti sexui nequiverint adulari, sane docet : etsi plerique veterum dissentiant. Quo. consilio Philistinorum przputia Davidein Saul poposcerit, non capita, non quid aliud, digito mon- strat, Ster filiorum Zebedai de cruce, de mórte, de exquisitissimis ignominiis subeundis Christum dis- serertem 2udít, et magnas de regno spes concipit. Unde illie spes? Basilius Iundamentum subjicit. Filius uon wins quam Pater est omnipotentissimus, et sibi potestatem adimit germanos illos ad Patris dexte- ram Οἱ sinistram collocandi : perplexabilis oratio, nisi Pasilius scite adniodum enodaret. Dzmon excipit vocem cum ostentis coclo missam : Hic est Filius meus (!) , et ignorat Cliristum esse Deum : acute, ut cxe- tera. hoe ille expedit. Petrüm amore ebrium gradu titübantem onerat Sátan:e maledictio ; Judam osorem, et conspiratum conjuratumque hostem blande et amice cortpellat : ità preceptore Basilio par fuit utrum- que nominari, Denique uberrima est, ac letissima variae eruditionis messis in his Basilii scriptis, qua ad veteris, qua ad nova legis capita exponendà animum appellit. Verumenimvero linguam ejus ignorantibus peropus esset commodo aliquo interprete, qui vinum, qui nectar propinaret; ne si quis alius accederet, τὸν Qivf rof, Πηλέα, ne suavissima tam rarz eloquentize fluenta cono turbaret. Ego vero qui per infantiam videbam necessario nonnulla de Basilio dictionis ornamenta detrahenda, et sparsim laudem ejus aliquam; ut fit, interpretando deterendam : primuni circimspexi qua Latinitatis pomeria diffunderentur, et majo- rem ambitum comperl, quam plerique circumscripscrint, nee inde versioni adjumenta conquirere cuncta- τὸν sin; vel ut Graicarum vocum pondus equarem, vel vt Latini soli divitias aperirem. Quam insistens víam dedi operam, ut sententiam wquilibritate examinatam rependerem. Siquidem res alie, atque alim $ub uliis atque aliis vocabulis delitescunt ; nec immerito illud a suáviloquente Platone decretum est : Ὃς ἂν εἰδῇ τὰ ὀνόματα, εἴσεταί πως καὶ τὰ πράγματα. Neque vocis alicujus, sed dimidiat:e duntaxat vocis im- mütatione, aut. syllaba$ niaximorüm quorumque dogmatum momenta vertuntur. Hzretici nonnulli B. Ma- υἱόν Χριττοτόχον appellilàbant ; Catholici Θεοτόχον, Θεογεννήτορα, et consultius Θεομήτορα : Filium Patri contendehant ὁμοούσιον orthodoxi ; ὁμοιούσιον partiarii. Salvatorem nostrum non defuere qui Chrestum, hon Christum, nominarent: Quod si Novi Testamenti ihterpres, quod erat in Graco, καλούμενον Πέτρον Vertisset, Qui vocabatur Petrus, abiisset a vero : dum vertit, Qui vocatur, equum fecit; eausa liquet. Nec quidquam facilius facty est e Greco Latine vertenti, quam longissime a veritate, atque ab auctoris ire sententia, δἱ vocem aliquim reponit iniquius. Quod non eo statuo, quod orationem Gr£cam in Jtaliam ΡῈ moandros, ct «inbages velim. transvehi, ac multiplici verborum aggregatione Grzecum unum obrui : δὲ abditse dictionum vires scrutandi suut, et a propriis earum visceribus versionis zequabilitas statuenda. Néquo vero defugieuda novitas, ubi prisca defuerint, de vetérum Latinorum exemplo; et preceptione; Ónmes euim scientia non solum e communi usu, ac possessione verborum multa retraxerunt in domestica vommoda, quie in peculio numerant, sed praeterea multa de novo procuderunti necessitati succurrentes.
ec id ita disputo, quod Romani sermonis incudem parem tundere : verum quod necessitas nonnulla vextundat, quibus qui modeste utitur, qui Christianum et Catholicum iis se profitetur, culpa caret. Quare perpetuo usu /ncarnationis, Salvatoris, aliaque paucula vocabula vulgavi, securus insanientis aliorum sa- pieni, qui secus fecerunt, l'ridem enim. imbibi primam interpreli, ac prope unicam fidei curam essé
! Mattb. ni, 37. (9) Vide Conc. Chalcedonenie, act. 16.
25 INDEX ORATIONUM. 90 gerendam. Quas partes ut expleas, ea usurpes necesse est, que. czeteroqui nec in mente fuissent. Αἰ οὗ qui f.c:t, recedit ab officio, atque a niajorum institutis. Nam qui primi quidpiam olim aliam in linguaut tzansfuderunt, nihil aliud habuere propositum, quam eorum, quos vertebant, doctrinam et sententiam ciun lingus istius ignaris communicare. Non ex versione iiomen captabant, ut quibus prius nihil est, qua:n sui sitim expleant ; esto, per eloquentia ambitionem auctoris sententiam torqueant in aliam : licct pleruuque posteritas, vel indignata, vel ingrata, vel curiosa, vel oblita, velut corros deludat hiantes. Ea causa rec ipsi alienum in locum verba vi ineulcabant, nec spernebant, quz proprit, elsi minus amena. πο cefte, ut pro me pauca loquar, conatus sum fideliter, et Latine Basilium Seleuciensem loquentem fa» cere, ac pro 'esse publico. Qui quid ex recondita ejus doctrina volet delibare, Deo sanctisque Dasiliis be- aevolentibus lac opella nostra utatur, fruatur. Ex Duaeensi Societatis Jesu collegio, Idibus Maiis crm 19 cr.
X
σ᾿
ΠΙΝΑΞ ΤΟΥ͂ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ͂.
Λόγος Α΄. Εἰς τό᾽ « Ἔν ἀρχῇ ἐποίησεν à Θεὸς
ν" οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. »
B. Εἰς τὸν ᾿Αδάμ.
l*. Fl. τὸν αὐτὸν ᾿Αδόμ.
Δ΄. Elc τὸν Κάϊν, xal "A65,
Eg. E?c τὸν Νῶε. .
re. Εἷς τὸν Νῶε.
Z'. Eic τὸν Ἀδραάμ.
H'. Εἰς τὸν ᾿Ιωσήφ.
€. Εἰς τὸν Mobonv. -
Y. Εἰς τὸν προφήτην 'EAicaior, καὶ εἷς τὴν Zovrajttur.
IA'. Εἰς τὸν "HAlav.
li). Εἰς τὸν Ἰωγαν.
lf*. Eic τὸν αὐτὸν "orar.
IM. Εἰς τὴν χατὰ Aavtó ἱστορίαν.
1Ε΄. Εἰς τὸν Δαυΐδ. |
IG'. Εἰς τὸν αὐτὸν Aávit.,
IZ'. Εἰς τὸν αὐτόν.
]W'. Elc τὴν 'Hpwóidóa.
I&. Εἰς «cx 'Exatórcapyov.
K'. Elc τὴν Xarara:av.
ΚΔ΄. Εἰς τὸν χωλὸν τὸν ἐπὶ τὴν Ὡραίαν πύ- .ζη" σα ήμενον.
KB'. Εἰς τό" x ZoréxAsor οἱ μαθηταὶ τῷ 'In- cot. xal Ἰδοὺ χειμὼν ἐγένετο uéTquc. »
ΚΙ". Εἰς τὸν δαιμονιῶντα.
KA. Εἰς τό" « Εἶπε ἵνιε καθίσωσιν οἱ δύο υἱοί
μου. εἷς ἐκ δεξιῶν σου, καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων ᾿
ὉΌοῦυ.»ν
ΚΕ΄. Εἰς τό" « Τίνα ue «1έγουσιν οἱ ἄγθρωποι εἶναι tcv Υἱὸν τοῦ ἀγθρώπου; »
KG'. Εἰς τό: « ᾿Εγὼ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καιλός.»
ΚΖ’. Εἰς τὰ Ὀλύμπια.
Kli'. Eic τό" « ᾽Εὰν μὴ στραφῆτε, xai révn- σθε ὡς cà ποιδία, οὐ μὴ ἔλθητε εἰς τὴν BaciAsiav τῶν obparav. »
ΚΘ'΄. Εἰς εό" « Δεῦτε Xpóc us, πάντες οἱ o- πιῶντες xal πεφορξιδμένοι, κἀγὼ ἀγαπαύδω
μας. »
A'. Εἰς τό" « Δεῦτε ὀπίσω μοὺ, καὶ ποιήσω ὑὕμας duic ἀνθρώπων, i
AA'. Εἰς τό" « Ἰδοὺ ἀναδαίνομεν εἰς Ἱεροσό- vga, καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπον παραδοθήσεται εἰς χεῖρας ἁμαρτω.ϊῶν. » .
AB'. Εἰς τό" « Πάτερ, εἰ δυνατὸν, παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο. »-
ΑΙ". Εἰς τοὺς ἐκ τῶν xévcs ἄρτων τραφέντας &svraxic xcAiouc.
AN. Εἰς τό" « Σὺ εἰ ὃ épyógevoc, ἣ &cepor πρσσδοχώμεν; »
AE'. Εἰς τὸν τελώνην xal dapicatov.
AQ. Elc τοὺς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ δύο cvolotc.
AZ'. Εἰς τὰ νήπια τὰ ἐν Βηθλεὲμ ὑπὸ 'μρώδου ἀν» αἱρεθέντα. ΝΞ
ΛΗ’. ᾿Απόδειξις κατὰ Ιουδαίων, περὶ τῆς του XwrRpoc παρουσίας.
—n a À
INDEX EORUM QU.£ H0€C LIBRO CONTI- NENTUH.
4
Oratio I. In illud : « [n principio creavit Deus caelum et terram.»
ll. Jn Adamum.
1. /n eumdem Adamum.
IV. [n Cuinum et Abelum.,
V. 1n Noemum.
Vl. [n eumdein Noeniwum.
VIl.In Abraltamum.
Vill. 1n Josephum.
IX. ]n Moysen.
X. In Eliseum, et Sunamitidem,
Xl. Jn Eliam. XII. In Jonam. ΧΠΠ. /n eumdem Jouum., XIV. 1n Davidis historium. X V. In Davidem. XVI. Ii eundem Davidem. XVIl. De eodem. XVIII. In Herodiallem. AIAX, 1n Centurionem. XX. In Chanancan, ] XXI. In claudum ad portam Syeciosam | scdeutem. XXIL. In. illud : « Navigabant. simul ctim. Jesn discipuli, et ecce lempestas magna. » XXIII. De arreptivo. XXIV. In illud : « Dic ut sedeant hi duo filii mei, wnus ad dextram luam, et unus al sinisiram (uam,
XXV. ]n illud : « Quem me dicum homines esse Filium hominis ? »
XXVI. In illud : « Ego sum Pastor bonus. »
XXVI. [n Olympia.
XAVIH.: Jn. illud : « ^ Nisi coneersi fueritis, et efficiamini sicut. parvuli, non intrabitis in. regnum caelorum. »
XXIX. [n illud : « Venite ad me, omnes. qui la- boratis et omerati estis, et ego reficiam vos. »
XXX. In illud : « Venite post me, et faciam vos fieri piscatores homiuum. »
XXXI. In. illud : « Ecce ascendimus Hierosoly- mam, et Filius hominis tradetur in. manus peccato- rum. »
XXXI. In illud : « Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. »
XXXI. [ἡ quinquies mille homines quinque pani- bus pastos.
XXXIV. Jn illud :« Tu. es qui venturus es, an alium erspectamus ? »
XXXV. ln publicanum et Phariseum.
XXXVI. Jn duos Evangelii cocos.
XXXVII. De. infantibus in. Bethleem. ab. llerode
srblatis.
XANXVUI. Contra Judeos de Sedlvatoris adventu J)emotat ratio.
et BASILII SÉLEUCIENSIS 48
XXXIX. In sanctissimam Deiparae aununtiatio- λθ΄. Εἰς τὸν &bayye lo góv τῆς παναγίας 88o- nem. tOxov.
XL. In Transfíg. Dom. et. Dei, et Sulvat. nostri M. Εἷς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου, xal Jesu Christi. — — Θεοῦ, xal Σωτῆρος ti. ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ.
Ejusdem, De vita et miraculis S. Thecle virg. mart. Tob αὑτοῦ Περὶ τοῦ βίου xal τῶν θαυμάτων leon. lib. duo. τῆς ἁγίας 8é£xJnc παρθενομάρτυρος Bl6Aoc £.
1115 quinque orationes omisimus quia reperiuntur apud S. ὁ. Chrysostomum in. Joannem. In illud : « Frat autem. quidam languens Lazarus - Εἷς vtó* « "Hr 6 tic. ἀσθενῶν Λάζαρος ἀπὸ a Bethania, de castello Marie et Marthe sororis BnOuviac τῆς κώμης Μαρίας καὶ Mápüac tnc ejus. Maria autem. erat que unxit Dominum un- — ddglpnc αὐτῆς" ἦν δὲ Μαρία ἡ ἀιλείψασα τὸν
guento. » Κύριον μύρῳ. » In illud : « Nondum enim venerat Jesus in castel- Elc τά" « Obzo δὲ εἰσε.1η.ύθει εὶς τὴν χώμην,
lum, sed er«à adhuc in eo loco. ubi occurrerat εἰ ἃ.1.1᾽ ἦν ἐν τῷ τόπῳ ὅπου ἀπήντησεν αὐτῷ ἡ Martha : Judei ergo, qui erant cum ea in domo,» εἰς. Μάρθα. Οἱ δὲ Ἰοιδαῖοι, οἱ ὄντες μετ᾽ αὐτῆς ἐν ; τῇ οἰκίᾳ, » καὶ τὰ ἑξῆς. Quod fide exteros philosophos apostoli superarint. Ὅτι πίστει τῶν ξξω φιλοσέφων ol ázócvodot Quod fides absque operibus non perficiat. De forni- περιεγένοντο. Καὶ ὅτι πίστις χωρὶς ἔργων οὗὐ catoribus et adulter:s. τε.λειοῖ. Kal περὶ πορνείας xal μοιχείας.
In illud : ε« Pater, gratius ago. tibi quoniam απ- Εἰς τό" « Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἥκουσάς disti me. » μου.» De invidia et avariii«. Περὶ βασκαγίας xal zAeovetiac.
Lond d
BASILII SELEUCIENSIS ORATIONES “
Claudio Dausqueio soc. Jesu interprele
..».--..---
1 ORATIO Ι. À ΛΟΓῸΣ ΛΔ’. In illud : « [π principio creavit Deus. calum. οἱ Εὶς τό" « "Ev ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὺς τὸν οὐρανὸν lerram. » xal τὴ» γὴν.» 1. Universa hominum vita. virtutis palestra. est, α’΄. "Aza; μὲν ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος ἀρετῆς &Ye-
ac vit: spatia doe!rinam spectant, quas ad Dei co-.— νιστήριον πρόχειται, χαὶ τὰ τῆς ζωῆς διαστήματα gnitioneu | faciat. Quid enim juverit 4 Deo fictum — πρὸς τὰ τῆς θεογνωτίας βλέπει δόγματα. Τί γὰϑ esse homiuem, et fictricem ignorasse manum? crea-.— ὄφελος ἄνθρωπον πλασθῆναι μὲν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, τὴν lure datum esse regew, et creaturze procreatorem, — 65 πλάττουσαν οὐκ ἐπίστασθαι γεῖρα, xal τῆς μὲν perinde ac si non exstaret, ignorare? oculos in κτίσεως βασιλέα χειροτονεῖσθαι, τὸν δὲ παραγαγύντα creatura pulehritudinem iujicere , ct adversus au-.—— τὴν χτίσιν ἀγνοεῖν ὡς οὐχ ὄντα, xa τῷ μὲν χάλλει clorem mundi ezcutire? Verum etsi hominum vit: τῆς χτίσεως τοὺ; ὀφθαλμοὺς ἐπιθάλλειν, τυφλώττειν gubernandi ratione. ad. divinas spiritus evecta est, δὲ πρὸς τὸν τοῦ χόσμου παραίτιον; ᾿Αλλὰ χαίπερ ὁ tanen jejunii tiba, quod conunune est, uteximium τῶν ἀνθρώπων βίος τὰς ἡνίας ἀνείληπται πρὸς τὰ 4 ac peculiare possidet. Nam sui coucentus gravi- θεῖα πνεύματα (2) : ἀλλά γε τῆς νηστείας ἡ σάλπιγξ 1216. nimi auribus insonaas ad certaminum sta- τὸ χοινὸν ἑξαίρετον χέχτηται, Τὸ γὰρ σεμνὸν ἑαυτῆς dium exsuscitat studium, cum divin: amatores di-— μέλος ταῖς τῆς Ψυχῆς &xoaig ἀναθοῶσα, πρὸς τὸ sciplinie ad. laborei acrius exstimulat, et. interio-— τῶν ἀγωνισμάτων Otavlstno: στάδιον, τοὺς τῶν rum oculorum undequaque detersa lippitudine dí- p θείων ἐραστὰ: μαθημάτων φιλοπονωτέρους ἐξεργα- vinz cognitionis radios ostendit illustriores. Pari ζομένη, xal τῶν ἔνδον ὀφθαλμῶν περιαίρουσα τὰς enim niodo et passiones corporis hebetat, et ad nu-— λήμας, τὰς τῆς θεογνωσίας ἀχτῖνας φανερωτέρας minis contemplationem acuit anim;e vir, zstuque δείχνυτιν (3). Ὅσῳ γὰρ ἀμδλύνει: τὰ τοῦ σώματο; carnis sopito animz tranquillitatem conciliat, et εἰ πάθη, τοσούτῳ πρὸς «b θεῖον ἀχονᾷ (4) τῆς Ψυχῆς
CL. DAUSQÜEII NOT K.
(1) Orationes, non homilias vocavi, quod Graeca — ctoris iudustria acui potest bac confessione. Grzcis tox λόγος istud alterum inagis contineat : est nam-. perfaniliare est τὸ χατά subintelligere ; quam vian que homiliam inter el orationem differitas magna, 5] insistas, xazX τὰς ἡνῶς erit. Quod ad reciionem qn si quis ignorat ad Photium adito l. 173. attinet. hoc sen-u : Verum etsi. hominum vita gu-
(3) 'AA.l καίπερ ὁ tow ἀνθρώπων βίος τὰς — bernandi ratione ad. divinos spiritus evecta est, eic. ἡνίας ἀνείζηπται πρὸς rà θεῖα πνεύματα. Se-.— Nel injecta littere ταῖς $v'atg. Quid οἱ aliqua sui putosa nihi clnisulo, et perplexabilis : si forte [- parie defectiur s.C hie locus?
Lj
2j
ORATÍO I.
3g
τὴν διάθεσιν. Καὶ τὰ τῆς σαρχὺς χοιμίζουσα χύματα, A tradit corporis gubernacula , neenon accisa sei-
τῇ ψυχῇ γαλήνην μνηστεύεται" ἐγχειρίζει δὲ αὐτῇ τοὺς κατὰ τοῦ σώματος οἴαχας" xal περιχόπτει τὴν στάσιν, τὴν χατὰ τῶν παθῶν ἐξουσίαν ὀρέγουσα, xai τὴν φιλοσώματον πυρχαῖχν ἀποσδέσασα, τὴν φιλόθεον ἀνάπτει λαμπάδα. Δεῦρο δὴ οὖν χαὶ ἡμεῖς οὐρανίῳ πειθόμενο! σάλπιγγι. φιλοσοφῶμεν τὰ θεῖα, χαὶ πρὸς τὸν τῆς χτίσεως Δεσπότην διὰ τῆς χτίσεως ἀναθαίνωμεν. Κλίμαχος γὰρ δίχην Θεὸς ἁρμόσας ἀνάδασιν ἐτεχνήσατο.
9. Χειραγωγεῖ δὲ ἡμᾶς πρὸς τὴν ἄνοδον χάρις διωταϊχῆς γλώττης ἐπιθαίνουσα προφητιχὴ " "b λέ- 192531 ,5l βοῶσα; Ἕν ἀρχῇ éxo σεν ὁ Θεὺς τὸν εὑραγὸν καὶ τὴν γῆν. Ὃρᾷς, φησὶν, οὐρανοῦ πλάτη, χαὶ μεγίθη, xal χάλλη, τὰ τῶν ὀμμάτων ὑπερθαίνδντα μέτρα τῷ θαύματι; Τοῦτον ὁ θεὸς xat παρήγαγε νεύματι, xal σννέ, ει προστάγμετι" 00 χάτωθεν ὑπερεισμάτων πιοσαναδαινόντων τοῖς ὕψε- σιν, οὔτε μὴν ἄνωθέν τις δεσμὸς τῆς οὐρανοῦ xopJ- φῆς ὑπερχείμενος, ἄνω μένειν βιάζεται τὸ δὲ τῆς γῆς &4lo; ἀπεράντοις τοῖς διαστήμασι, ποὺ χρέμα- και; ᾿Αλλὰ χἂν εὕρῃς θεμέλιον ὑποχείμενον, πάλιν ἐχείνου τὴν ῥίζαν ζητεῖς, xal μετ᾽ ἐχεῖνο τὸ ὑπ᾽ ἐχεῖνο, ἕω; τῷ βάθει τῆς ἐρεύνης ὁ λογισμὺς παι- δευθεὶς ἀνακράξῃ Δάχευνῖϊος Θεοῦ τοῦτό ἐστι. Kal τὸ δη τοῦ θαύματος θαῦμα διάδοχον. Οὐρανὸς χαὶ γῆ παρηγάγοντο χνοφοροῦντες τὴν ἄδυσσον, καὶ τὰ πελάγη βαστάνοντες ἴσταντο, μηδὲ τῷ βάρε: πρὸς πτῶσιν διολισθαίνοντες. Καὶ χαθάπερ τις ἐγχύμων γαστῆο, ταῖς τῶν μηνῶν περιΐδοις ἐξογχουμέντ, τὰς ὠδῖνα; γειτνιώσα; χηρύττει᾽ τὸν αὐτὸν δὴ κρεμάμενο; οὐρανὸς τὴν τοσαύτην τῶν ὑδάτων φύσιν ἀπεριτρέπτω: ἐδάστασεν᾽ ἔμενεν γὰρ ἄσειστο; Δὴ- μιουργοῦ σφιγγόμενος νεύματι. ᾿Αλλὰ γὰρ ὥσπερ εἶχον τέω; ἀκόσμητον, παραγαγὼν ὁ θεὸς τὸ σῶμα «ἴς χτίσεως, μετὰ τοῦτο προσάγει τὴν διαχύσμησιν, τῷ τοῦ μεγέθους; θλύματι κάλλος ἀνάλογον μηχανώ- μενος. Ὥσπερ γὰρ οἱτῶν ζωγράφων παῖδες προλευχαί- γόντες τοὺς τοίχους, τὰ τῶν χρωμάτων ἄνθη διὰ τῆς τέχνης φυτεύουσιν" οὕτως ὁ Δημιουργὸς πρὸς τὴν τοῦ χύσμου διαχόσμητιν ἐπειγόμενος, φωτὶ πρῶτον λευχαίνει τοὺς τοίχους τῆς χτίσεως. Elxs γὰρ, φη-
τρύπον
σὶν, ὁ Θεός" Γεγηθήτω φῶς. Πρώτη φωνὴ νῦν D
θεόθεν ἐπέμπετο, xal τὸ φῶς ἀπετίκτετο" ἠχούετο
φωνὴ, χαὶ παρήγετο φύσις" x)uotg ἐγένετο, xal fj χτίσις ἐπλάττετο. "Apa γὰρ οὐκ ἴσχυε σιωιῇ mpás- τειν ἅπερ ἑξούλετο ; οὐχ ἠχολούθει τὸ ἔργον τῷ νεύ- ματι; ᾿Αλλ᾽ obpasb; μὲν παρήχθη, καὶ yf σὺν τοῖς ὕδασι, μὴ προλαδούσης φωνῆς. Φωτὸς δὲ παρλγο-
1 Gen. 1, 1. * Exod, viri, 19. ὅδ Gen. 1, ὅ.
tione in passiones dat potestates, atque ubi ami-- cum corpori ardorem exstinxerit, facem divini amoris reluminat. Age igitur , et nos coelesti ob- seculi tub: divina meditemur, ac per creaturam ad creaturze Dominum ascendamus. Deus nauique cium res crealas in morem scale adaptaverit, per eas sui amantibus ascensum ad se exstruxit.
τὴν κτίσιν, δι᾽ αὐτῆς πρὸ; ἑαυτὸν τοῖς φιλοθέοις
2. Ecce nos ad ascensum manu ducit Moysis pro- phet» lingua infusa gratia. Ecquid loquitur ? ecquid
" εἰ τι} /n principio creavit. Deus celum et ter-
ram!. Vides, inquit Moyses, coeli latitudinem, magnitudinem, pulchritudinem, qus oculorum vim admirabilitate sua superant? lioc. vel nutu. Deus produit imperioque continet ; non fulciments in- ferne pervenientibus ad summas partes, neque su- perne vinculam ullum cceli vertici superinjectum sursum stare Cogit : lerrz vero pondus, cum in- terminata sint. ejus spatia, ubi appensum est? Ve- rum eisi subjectum. fundamentum inven ris, ori- ginem ejus iterum quzris, οἱ postea aliu !, atque aliud subjectius ; donec scrutinii. profundo mens edocta exclamet : Digitus Dei est hic *. Et profecto wiraculum miraculo excipitur Colum, et terra producebantur abyssum utero gestantia , cumque
c "maria bajulareut, &tabant, nec ad. casum gravitate
ipsa devolvebantur; utque veuter gravis mensium revolutione extumescens partionem appetentem proclamat : eodem prorsus modo appeusum celum tantam aquarum vim sine conversione sustinebat ; manebat enim inconcussum, dum Creatoris nutu constrictum tenebatur. Etenim producto mundi corpore velut. domicilio hactenus inornato, postea inducit ornamenta. parem cun imaguitadinis mira- culo. pulchritudinem machinatus, Nam uti 9 pi- clores dealbatum ante parietem. colorum fluribus atte conserunt : ita. Creator. ad ornatum. mundi properans luce primum mundi parietes dealbat. Siquidem dixit Deus, inquit. Moyses ὃ : Fiat lux. Prima jam vox a Deo mittebatur, et lux nascebatur: audiebatur vox, οἱ natura producebatur : simul creatura vocabatur, simul formabatur. Non ergo potuit, quodcunque collubituu erat, silentio facere ; non res nutum secuta fuisset ? Coelum profecto pro- ductum est, et terra cum aquis, cum vox antever- teret nulla. Lux vero cum producebatur, Deus vo- e pr:zivit, Quae taudeim vox, et. qua causa vocis ?
CL. DAUSQUEI NOT.£.
(5) Ἀχεῖνας φανερωτέρας δείκνυσι. ludios il- Iustriores si verii, nemo ine falei arguat. Sic non 5:6 veritate Cicero, 1. 1 De natura deorum locutus esl: Nam solis ardor illustrior est, quam ullus ign!s: quippe qui immenso mundo tam lenge iateque col- luceat. Et Plautus edes alibi vocavit. illustriores, quibus πον erant inject feuestrae. Tanc enim iHustrior. sel (cui «Mustre capit. Metamcrphrosi trt
bnitur) cum. speetabilior, eti. nobis splendentior aret :* vel sine sui luminis auctu.
(&) Πρὸς τὸ θεῖον ἀκονᾷ. 'Axovd quis non videt ad auimi intelligeniize acumen. pertinere? quave praecesserit θεογνωσία,, nun putavi mihi τὸ Oeloy per res divinus, sed per. Numen seu Deum ipsum vet leuduonmr esse,
ii
DASILII SELEUCIENSIS
32
Discamus et Scripturam, dum tacet, audire, et dum A μένου, φωνὴ προμαρτύρεται. Τίς οὖν ὁ λόγος, xài.
loquitur, erudiri. Quandoquidem recees create au- gelorum it'yriades , quie fierent ,. videbant ; eum vero qui faceret, videre non valebaut ; nam quod in essentia divina supra conteiiplationem est, angelo- rum quoque oculos superva lit Σ imerito uunc loqui occupat, ut ejus quod fit, sensu et admiratione au- gelorum turbas inoveat, quo. imperium effectione rei comitatum conspicati, eoque perculsi specta- culo ad coguitionem , ct hymnum Creatoris con- vertautur, Ecquis hicY Dicit ipse Deus cum faini- liari suo athleta Joho disserens : Cum astra. facie- bam, laudabant me voce magna omnes angeli mei *. Namque spectaculi stupore correpti , ad singula qua flebant iteratis faustis acclamationibus Con- ditorem prosequebantur. Deinde intra aquas firma- mentum disiendit in. gyrum, velut tabulatam pi- ceturz? peridoneum, Post etiam nudat aquis terre dorsa, quibusdam velut in cellis maria concludeus, dum imperio in abyssum utitur pro claustro, et arena quasi habeua formidobili mare continet, ter- ram liberam servans a »elagi eluvione ; esto, ven- torum. impetu ad. terram. inare propellatur. Fertur illud quidem fluctibus alte efatum : uhi vero termi- nos attigerit, revertit, refugitque, et Domini vocem littoribus inscriptam cum intuitum fuerit, curva- tis fluctibus termini positorem adorat; cunque ter- ram violente feriat , referitur, ac divini imperii memor refertur in fugam, Quare placide purpura- scens adulatur vicinie. continenti , quasi mollibus ulnis terram complecti occupet, semper Domini precepto colibitum, ἅ, et tantumnon singulis mo- mentis audire ratum : Congregentur aque in locum unum, et appareat. arida *. Et inanet. przcepti. me- mor arena vinctum, nec pra vinctoris reverentia vincula. violat, vocemque Prophet: ratam facit ; T'erminum posuisti, quem non. Lransgredietur *. Ad lh:ec astrorum iu coe!o iufigit lumina, οἱ firmamen- tum luminosis floribus conserit, eorum in. gratiam et usum copduceutibus, qui in terris agunt. Insu- per mun 'i pavimentum pratis beneflorentibus va- riavit. Animalium deinde genera de terra ex- traliens, matrem creaturarum et altricem consti- tuit. Ad eum modum cum aridam ari coronassel, non usibus ineptum ostendit mare, ne quidem ge-
* Job xxxviit, 7. * Gen. 9, 9. * Psal. cui: 9.
B
C
τίς ἡ αἰτία τοῦ φθέγματο:; Μάθωμεν xai σιωπού- σης ἀχηύειν τῆς Γραφῆς, χαὶ φθεγγομένης παι- δεύεσθαι. Ἐπειδὴ γὰρ ἄρτι πλασθεῖσαι τῶν ἀγ- γέλων αἱ μυριάδες ἑώρων μὲν τὰ γενόμενα, τὸν δὲ ποιοῦντα βλέπειν οὐχ ἴσχυον (ὑπερδαΐνει γὰρ καὶ ἀγ- γέλων ὀφθαλμοὺς τὸ τῆς θείας οὐσίας ἀθέατον) " εἰχότως νῦν προλαμθάνει φιυνὴν πρὸς αἴσθησιν, xal θαῦμα τοῦ γενομένου χινοῦσαν τῶν ἀγγέλων τοὺς δήμους, ἵνα τῷ προστάγματι συνοδεῦον τὸ δημιουῤ- γούμενον βλέποντες, xal τὴν θέαν καταπληττόμενοι, πρὸς γνῶσιν xal ὕμνον τραπῶσι τοῦ χτίσαντος. Τίς οὗτος ; Φησὶν αὐτὸς ὁ Θεὸς πρὸς τὸν οἰχεῖον ἀγωνιστὴν τὸν Ἰὼθδ διαλεγόμενος" “στε ἑποίουν ἄστρα, ῇνε- σάν μὲ φωνγῇῃ μεγάλῃ πάντες οἱ ἄγγε.ϊοί μου. Τῇ γὰρ καταπλήξει τῆς θέας χρατούμενοι πρὸς ἔχα- στὴν τῶν παραγομένων τὸν Ποιητὴν ἀνευφήμουν. Ἐπὶ τούτοις μεταξὺ τῶν ὑδάτων ὁ Δηυμιουργὺὸς περι- “εἶνει στερέωμα, χαθάπερ ὀροφὴν πρὸς ζωγραφίαν ἁρμόδιον" γυμνοῖ δὲ μετὰ τοῦτο τῶν ὑδάτων τῆς ἠπείρου τὰ νῶτα, ὥσπερ ἕν τισι ταμείοις τὰ πελάγη δσυγχλείων, χλεῖθρον ἐπιθεὶς τῇ ἀῤύσσῳ τὸ πρόστα- γμα, καὶ Ψάμμῳ χαλινώσας, ὡς φόδῳ, τὴν θάλατ- καν " ἀναυάγητον toi; πελάγεσι φυλάττων τὴν ἥπει- ρον, χἂν ἀνέμων ἐμθολαῖς ὠθῆται πρὸς τὴν χέρσον ἡ θάλαττα " φέρεται μὲν χορυφουμένη τοῖς χύμασι, ψαύουσα δὲ τῶν ὄρων ὑπονοστεῖ δραπετεύουσα * χαὶ τὴν τοῦ Δεσπότου φωνὴν ἐν αἰγιαλοῖς γεγραμμένην ὁρῶσα, χυρτουμένη τοῖς χύμασι προσχυνεῖ τὸν ópo- θετέσαντα, xal πλήττουσα βίᾳ τὴν χέρσον, ἀντι» πλήττεται πρὸς φυγὴν τῇ τοῦ προστάγματος μνήμῃ. Διὰ τοῦτο γαληνὰ πορφυροῦσα περισαΐνει τὴν γεί- τονα, καθάπερ ἀγχάλαις ἁπαλαῖς προπλεχομένη τὴν ἤπειρον, τῷ τοῦ Δεσπότου διὰ πσντὸς περιεχομένη προστάγματι, xal μονονουχὶ xa0' ἐχάστην ἀχούειν νομίζουσα * Συγαχθήτω δὴ τὰ ὕδατα εἰς συναγω» γὴν μίαν, καὶ ὀς»θήτω ἡ ξηρά (5). Καὶ μένει τοῦ προστάγματος μνήμων, δεδεμένη τῇ ψάμμῳ, τῷ «66 τοῦ δήσαντος (0) τὸν δεσμὸν οὐ βιάζεται, προφητιχὴν βεθαιοῦσα φωνήν" Ὅριον ἔθου, ὃ οὗ παρελεύσεται. "Evi τούτοις τῶν ἀστέρων ἐν οὐρανῷ διαπείρει τὰ φέγγη, χαὶ τῷ στερεώματι τὰ τοῦ φωτὸς ἄνθη φυτεύει, χάριν καὶ χρείαν τοῖς ἐπὶ γῆς ἐπιτελοῦντα. Πρὺς τούτοις τὸ τῆς χτίσεως ἔδαφος (1) εὐανθέσι λειμῶσιν ἐποίχιλε" ζώων δὲ γονὰς Ex τῆς
CL. DAUSQUEII NOT X.
(85) Συγναχθήτω δὴ cà ὕδατα sic συναγωγὴν μίαν, καὶ ὀρθήτω ἡ ξηρά. Sepiuag. : Συναχθήτω τὸ ὕδωρ τὸ ὑποχάτω τοῦ οὐρανοῦ, aque que sub celo sunt, Quam partein. Basilius omisit, quod ad pro- positum minus faciat; in. citationibus enim pru- ' denter corripiendis plurimus. est: id iHi ne fraudi Sit, πὸ quis h:antia cogitet, quie integra ; cautio nostra est.
(6) Τῷ φόδῳ τοῦ δήσαντος" Pro vinctoris reve- rentia, Esdein noiione qófoz oratione de infantici- dio : Οὐχ ἱερὸν (760v τινὰ τοῖς φονευταὶῖς ἐμποιοῦν" Non famam ullam. interrectoribus istis reverentiam ángeneraus. ld fit, quia timor, tremor, horror, reve-
rentia affinia sunt, et tantum non cognata. Quare passim Grxci Patres φριχωδεστάτην θυσίαν, Missa sacrificium appellitant. Jonas cap. 1, σέδομαι, in- terpres. timeo substituit , tanquam sequipondium., 60 c. Ἐπὶ τίνα ἐπιδλέψω, ἦ ἐπὶ τὸν ταπεινὸν, καὶ ἡσύχιον, xaX τρέμοντα τοὺς λόγους ;
(1) Κείσεως ἔδαφος" Mundi pavimentum ; So- lemne Basilio est χτίσιν, pro tota rerum creatarum universitate usurpare. O;atione de caecis : Ὅπερ γὰρ ἥλιος Ev τῇ χτίσει, τοῦτο ὀφθαλμὸς £v τῷ co- ματι" Nam quod in mundo sol, hoc in corpore est oculus, lloc eo consilio factum puto, ne mundo ἃ philosophis ascribatur aeternitas,
33
ORATIO I.
34
τῆς; ÉvelxU375, μητέρα xat τροφὸν τῶν πλαττομένων A niturz. Oportebat id siquidem vicina terra δι} par-
ἀπέδειξεν, Οὕτω δὴ τὴν Erpkv στεφανώσας (8), οὐχ ἔδειξεν ἄχρηστον, οὐδὲ πρὶς τεχνογονίαν τὴν θάλατ- ταν. Ἕδε: γὰρ αὐτὴν μηδενὸς ὁρᾶσθα! τῆς γείτονος γῆς ἀτιμοτέραν πρὸς ὠξῖνας ὑπάρχουσαν. Ἕν ἕπεμπ τὸ πρόσταγμα, xal vrx:cl; μὲν εὐθὺς ἐπλήμυρεν ἄδυτσος " πτηνοῖς δὲ ἀὴρ ἐπολίξετο" xol χόσμος ἀπήρτιστο τῷ θαύματι xpdQov* Ὡς ἐμεγα.ιύγθη tà ἔργα cov, Κύριε! Πάντα ἐν cozí(q ἐποίησας.
γ᾽. ᾿Αλλ ἡ μὲν χτίσις ἀπήρτισται, τὴν τοῦ Πο'ητοῦ σοφίαν χαὶ δυναστείαν ἀσ'γήτως χηρύττουσα, διαφό- pte ἐξυφασμένη ταῖς φύσεσι" τὰ μὲν γὰρ θνητὰ, τὰ δὲ ἀθανασίᾳ χεχόσμηται xal τὰ μὲν ὄψεως χρεΐτ- τονα, τὰ ὃὲ αἰσθήσει μετρούμενα" τὰ μὲν λόγῳ τε- τιμημένα, τὰ δὲ ἀλογία χρατούμενα " τὰ μὲν ἔμ πνοά τε xai ἔμψυχα, τὰ ὃὲ quyrn: χαὶ αἰσθήσεως &potpa- χαὶ τὰ μὲν σχιρτῶντα ταῖς μεταδάσεσι, τὰ δὲ δεσμῷ φύσεω: προσηλωμένα τῇ γῇ. Ἔδει γὰρ τὸν πλοῦτον τῆς χτίσεως ἐν τοῖς χτιζομένοις ἐμφαίνεσθαι. Ὁ μὲν οὖν τῆς χτίσεω: οἶχος, ὅπερ ἔφθτν εἰπὼν, φιλον χάλως ἀπήρτιστο, χαθάπερ τις θρόνυς βατ'λιχὸς διαχουμηθεὶς περιμένων τὸν βασιλεύοντα. Ἔδει: δὲ ἄρα καὶ ἄνθρωπον παραχθῆναι τὸν τῷ βασιλιχῷ θρόνῳ προσέχοντα. Τί οὖν ὁ ráv3090; Δυημιουργός; Ἄμφω τὰ μέρη τῆς χιίσεως εἰς ταυτὸ τυνελχύσα:, iz γῆς μὲν αὐτῷ συναρμόζει τὸ σῶμα, ἀόρατον δὲ χαθά- wep ἐν ξοάνι» χαλλωπισθέντι τὴν Ψυχὴν ἐμπνεύσας τῷ σώματι, ἔμψυχον ἔστησεν ἀνδριάντα, πᾶταν ὁμοῦ τὴν χτίσιν ἐν ἑαυτῷ περ:πφίγγοντα (9). Γνωρίζει γὰρ
τοῦτον τῶν ἀγγέλων ἡ πολιτεία, τῇ τῆς ψυχῆς τυγγε-"
γείᾳ τοῖς ἐχεῖ δήμοις ἐγγράφουσα" περιπτύσσιται δὲ χαὶ ὁ τῶν ὁρωμένων χορὸς ἔργοις ὁμολογῶν τῆ; φύ- σεως τὴν συγγένειαν, χαὶ τὰ: χρείας αὐτῷ γεωργῶν, τὸ γένος μαρτύρετα!. Διὰ τοῦτο xol μτδέπω πλα- σθεὶς ἄνθρωπος: σχέψει τιμᾶται τοῦ πλάττουτο-, xaX βουλεύμασ! θείοις σ:μνύνεται - Ποιήσωμεν ἄνθρω- πον xat' εἰχόνα ἡμετέραν, καὶ xa0' ὁμοίωσιν. Πρεσδυτέραν τῆς πλάσειυος τὴν τιμὴν ὑποδέχεται. Οὕτως ὁ πηλὸς συναρμόξεταις xax ὁ θρόνος παρα- φχευάζεται. Ποιήσωμεν ἄνθρωπον, θεοῦ Μουογε- νοῦς οἰχητήριον᾽ ποιήσωμεν τὸν ᾿Αδὰμ, ἀφ᾽ οὗπέρ τις δεύτερος "Aóxa τῷ Δημιουργῷ σνγκαθεσθή σεται. Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰχόγα ἡμετέραν, καὶ xaó' ὁμοίωσιν. Ἑνταυθά got σύντεινον, ἀγαπητὲ, τὴν ἀκοήν" τῆς γὰρ συγγενοῦς φύσεως τὸν θτγσαυ- ρὸν (10) μεταλλεύωμεν. Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κειτ'
? Psal. cxi, 3238. * Gen. xix, 97.
D
C
tus edendos non inferius videri. Unum dedit iipe- rium, et nalatilibus mox abyssus inundabat, aeiquo. volatilibus frequentabatur : ac mundus jam. con- summatus prze miraeulo excla:mabat : Quam magni- ficata sunt opera (ta, Domine ! Quia. in. sapientia [ecisti *.
5. Verum integre perfecta rerum cereatarum univer- sil28, Sapientiam et potesLitem perfectoris conten- tissime clamabat, naturarum varietate. subtexta ; liec enim mortalia, illa immuortalitate oinata sunt ; haic nobiliora, quam ut videri possint, illa sensibus commensa sunt : hac ornat ratio, illa rationis oc- eupat privatio: hzc et animata. sunt et. spirantia, illa aniiu2. et sensus expertia : hac. progressioni- bus cxsultim feruntur, illa naturx quodam vincula solo sunt. affixa. Oportebat namque divitias crea- tionis in rebus creatis dilucerc. IIoc igitur, ut ante dixi, mundi domicilium nan sine singulari ele- gautia consummatum, atque in morem throni re - galis exornatum regem exspectabat, Oportehat de- nique et hominem procreari , qui rega'i tlirono conveniret. Quid tandem Conditor pro omnifzria sua sapieutia ? Utramque mundi partem in. ὉΠ} ἢ idemque congereus , ipsi de terra corpus con- ciunat , invisibilem vero tanquam. statue factae affabre animam inspirars corpori, animata sta- tuit imagiuem, quie simul omnem in se ample. ctatur ipsa rei condite rationcm, Eum. quippe agnoscit angelorum respublica, dum ob ϑιΐ cognationem coblestibus populis inscribi!. Auplecti- tur 5 quoque et aspectabilinm rerum multitudo, operibus confitens natur;e cognationem, ct neces- saria ipsi sufliciens getiug contestatur. Quapropter vel nondum formatus homo a conditoris conside - rantia, et Dei consiliis commeudatiuneim cb. pretium accipit: Faciamus liomiunem αὐ imaginem. e sinuli- tudinem nostram *.. Antiquiore conditiune — sua lionorem suscipit, Noudum fingitur litum, etdiro- nus apparatur, F'aciamus homircemn, U.igeniti 1wj dowicilium ;. faciamus Adam, à quo alter. aliquis Alam Conditori olim assideat, F'aciamus homirem ad imaginem et. similitudinem. nostram. lic tu mihi,o dilecte, quando congeneris nature tlicsau-
CL. DAUSQUEII NOTAE.
. (8) Enpàv ccszavocac. Mari, et oceano. Diouy- sius de situ Orbis : . Ἐν γὸρ ἐχείγῳ. Ilaca χθὼν», ἅτε νῆσος ἀπείριτος ἐστεφάνωται.
(9 Πᾶσαν ὁμοῦ τὴ» χτίσιν ἐν ἑαυτῷ περισφίγ- a. Nulla alia fere hominis lJaudatio locupletior.
ja causa veleres eum. dixerunt μιχρόχοσμον. Xut- xpbv γάρ ἐστι xóspo; ἀνθρώπου φύσις, ut P'isidas eccinit. Ea causis omnis creatura dieitur Marci xvi: Κηρύξατε τὸ Εὐαγγέλιον πάτῃ τῇ xsv Prodi. cate Evanjge'ium omni creature; ἘΝ quo Marci luco
videtur excerptum illad oratione prima in Adamum : Ἐγχειρίζε: τῇ χτίσε! τὴν χτίσιν, τὸν ὁμόδουλον τῇ φύσει δεσπότην δείξας τῇ χάριτι' Μηπάπηι liomiri tradit, conserrum a uatura,grutie beneficio dominum conslituens. AV wide Cicero tib. De universo : Deus animal unum »pectabi'e liomi:um, in quo omnia ani- malia contineret, e[fecit.
(10) Τῆς γὰρ συγγενοῦς φύσεως θησαυρόν. Adamum intelligit, in. quo natura. bumana, qua ratione anim: ceguüatione quadam cii Deo tene- "ur, velut in loculameuto. repo-ità sive capulo, Teruilliani voce libre De resurrectione carnis, 0n3av-
92 DASILII SELEUCIENSIS 36
rum exquirisus, attentas aures. praebe. Faciamus A &lxóra ἡμετέραν xal xa0' óuolocir. Mio μὲν cixàv
hominem ad imaginem. et similitudinem nostram. Una est, qux sit imago ; sed non unius. personae monumentum, verum trium hypostaseon : coum- mune namque, quod sit, Deitatis est opus. Trini- tatem quidem ostendit fictricem, unam autem esse Trinitatis inaginem. Quod si una Trinitatis imago, una utique trium hypostascon est natura : siqui- dem essentize identitatein. linaginis unitas loqui- tur, Ubi enim una ia imagine illius nature, que exemplar fuerit, differitas reperietur ? Una divini- tas uuum Sui secundum naturam simulacrum ereAit, Quamobrem quem imaginis dignitate co- honestavit, pari quoque formatiouis paratura exor- navit. Catera namque animantia aut toto corpore
terram verrunt. naturz lege non progrediendi, sed D
veptandi vim sorlita ; aut ad terram inclinautia, quod nullum in ccelo jus hazreditatis babeant, ipsa figura contestantur. At solus homo, ostentat fictio- nis su modo nobilitatem, dum rectus in caelum assurgit ; pedibus ille quidem terram tangit, dum tantisper in ea. versatur, verum ore ad coeli forii- ces sustollitur, et extentis manibus coelestem pa- triam animo repraesentat, Paulique. vocem. elate 3ute Pauli tempora. effert : Nostra. conversatio in calis est *. Ac velut in. thirouo consideas actionum dignitaàre Creatoris imaginem pre se fert, factis quasi coloribus eum imitans. Nam et hic ad creas tionem. rerumque molitionem desiderium et manus affert, :eidificat, uavigia exstruit, lectos aptat, men-
$38 compingit : quxe ludibundus dum facit, (Ὁ ma-.
num Creatoris imitatur. [tem liomo fit pater, et filius progignitur divinis solus ornostus honoribus et nominibus, intemporalem Patrem tempore imi- tatur, et appellatione , et. filius post partus dolores agnominatur, Filium, qui sine passione est, reprz- sentans, dum. patitur. Deinde rex verus, et legis- lator. Deus, cui decem. millia myriadum angelorum ministrant, el decem millia myricdum parent impe- ranti !'*. Et potestatis sue specimen dat iu. sub- jectos, legibus exercitum coercet, jura dicit super liominum peccatis liomo, ct rationem expromilt, et sententie dictione gloriatur : denique rerum ge-
* Philipp. 1n, 90, 19 Dan. vii, 10.
ἡ πλαττομένη, οὐχ ἑνὸς δὲ προσώπου μνήμη, ἀλλὰ τριῶν ὑποστάσεων * χοινὸν γὰρ τῆς θεότητο; δη- μιούργημα τὸ πλαττόμενον. Τριάδα μὲν ἐμφαίνε: τὴν πλάττουσαν, μίαν δὲ εἰχόνα τῆς Τριάδος ὑπάρτ χουσιν. ΕἸ δὲ μία τῇς Τριάξος t εἰ ὧν, μία τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἡ φύσις. Τὸ γὰρ ταυτὸν τὴς οὐσίας ἧ 45$ εἰχόνο; ἑνότης χηρύττει. Ποῦ γὰρ ἕν εἰχόνι μιᾷ διαφορὰ τῆς ἀρχετύπου φύσεως εὑρεθήσεται ; Μία θεότης, μίαν ἑαυτῆς εἰχόνα χατὰ τὴν φύσιν ἀνέστησε. Διὰ τοῦτο τὸν εἰχόνος ἀξίᾳ τιμηθέντα, xal αὐτῇ τῇ χατασχευῇ τῆς πλάσεως χατεχόσμησε.. Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῶν ζώων ἣ τῷ ὅλῳ σώματι τὶν γῆν ἐπισύρεται, οὐ βαδίζειν, ἀλλ᾽ ἕρπειν χληρωθέντα vóu τῆς φύσεως, ἣ πρὺς τὴν γὴν xa- ταχύπτει, τῷ μηδένα χλῆρον ἔχειν ἐν οὐρανῷ διὰ τοῦ σχήματος μαρτυρούμενα. Λνθρωπος δὲ μόνος ἐμφαίνει διὰ τῆς πλχσεως τὴν εὐγένειαν, ΟὌρθιος πρὸς οὐρανὺν ἀνχτείνεται" πασὶ μὲν ψαύων τῆς γῆς, ὡς ἐν αὐτῇ τέως στρεφόμενος " τῷ δὲ προσώπῳ πρὸς οὐρανίους ἁψίδα: αἱρόμενος. Ἤδη δὲ xal χεῖρας ἐχ- τείνων, τὴν ἐν οὐρανῷ πατρίδα φαντάζεται, τὴν τοῦ Παύλου πρὸ τοῦ ]αύλου φωνὴν ἀναχράξων: Ἡμῶν τὸ ποιλίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, Ὧ; ἐν θρόνῳ χαθεζόμενο; δείχνυσιν ἔργοι: διὰ τῆς ἀξίας τὴν εἰχόνα τοῦ Κτίσαντος, τοῖς πράγμασιν ὡς χρώ- μασι τὸν πεποιηχότα μιμούμενος. Ἀτίζειν γὰρ χαὶ οὗτος ἐπιχειρεῖ, χαὶ δημιουργεῖν ἐπιθυμεῖ, xal οἶχον συμπήγνυται, xal σχάφος τεχταίνεταις xai χλίνας ἁρμόζεται, xal τράπεζαν πήγνυται, xat παίζων ἐν τῇ χτίσει τὰς χεῖρας μιμεῖται τοῦ Πλά- στου. Πάλιν ἄνθρωπος πατὴρ γίνεται, xat υἱὸς ἀπο- τίχτεται τοῖς θείοις μόνος τετιμημένος ἀξιώμασι xal ὀνόμασι, καὶ τὸν ἄχρονον Πατέρα γρόνῳ χαὶ χλήσει μιμεῖται (11), καὶ υἱὸς μετ᾽ ὠδῖνας ἐπογομάζεται, «by ἀπαθῶς Υἱὸν εἰχονέξων ἐν πάθεσι. Πάλιν βασιλεὺς ἀληθὴς, xai νομοθέτης Θεὸς, Ὧ μύριαι μὲν μυ- ριάδες «ειτουργυῦσιν ἀγγέλων, μύριαι δὲ μυριά- δὲς πειθαρχοῦσι προστάττοντι. Δείχνυσι δὲ καὶ οὗτο; ἐν ὑπηχόοις χράτος, xal συνέχει νόμοις στρα- τόπεδον, xal διχάξει τοῖς ἀνθρώπων πλημμελήμασιν ἄνθρωπος, xat λόγον ἐχφέρει, καὶ ἀποφάσει σεμνύ- νεται (12) ἐν τῇ τῶν πραγμάτων σχιᾷ τὸν ἀληθῇ
CL. DAUSQUEII NOTE.
(óc non semper rem pecuniartam. reconditam, ant cimelía denotat : imo proprie quidvis, iu quo aliud repositum est.
(11 Ἄ χρογον Πατέρα χρόνῳ xal κιλήσει μιμεῖ- και" Intemporalem Patrem. tempore imitatur εἰ ap- pellatione.. Appellatianis ratio clarissima cst. At homo geueraus quomodo tempore intemporalem Pa- trei imitatur? an. quia sobolis auctu generis :zeter- nitati studet? an imitatur tempore, quia generatio- nis inteniporalis temporalis generatio quedam est imago?
142, ᾿Αχοράσει σεμνύνεται" Sententie dictione gloriatur. ᾿Απόφασις irarum et severioris sententie ebnünttatto ; item ipsa sculentia, eL sententie dis ctio. Infra. de Ninivitis priore inodo : Προφητιχὴν
ἀπόφασιν ἔδησαν, θείαν ἀπειλὴν τοῖς δαχρύοις ἡμε-
σαντες. Propheticam obnuntiationem | vinxcrunt ei minis per lacrymas emollitis, Posteriore S. Igna- lins Epistola ad Trallianos : Tjj οὖν παρασχενῇ τρίτῃ ὥρᾳ ἀπόφασιν ἐδέξατο παρὰ τοῦ Πιλάτου de Christo, - qui mortis sententiam. excepit a. Pilato hora tertia ipsius Purasceves. Basilius altera in Adamum : Ἢ μὲν ἀπόφασις κατὰ τοῦ φαινομένου ὄφεως φέρεται" Sen- tentia. [ertur in. serpentem. qui in. conspectu. Tis iu loeis ἀπόφασις judicis est atlirmatio, et sententia :
aliquando tamen est. negatio et refutatio, eaque princeps. significantia, ut ipsum ἀπόφη μι negito. lá wtos V; Artuxpb δ' ἀπόρημι, yovatxa μὲν οὐκ ἀποδώσω,
,
31
ORATIO II.
a8
δασιλέα σχηματιζόμενο;. 'AXX ὁ μὲν πλοῦτος τοῦ A starum umbra veri regis habitum gerit. Verum illae
πλάσαντος περιῤῥέων τὴν ἀνθρωπότητα χυμαίνει «αἷς χερσίν. Ἡμῖν δὲ vov συττέλλει τὸν λόγον ὁ γχαι- Qó;. Αὖθις δὲ τὸ χρέος ὑμῖν ἀποτίσομεν συνεργούσης «ἧς χάριτος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ * ᾧ ἡ δόξα εἰς τως αἰῶνας. ᾿Αμήν.
AOTOZ B. Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν Ἀδάμ.
α΄. Ὥσπερ οἱ τὰ; τῶν βασιλέων ἀποθλέποντες εἰχόνας, τῇ τῶν χρωμάτων λαμπρότητι μαρμαρυγὰς ἀφιείσας (13), ἁλουργίδα μὲν τὸ τῆς θαλάσσνς ἀπο- στίλδουπαν ἅνθο;. διάδη λα ὃξ xol; φένγεσι τῶν λίθων ἁστράπτον, χαὶ τὴν κορυφὴν περιέχον " χεῖρα ὃὲ τῷ σφαιροξιῦξῖ (14) σχήματι τοῦ χόσμου τὸν χύχλον τοῖς δαχτύλοις φέρξιν νολιζομέντν" ἐχπλήττουται μὲν τῇ θέχ πρὸς θχῦμα πτερούμενοι ([Ὁ)., φαντάζο,ται δὲ κὴὺ ἀρχετύπου τὸ χάλλης, ὄν οὐχ ὁρῶσι τοῖς διλλατσι χρωμάτων ἄνθεσιν ἀπούλέποντες " οὕτως, οἶμαι, xaX οἱ τὸν ἄνθρωπον ἐν μέσῃ τῇ χτίαει, καθάπερ ἔμψυχον εἰχόνα τοῦ πλάπαντος φιλοτίμως ἐχτορνευ- θεῖσαν ὁρῶντες, θαυμάζουσ: μὲν τῆς νεοπλάπτου τὴν ἀξίαν εἰχόνος, ἐχπλήττονται δὲ τὴν τοῦ δημιουρνύ- σαντος δεξιὰν, πανπτόφως ἅμα χαὶ φιλοστόργως τε- χτηναμένου τὸ δαίδαλμα. Δεῦρο δὴ οὖν καὶ χατὰ μέρος τῆς εἰχόνος τὸ x3))og ὁ λόγος διεξερχόμενο:, χτρυτ- τέτω τὸ θχῦμα τοῦ πλάσχυτος" Tóm μὲν οὖν περι- τρέχων ὁ λόγος τὰ tn; χτίσεωξ θαύματα, xat τὴν &v ἑχάστῳ τῆς δημιουργίας σοφίαν χαταπλτττόμε- γος, πρὸς τοὺ: συγγενεῖξ φθάσα: ὡρμήθη. xat τὴν τῆς φύσεως ἐπιγνοὺ; οἰχειότητα, τῆς πρηστορᾶς ἀπεπαύσατο, ἰδὼν χερσὶ Θεοῦ πλαττόμενον ἄνθρω- πον, χαὶ τῇ τῆς τιμῆς περιχαρίᾳ, πρὸς εὐχαρ:στίαν ἐτράπη τοῦ Κτίσαντος. "δεν ἄνθρωπον οὐ vastes δεηθέντα, οὐ σάρχα Ὑλυφαινομένην ἐν μήτρζ, οὐδ᾽ iv τῷ τῆς φύσεως ἐργαστηρίῳ πηλουργούμενην ἔμδρυον, οὐδὲ τῇ τοῦ τόπου στενοχωρίᾳ φυσιχῶς πολιορχούμενον, οὐχ ὄγχῳ νηδύος χατασημαῖνον τὴν
C
quidem Conditoris divitize, quibus hu-nanum genus circunifluit, ejus in manibus exundant:. tempus autem nostram orationem contrahit; sed vobis de- bitum rursus exsolveuis opitulante gratia, quz in Christo Jesu ; cui in stermim gloria. Δι δες
ORATIO 11. Ejnsdem in Adamum,
1. ποι “ἢ qui eas regum aspiciunt iia- gines, quie a. colorum splendore fulgorem praji- ciunt : purpuram, qux marino colluce.cit flore ; dialema, quod luminibus lapilluruin fulz;uürat, et ambit verticem ; dexteram, qui Πα] oibem
globi specie digitis porlare creditur ; spectacula
illi quidem pereelluntur admiratione extemplo cor- repti, et pulchritudinem sibi reprzsentant exem- plaris, qnod oculis non vident, sed efflorescentium colorum adminiculo : sic et cos, qui hominem in media rerum — universitate tanquam — animatum fictoris signum ambitiose. detornatum — intuentur, mirari quidem existimo sigui recenter efficti jJ gni- tatem ; sed Creatoris magis obstunescere dexteri- Lite, qui cum omni sapientia, parique benevoleu- tia varie artis opus fabrefecerit,. Agedim oratio pirticulatiai donarrando signi elozanii vm, statuarii βίη ρον} opus promulget ; jai que a bitu. suo creationis iniracula percurrens, et iu unoquoque fabrefactionis soleriiam admirata, Αι] 7 eos fesii- navit oratio, qui natur:ze cognatione quadam con- tinentur, et natur;e parita:e cognita probro absti- nuit; cumque vidisset manu Dei formatum howvi- nem, magno ob eum lionorem concepto gaudio ad gratias Creatori agendas est couversa, Vidit homi- nem nom egentem utero, non carneu in iatrico- $calptam, uon in n3tur:e offi; ina. Inteum. embryo- nem, neque loci angustia naturaliter obsessum, non accretionem uteri tumore ddesignante.í, non
CL. DAUSQUEII NOT£F.
Ubi Eustathius : Τὸ, γυναῖχα οὐχ ἀποδώσω, ἀπόφασίς ἔστιν, ὥσπερ χατάφασις τὺ, γυναῖχα ἀποδώσω, ἀπ' γοῦν τοῦ ἀπόφημι ᾿'ὑμηριχοὺ παοῆχται xai τὸ ἀπο- φάτχειν, xai dj ἀπόφασις. Consimilia aníotavil iu Hl. D εἰ M. Τὰ ἀποφατιχά Ciceroni iu Topicis suut neqantia. Deoique philosophi conveniunt, quorem est illud : AL δύο ἀποφάσεις, 1| στερήσεις μίαν χατά- Q19tv ἀποτελοῦσι. (15) Τῇ τῶν χρωμάτων «ἰαμπρότητι uappapu- γὰς ágzielcac., : Muy papvréc θηεῖτο ποδῶν. (Odyssece Θ.) luterpres, Μαρμαρυγαὶ ὃὲ ποδῶν αἱ σύντονοι κινῇ- δει; " ἐν γὰρ ταῖς ὁξείᾳις χινήσεσιν ἀπόστιλψις γ'- γεταί τὶς τῶν ποδῶν’ Marmaiyge sunt contentiares pedum woliones ; nam in citatioribus pedum quedam fa emicatio. Verum cesi cum pedum μαρμαρυγαὶς cohaerere συντόνους χινή σεις ; nisi enim iucitatissiie moveantur. pedes, nec. lucem admittent rapidius, nec eam. vibrare videbuncur : tion sunt. Lamen al μαρμαρυγαὶ ποξῶὼν σύντονοι χινήέσεις, sed eas cote quantur, ἔτ quo. consortio naim illud quod ἃ Gieeione scribitur: Dignus quicum in lenebris mices. 4Eque elegauter μάρμλαρην αἰχιλὴν telum. coruscans
Nonnus intellisit libro xxvii, etsi easdem. voces aliier usirpare videatur hbro xxxvi.
(14) Τῷ σφαωιροεῖδεῖ. Glohi specie τὰ prinia occurrit, cum tamen ex hoc Ciceronis De wunde, verti potuisset brevis : Et globosus. est. fabricatus, quod σφαιροξιδές Greci.
(13) ᾿Εχπιλήττονται μὲν τῇ θέᾳ πρὸς τὸ θαῦμα πτερούμεγοι. Locus hic in menda: suspicionem ve - nerat primum, Teutahaimn reponere ἑπτον μένοι, οἱ Jamotio meo εὐεπίης ὅρμῳ substituendum vicebatur πτηούμενοι. Verum hane cou ecturam ipse Basilius pluribus locis refutavit. Oratione 2 i0 Adamum, do serpeate, qui vana spe. divinitaris parentes nostros arrigehat, Ἰσοθέοις ἐλπίσιν ἐπτέριυσεν. In. O'ym- pia A : Μίσει δαιμον.χῷ, xal φίλτρῳ διαθολιχῷ xav ἀλλήλων ἐπτέρωνται. Od:o de'monico, et. dia - bolico amoris incentivo. involunt. in se mutuo. De Cliananiea : l'óvatov πίστει «sspoousvov: Muliercula fide alata. Alibi : Θαύμαςσί τε xal διδάγμασι πρό- πτερὸν πτερώσας τὸν νοὺν πρὸς τὴν τῶν ὑψηλοτέρων αὑτοῖς μαθημάτων χτῆσιν ivelp:t. Siguiflecat enim Ιθὸ vox ardorem quemdau subitum, ac celerem in re proposita.
29
BASILII SELEUCIENSIS
40
exspectantem, dum per radios manibus ag'les par- A αὔξητιν, οὐχ ἀναμένον τὰ: ὠδῖνας γενέοθαι πρὶς
tis edatur, non. tempis manentem, quo de ventris Carcere. copivus exsolvatur, neque post portionem reiiculis fasciaru: reformar, noa. probroso per lerram incessu dedecoratum, gon aid atatis im- perfectie gradus Δ ἰδ). cum labore : sed vidit ho-sinem inmortidi manu. editum ,.— pro. matrice Creatoris maasu usum, et Dei digito ex. teinpore perfectus absolutuimique simuiacrum ; vidit «inul ficium, simul regem factum. Nam prassit, iuquit, piscibus maris, et volatilibus celi, et beguijs terra?! In creature mauu creaturam ponit, natura conser- vum gratiae beneficio domigu:n ereaf, vare sulbji- cit, continenti servituteny impouit, zgreim — donis ascribi, eoruu). denique bowo fit pos eS-0r, quo- rum non fuerat. conditur. Extremos ille quidem fabricatone, verum dignitate primus ewicuit. Sic porro divina bonitatis imber delatus posterioribus douis obscurat priora. Namque velut. parturiezs magnificente sue munera , et habere. clausum penes se thesaurum impotens, pon est contentus prioribus, nequi rebus ate dilargitis dona sua cireuuscribit, neque. donatoris desiderium uiji- versa lerra, et concessum ware satiavit; sed eg- structum manu. sua. paradi:um, deliciosam sedeu dilecto concessit. Quid uecesse est paradisi pul- cliritudinem euarrem? Cujus culor, conditor. est, agrique eximia cultione donum excolens sedem exi- miam homini formato dedit. Deus extra paradisum hominem fabricatus induxit intro, ut possessio - nem adiret, cujus pars non erat, ne tognationi nature donum ascriberet, quiu gratuita potius munificentig. & Ceterum assurge animo ad reli- quam dignitatem tuam, Adam, ei an'mantium ap- pellatione doininatum confirma, fabricatoris diguj- latem imitare; ipse nmaluras procreat, tu nomen- clior esto. Ep. videre erat. ordinatim. arcanam quamdam lesseraii 34 omuja ferri animalia, qug
!! Gen. i, 23,
D
ἀχτῖνας χειραγωγοὺς (16), οὐχ ἀντ μένου τὸν χρόνον ἵνα τὸν τῆς γαστρὸ; ἀπολύσῃ δεσμώτην, οὐξὲ μετὰ τόχον τοῖς σπαργάνων πάλιν διχτύοις τυπούμενογ, οὐδὲ βαδίσμασιν ὑδριστιχῶ; £x! ἐδάφου;: χαθυδριζός μενον, οὐδὲ πρὸς τὰς τῆς ἀτελοῦς ἡλιχίας βαθμίδας σὺν μόχθῳ παραπεμπόμενον " ἀλλ᾽ ἴδεν ἄνλρωπο: χεροῖν ἀθανάτοις χυοφορούμενον, κἴτοαν ἔχοντα τὴν χεῖρα το πλάπαντος, xai Θεοῦ δυχτύλοις αὐτοσχέ- διον ἀπαρτιζόμενον ἄγαλμα ὁμοῦ δὲ πλιττόμενον, xai βασιλέα χειροτονούμενον. ᾿Αρχέτωσαν Ὑ0, φησὶν, τῶν ἰχθύων τῆς θαλάττης, τῶν πετιειγῶν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τῶν θηρίων τῆς γῆς. Ἐγχειρίζει τῇ χτίστει τὴν χτίσιν, τὸν ὁμόδουλον τῇ φύσει, ε- σπότην δείξας τῇ χάριτι. Ὑποτάττε: τὴν θάλατταν, χαταδουλοῦται τὴν ἤπειρον, τὸν ἀέρα τοῖς δώροις “ςυσέγραψε (17), xaX γίνεται χτέτωρ ὁ ἄνθρωπος, ὧν οὐχ ἐγένετο χτίστης ἔσχατος μὲν τὴν πλάσιν, πρῶτος δὲ τὴν ἀξίαν φαινόμενος. ᾿Αλλὰ γὰρ οὕτως ὁ τῆς θείας ἀγᾳθότητος διιόρος (18) φερόμενο:, ταῖς E35; δωρεαῖ; ἀποχρύπτει τὰ φθάταντα΄ ὡς γὰρ ὠδ'- νων τὰ τῆς φιλοτιμίας χαρίσματα, xai χατέχειν παρ᾽ ἑαυτῷ χεχλεισμένον τὸν θησαυρὸν οὐ δ ,νάμενο:, οὐκ ἀρχεῖται τοῖς φθάσασιν, οὐ, οἷ; ἔδωχε τὰς δω- ρεὰς περιέγραψεν, οὐδὲ ixópsss τοῦ διδόντος τὸγ πόθον γῆ πᾶτα, xai θάλαττα διδομένη " ἀλλ᾽ αὖ- τουργῆσας παράδεισον ἀδροδίαιτον ἐνδιαίτημα τῷ ποθουμένῳ χαρίζεται. Καὶ τί δεῖ χαταλέγειν τοῦ παραδείσου τὸ χάλλος ; Οὗ φυτουργὸς ὁ Δημιουργὰὸς, ἐξαιρέτῳ γηπονίῳ γεωργήσας τὸ δῶρον, ἑξαίοετογ οἴχησιν τῷ πλασθέντι χαριζόμενος. “ἕξω τοῦ παςα- δείσου πλάσας; εἰσήγαγεν ἕνδον, Ly. γέν.-ται χτήτωε οὗ μὴ Yéyov: μέρος, ἵνα μὴ τῇ συγγενείᾳ τῆς φύ- σεως, ἀλλὰ τῇ φιλοτιμίᾳ τῆς χάριτο; τὸ δῶρον κα- τἀλογίζητα'. Προσανάθδηθί μοι λοιπὸν τὴν τὴ" ἀξίαν, 'Aóàp, χαὶ τοῖς τῶν ζώων ὀνόμασι τῆν 6:3z0:síay βεδαίωσον' μίμησαι τοῦ Δημιουργοῦ τὴν ἀξίαν"
αὐτὸς παράγει τὰς φύσεις (19) " σὺ χαρίζου τὰ;
CL. DAUSQUEII NOTAE.
(16) Πρός áxrivac χειραγωγούς. Radios intel- lige, quibus ad partum educendum juvanuir obste- trices, ct chirurgi ad id acciti. Quare vocavi radios manibus agiles, qui manibus agi possunt. E.t enim ἀχτίν quod extendiimr, porrigitur.
(17) Τὸν ἀέρα τοῖς δώροις zpocéypavre. Dictum obscurius : affeieuda lix ἃ prisco wore, M. Tullius lib. in i» Verrem, dePersarum ei Cyrorum regibus : Jlis autem uxoribus civitates attribuere hoc moo : hec civitas mulieri in redtmiculum pra'beat, hec in collum, ha'c in. crines, Quo. in-tituto oliin Persa Thewi-tocli Maguesiam attribuit, qae panem prie- beret, Lompsacum, uude vinum «meret ; Myuntem, ex qua opseniim haberet, apud πον ἢ. Nepo- tem. Eustathius iu /(iados A , scribit regem Persam Theurstocli Percopen, et Palascepsin dedisse, strati nomine, el. vestimenti. Nec uxores et aniei soli sic belle li»biti, sed pecudes, canes, cameli, Herodotus, lib. 1, narrat tantam a. rege. canum Tolicurim ἈΠ} multitudinem, ut. 4.1 prxbenda iis cibaria quatuor jm eadem planitie magni. vici attributi fuerint shi aliis uibutis iuimunes, Darius pagum Gargameia
camelo, qui per Scythicas solitudines non sine [a. bore impedimenta regia tulerat, in alimentum altri; buit apud. Strabonem lib. xv. Sic inquit Dasilins 1 Aerem Deus inscripsit donis, sive dona. jussit. ho- mini pendere. Que. dona ?. virtutes astrorim, ims brem, lumen, volatilia, aspirandi et exspirandi ad- minicula,
(18) Ἀγαϑότητος ὄμθρος. Afflucntia -isnatur hac voce, ul χρυταῖς Pindari ut zao:.
(19) Αὐτὸς παράγει τὰς φύσεις. lia verti, quod Das.lius eorum procreationea et appellatiouem in- icr se contendat : tum. quod. denso apud eum use παράγειν sit crezre et producere. Οὐρανὸ:, xaX vij ταρτγάγοντο, παραγαγὼν ὁ Θεὸς τὸ σῶμα. To yY5o ἀνθρώπῳ τὰ δι᾽ ἄνθρωπον παραχθέντα" τὰς τῶν ζώων φύσεις παρῆγεν οὐχ οὔσας. Ratio quoqu: huuc. usum astriit, Est eiim. creare maxivus rei dactus ab. ejas. non e-se ad es 5. lHlaurio ex Dama- scenp lib. it De fide orthodoz., cap. 10, qui docens bifariam esse mutationem, ei cum ex sebjecia ma- leri quid fit, et cum e nihilo res pro.luctze exsi stunt, ita effatur ; Τροπῇ δὲ ἔστι τὸ ἐχ μὴ διτων εἰς
i
'ORATIO II.
4
&
κλήσεις. Kai ἣν ἰδεῖν ἀπόῤῥητον διὰ τάξεως (20) A cum ad Adamum conlluerent, accessione ipsa ser-
cóvürua πρὸς ἅπαντα τὰ ζῶα φερόμενον. Kal συν- ἐῤῥει πάντα πρὸς τὸν ᾿Αδὰμ τῇ παραδάσει (21) τὴν δουλείαν ὁμολογοῦντα. Ἤγαγε γὰρ, φησὶν, ὁ Θεὸς σπἄγτα τὰ θηρία τῆς γῆς, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐ- τανοῦ πρὸς τὸν ᾿Αδὰμ, ἰδεῖν τί χαλόσῃ αὑτά. Γενοῦ δημιουργὸς ὀνομάτων, ᾿Αδὰμ, ἐπειδὴ μὴ χτισμάτων ἰσχύεις " xal πλαττέσθω μὲν ὑπ᾽ ἐμοῦ, ϑβαλείσθω bk παρὰ σοῦ τὰ πλαττόμενα. Μερισώμεθα τῆς δημιουργιχῆς σοφίας τὴν δόξαν᾽ ἐμὲ μὲν γνωρι- ζέτω δημιουργὸν τῷ νόμῳ τῆς φύσεως, σὲ δὲ μαν- Θανέτω δεσπότην τῷ λόγῳ τῆς χλήσεως. Δίδου προσ- γγορίαν, οἷς ἐγὼ τὴν οὐσίαν" οὐκ ἀνατρέπω τὴν χκλῆ- “σιν, οὐκ ἀναπλάττω τὴν χάριν. Πὰν γὰρ ὃ ἂν ἐκά,1δσε αὑτὸ ὁ ᾿Αδὰμ, τοῦτο ὄνομα αὐτῷ. Οὐχ ἴσχυσεν οὐδὲ παράδασις σαλεῦσαι τὰς χλήσεις, οὐδὲ παρανο- μία τὰς προσηγορίας ἐσύλησεν. ᾿Αλλὰ χαὶ παρίσταται μὲν λέων ἡμέρω; σχιρτῶν, λύχος δὲ μετὰ προδάτων εἰρήνευς (22): χαὶ ὄφις ὑπηδούλευσεν (25). Οὕτω γὰρ ἔχρησεν (24) εἰς ἀταξίαν τῷ διαδόλῳ τὴν γλῶσσαν" εὔπω παραχούσας Θεοῦ, τὸν ἅπαντα τῶν ἀλόγων δῆ- μὸν εἶχεν ὑπήχουν. Οὕτω μὲν οὖν ὁ τῶν ἁπάντων Δεσπότης τὰς τῶν ὅλων νομὰς ἀνθρώπῳ παρέδωχεν.
δ΄. ᾽ν τοσούτοις ὅδ θησαυροῖς ὁ ᾿Αδὰμ ἐνδιαιτώ- μενος, οὐκ εἶχεν ὅτῳ τὴν εὐφροσύνην ἀνάθηται᾽ οὐκ ἔχων δὲ χοινωνὸν ἀπολαύσεως, ἀτελεστέραν εἶχε τῆς εὐφροσύνης τὴν αἴσθησιν. Οὐχ εὑρέθη γὰρ, φησὶν, ὅμοιος αὐτῷ. Τῆς γὰρ τῶν ἑτερογενῶν δουλείας ἀπήλαυνεν" ὁμογενοῦς δὲ παραμνθίαν ἐν τοῖς ὅλοις οὐχ ξόλεπεν. ᾿Αλήτης ἦν ξένος, δεσπότης ἐν μέσῳ τοῦ παραδείσου πλανώμενος, ὁμογενοῦς ἐρημίᾳ στε- νηοχωρούμενος. Τί οὖν ὁ πάνσοφος Δημιουργὸς, ὁ φιλάνθρωπος τεχνίτης τῆ; φύσεως ; Οὐ χα.1ὸν elvat, φησὶ, τὸν ἄνθρωπον μόνον. Ποιήσωμεν αὑτῷ “βοηθὸν κατ᾽ αὐτόν. Πάλιν σχέψις, πάλιν βουλὴ, xai πάλιν ἄνθρωπο; τὸ πλαττόμενον" ἐχεῖ μὲν οὖν
'* Gen i, 19. !* ibid. 15 ibid. 90.
τ ibid. 18.
vitudinem fatehantur. Nam adduxit, inquit, Dews cuncta terre animantia, οἰ volatilia cali, ad Adam, ttl. videret quid vocaret ea!*.. Esto , Adam, nominum artifex, quando rerum esse non potes. Formentur ἃ me, nominentur a te quz procreata ; partiamur fietricis hnjus solertizg gloriam; me cognoscant artificem naturze lege, te dominum intelligant ap- pellationis nomine : inde nomen, quibus ege essen- tiam : non appellationem everto, non gratiam ne- fingo. Omne enim, quod vocavit Adam, ipsum.est women ejus'*, Non potuit vel ipsa transgressio nomina labefactare, neque legis violatio appeHa- tiones alienare. Verum astat leo blande subsultans, lupes inter oves pacate agebat, et serpens hominis
B subjectus erat arbilrio : sic. cnim facium est ut
linguam diabolo commodarit, ad invehendam con- fusionem. Cum Deo nondum fuisset inobsequens, universam turbam ratione carentium sibi auJdien- tem habuit. Sic ergo hujus universitatis Dowiuator omnium distributionem homini concessit.
4. Verum, in lanta bonorum omnium offluentia sgens, Adamus non habebat quicum felicitatem communicarel : carens autem voluptatis su: con- sorte, imperfectiori Lxtiti:e sensu capiebatur : Nos euim, inquit, inveuiebatur similis ejus **. Cum enim alterius generis haberet servitia, a congeneri na- tura solatium in universo non videbat. Errabun- dus erat hospes, dominus in medio paradiso pa- labundus, desolatione paris societatis afflict«batur. Quid tandem sapieatissimus Opifex ?* quid huma- nissimus naturz artifex? Non est bonum, iuquit, hominem esse solum. Faciamus ei adjulorium simile sibi **. Iterum deliberatio, iterum consilium, ite-
CL. DAUSQUEH NOTA.
15 εἶναι παραχθῖναι. Eodem sensu παραγωγὴ soli- &arie ponitur a Damasceno, Orat. de transfiguratione Domini, pro rerum procreatione. Ulenam locutionem usurparunt Philo, De vita Moysis ; Μόνος γὰρ πρὸς ἀλήθειαν ὧν καὶ κοιητής ἐστιν ἀψευδῶς, ἐπειδὴ τὰ μὴ ὄντα ἤγαγεν εἰς τὸ εἶναι. Solus revera. ens, solus revera Creulor esl; nam que non erant produzit quo essent, divi Chrysostomi Oratione in sanclum Pa- scha ; Methodius εἰς &r&veraty.
(20) Διὰ τάξεως, ordinatim. Possit et janetim διατάξεως scribi, sic : "Hv ἰδεῖν ἀπόῤῥητον δια- τάξεως σύνθημα, Videre erat mandati (divini) tes- seram ; mandati quo animantes illae arcano pultu Adamum petere jubebantur.
(21) Τῇ παραδάσει, accessione. Nam vocem hanc sibi genuina notione pretermissam a lexicographis. Sed et apud Basilium preevaricationis est nota: Οὐχ ἴσχυσεν οὐδὲ παράδασις σαλεῦσαι τὰς χλήσεις. Pre- varicalio non raluit mutare nomina. Quo in usu τὸ “παρά quod perversum siguificat, et a recio devium. hem cum Aristoteles monstra. φύσεως παραδάσεις appellat. Eadem vis cst, in xapaxoust, εἰ ma gavo- pla spud Basilium, παραπλήὴξ apud alios.
(22) Avxoc μετὰ προδάτων & . Nota sen- tentiam veterem, nec a vero abborrentem : In Si-
PaTROL. Ga. LXXXV.
, $yllinis lib. nt; Αύκοι τὸ, καὶ ἄρνες ἐν οὔρεσιν ἄμμις ἔδονται.
Qui ἀμιλλῶνται emovit loeo, persuasus syllabze no- dulo, censulie fecit : qui reposuit ἄμμις ἔδονται, iid veluerit sibi, nescio : ego reposuerim ἄμμιγ᾽
D ἔδονται, méstim pascenter, οἱ in eam sententiam
Lactantius interpretatur lib. vir, c. 94. Alii pro- pheiarum loca talia, et Sibylle mystice malunt ín- telligi.
(25) Kal ὄνσις $xn6ovJsvccr. Indubie locus menda insessus. Nec videor posse corrigere, ἐπεύδού- λευσεν ; dicit enim Basilius ad coucordiam lupi cum agno accessisse serpentis obsequelam erga hominem, cui quod obsequi soleret, factam esse, ut ejus lin- guam diabolus sit niutuatus ad. perniciem homini creandam. Rescribo igitur ὑπὸ βούλησιν fv. Volun- tati subjecius erat. /&que eleganter oratione de Jo- sepho utitur ea prapositione : Δαδὼν γὰρ ὑπὸ χεῖρα τοὺς ἀδιχήσαντας * Nam cum injurii venissent in Jo- sephi polestatem. Arisioteles Ethicorum, 1 : Ὅσαι δ᾽ εἰσὶ τῶν τοιούτων ὑπὸ μίαν τινὰ ἀρετήν. Sic ὑπὸ χεῖρα el ὑπὸ βασιλέα apud Photium.
(24) Οὕτω γὰρ ἔχρησεν. Οὕτω, id est, ex occa- sione subjectionis illius : non probo rescribi οὔπω.
- 4
13
BASILII SELEUCIENSIS
A
rum homo, quod formabatur. Illic dicebat: Facia- A ἔλεγε Ποιήσωμεν ἄνθρωπον xat' slxóra. ἡμετέραν
mus hominem ad imaginem el similitudinem no- stram :*; hic quoque : Faciamus ei adjutorium simile sibi. Haud dissimilia consilia : etenim quas formabantur, generis ejusdem erant : fiperz similes, quia, pari in pretio, .que 9 fiebant. Iterum igitur deliberatio, ut quod forma- batur, in honore esset ; equali cum dignitate homi- nem efformemus, ac figuremus, aequalem gloria cum eo conjugemus, ne sit honore defectior mu- liercola, neve genere notho dedecoret opera. qua namque profecto viris et mulieribus est pietatis ralio, e par virtutis consectandz stadium alteri eum altero apertum est. Nec enim generis discre- tione fidesutitur. Sic Paulus definite asserit : Ne-
que vir sine muliere in Domino, neque mulier sine B
viro !!, cum nature differentiam virtutis cursus nesciat. Scit in fldei certamime femineum genus viriliter agere, scit in pietatis certamine coronam rapere : quorum enim parem molitus est Deus for- mationem, ii se in cursura relinqui turpe ducunt. Vide mihi Paulum terrz habitabilis stadia percur- rentem, et cursu pro fide suscepto mundi angustias demonstrantem, mulieres adhortautem, et earam cursum suspicientem : Evodiam rogo, et Syntychen deprecor, et tu, germane compar, adjuva illas, que mecum laboraverunt in Evangelio cum Clemente, et ceteris adjutoribus meis "5. Vides femineum sexum [διαὶ Paulini cursus aemulatione? Vides apostolicos sudores in mundi stadio imitatione exprimere? Faciamus ei adjutorium simile sibi. Prorsus illud agnoscis : Faciamus. lterum latius explicata vox divinitatis bypostases innuit, Trinitatis notionein
!* Gen. 1, 96. 171 Cor. xs, 11.
** Philipp. 1v, 2.
xal καθ' ὁμοίωσιν" ἐνταῦθα δὲ πάλιν * Ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν κατ’ αὐτόν. “Ὅμοια τὰ βουλεύ- ματα" χαὶ γὰρ ὁμογενὴῇ τὰ πλαττόμενα" ὅμοια τὰ σχήματα" xol γὰρ ὁμότιμα τὰ γενόμενα. Ilá- λιν οὖν σχέψις, ἵνα τιμηθῇ τὸ πλαττόμενον. Ἰσότι- μον διαπλάσωμεν ἄνθρωπον (25), ἴσην αὐτῷ xazà τὴν δόξαν συζεύξωμεν, μῇ λειπέσθω χατὰ τὴν ὁμοτι- μίαν τὸ γύναιον, ἵνα μὴ νόθῳ γένει χαθυθρίζῃ τὰ γινόμενα * ἴσος γὰρ ἀληθῶς ἀνδράσι χαὶ γυναιξὶ τῆς εὐσεδείας ὁ λογισμὸς, καὶ ἴσον ἐν ἀλλήλοις τῆς ἀρε- τἴς τὸ στάδιον ἥπλωται. Οὐ γὰρ διαχρένει τὸ γένος ἡ πίστις. Οὕτως ὁ Παῦλος διορίξεται λέγων" Οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυγαιχὸς (26) ἐν Κυρίῳ, οὔτε γυνὴ χω- plc ἀνδρός" φύσεως γὰρ διαφορὰν, ἀρετῆς δρόμος οὐκ ἐπίσταται, υἷδε xal τὸ θῆχν γένος ἐν τοῖς ἀγῶσι τῆς πίστεως ἀνδρίζεσθαι" οἶδεν ἐν εὐσεβείας σχάμματι (27) ἁρπάζειν τὸν στέφανον" ὧν γὰρ τὴν πλάσιν ὁμοίαν ἐτεχτήνατο, τούτους χατὰ τὸν δρόμον αἰσχύνεται λείπεσθαι (28). "Opa μοι χαὶ Παῦλον τὸν τὴν olxov- μένην σταδιεύσαντα, χαὶ τῷ περὶ πίστεως δρόμῳ τὸν χόσμον μιχρὸν ἀποφήναντα (29), γυναῖχας παρα- χαλοῦντα, χαὶ τὸν δρόμον θαυμάζοντα" Εὐωδίαν παραχαλῦῶ, καὶ Συντύχην zxapaxaAQ" καὶ σὺ, γγήσιε σύζυγε, συ.1λαμδάγου αὑταῖς, αἵτινες ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ συνήθιλησάν μοι, μετὰ καὶ λή- μεντος, καὶ τῶν Δοιπῶν συνεργῶν μον. Ὁρᾷς καὶ τὸ θῆλυ γένος ἐν τοῖς Παύλου δρόμοις φιλόνειχον. χαὶ τοὺς ἀποστολιχοὺς ἱδρῶτας ἐν τῷ σταδίῳ τῇς οἰχουμένης μιμούμενον ; Ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν κατ᾽ αὑτόν. Γνωρίζεις πάντως xal τό" Ποιήσωμεν" Πάλιν $j λέξις πλατυνομένη, τὰς τῆς θεότητος ὑπο- στάπεις αἰνίττεται (50), τὴν τῆς Τριάδος γνῶσιν
CL. DAUSQUEII NOTE.
(25) Auax Ade oper. ἄνθρωπον. lud διὰ mirifice lineamentorum ductus exprimit, ac ininus quain proprie tali in re usurpatur : quasi ab unius partis aut menbri formatione ad alterius operam se trans- ferat arüfex : etsi perfecto modo Deus operetur : pari efficacitate διάπλασιν extulit de Eva: 'Evvooosa
&p τόπον τῆς διαπλάσεως. Cum perpenderet ipsa ocum, unde esset efficta. Pisidas similiter de visce- ribus Conopis occulto quodam artificio compositis :
Kal τὰς ἀδήλους τῶν ἔσω Quuz Ades. Et abditas intus figuras viscerum.
Apud Suidam ἄρτων διάπλασιν legimus. Apud Pro- pertium : IE
Corpora disponens animum non vidit in arte. Jtem infra διασθίειν est. cibum frustillatim discer- pendo edere.
(26) Obte dr hp χωρὶς γυναικός. Voc Seripturre loco otioke Crispinus verborum vertit ordineu. Ve- lim insimul hzreticos banc Basilii interpretationeui animadvertere, ne contra calibatum eam iutor- queant, ne caso obstrepant,
(37) Ἐν εὐσεδείας σκάμματι. Secutus sum He. sychium : Σχάμματα, ἀγῶνες, στάδια, Graeca tamen vox amica Tertulliano.
(28) Αἰσχύγεται λείπεσθαι, Juxta Hllud Horaiil :
0S 5. 5, Mihl turpe relinqui. Tales ab Ísocrato. l'anathenaleo dicuntur ἀ πολελοῖ .
Ὁ mundi angustias molestas fuisse
πότες, quod sic. elucidat Harpocration : ᾿Α πολελο:- πότες, ἀντὶ τοῦ, νενιχηχότες. Ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τῶν δρομέων' ol γὰρ νιχῶώντες ἀπολείπουσι τοὺς ἧἡττω- μένους, id est, ἀπολελοιπότες pro victores. Meta- phora a cursoribus : nam qui cursu. vincunt victos relinquunt. Photius cap. 942, οὐδὲν τῶν ζώντων εἰς ἀγῶνα ἀπολειπόμενοι.
(29) Τὸν κόσμον μικρὸν ἀποφήναγντα. Essdem acedoni queritur Juvenalis :
Unus Pelleo juvem non sufficit orbis; /Estuat infeltz audito limite mundi, Ut clausus Tyara scopulis, parvaque Seripho. 50) Ἢ «1έξις πλατυνομένη, τὰς τῆς Osótntoc ovde αἰνίττεται. Vox ampliata (sive numero plurativo elata) divinitatis hypostases. innuit, Epi- phan. lib. 1 Contra harreses eadem in seutentia : Ὁ μὴ ἀπὸ γάμον ὁρμώμενος, ἀλλ᾽ ἐν χειρὶ Πατρὸς xai Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος πεπλασμένος, χατὰ τὸ γε- γραμμένον ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ ἁγίου Πατρὸς πρὸς τὸν ἰὸν, ὅτι Ποιήσωμεν' ἄνθρωπον xaz' εἰκόνα ἡμδτέ- pav, καὶ καϑ' ἀμοίωσιν'. Qui non per nuptias ortus est, aed in. manu Patris, εἰ Filii, et Spiritus sancti formatus, juxta quod ipse sanctus. Pater Filio pra- acripsit : « Faciumus hominem ad imaginem, et si- militudinem | nostram. » Complures veterum idem senserunt: etsi. quidam bodie refragentur. Aiunt
—-— gm
45 ORATIO II. ἐδ ὑποδεχομένη. Γενέσθω tolvuv σύγχρονος ἡ γνῶσις A complexa. Fueritigitur ea cognitio creationi cozeva,
«ἢ πλάσει, χαὶ μὴ ξενιζέσθω διδασχομένη ὕστερον, ὧν ἐν τῇ ποιήσει τὴν μνήμην ἐδέξατο. Καὶ EAa6e, φησὶν, ὁ Θεὸς μίαν τῶν πλευρῶν αὐτοῦ, καὶ ᾧχο.- δόμησε τὴν πλευρὰν (51), ἣν ἔλαδεν, εἰς γυναῖκα. Tívoz οὖν χάριν, εἰπέ μοι, μετὰ τὸν ᾿Αδὰμ d) γυνὴ, xa οὐ σὺν τῷ ᾿Αδχμ διαπλάττεται, χαὶ οὐχ ἰσόχρο- νον ἐπ᾽ ἀμφοτέρων τὸ δημιούργημα, ᾿Αλλ᾽ ἐπὶ μὲν τῶν ἄλχων ἁπάντων ἔοχεσε μία φωνὴ παραστῆσαι τὰς φύσεις, xal μὴ μετρῆσαι (54*) τὰ γένη, ὅτε τῷ ἄῤῥενι «b θήλυ συνεπλάττετο" μόνος δὲ ὁ ᾿Αδὰμ τοῦ θήλεος ἔρημος, χαὶ διίστησι τὴν πλάσιν ἡ τάξις, καὶ οὐδὲ Ex τῆς γῖς ἐχχαλεῖται τὰ σώματα, οὐδ᾽ ἄμφω μητέρα τὴν γῆν ἐπιγράφεται (52): ἀλλ᾽ ὁ μὲν ἀπήρτιστο (55), ἡ δὲ οὐδὲ ἤρξατο" διότι ἐπ᾽ ὄψεσι βούλεται τοῦ ᾿Αδὰμ δημιουργῆσαι ὁ Θεὸς, καὶ τῆς δη μισυργιχῇς αὑτοῦ τέχνης θεωρὸν τὴν οἰχείαν εἰχόνα γενέσθαι ποθεῖ. θὔ- T) γὰρ ὃ "ABA p. εἶδε Θεὸν Or μιουργήσαντα. « "Exolm- σεν ὅ Θεὺς τὸν obparór, xal ti γῆν" » ἀλλ᾽ ὁ ᾿Αδὰμ οὐχ ἑώρα ποιοῦντα, μεταγενεστέραν τῇς οὐρα- νοῦ γενήσεως τὴν πλάσιν δοξάμενος. Περιέτεινε τὸ στερέωμα, ἀνῖιγε τοῦ φωτὸς τοὺς λαμπτῆρας, ζώων τὰς ἀγέλας ix τῆς γῆς βλαστῆσαι παρεσκεύασεν" ἀλλὰ πρεσθύτερα τῆς τούτου θέας ἐχεῖνα᾽ αὑτὸς ἐν τῷ πλάττεσθαι, τοῦ πλάττοντος τὴν αἴσθησιν οὐχ ἐδέξατο. Πῶς οὖν μάθῃ (54) ποιητὴν, ὃν οὐχ οἷδε ποιοῦντα; πῶς ἐπιγνῷ χτίστην, ὃν οὐκ ἐθεάσατο κτίζοντα ; Διὰ τοῦτο ἐπ᾽ ὄψεσιν αὐτοῦ χατασχευάζει τὸ θηλν, xal θεατὴν τῆς ὁμοίας αὐτὸν ἀπεργάζεται φύσεως" ἵν᾽ ἐν ἐκείνῃ τὰ xa0' ἑαυτὸν ἐνοπτριζόμενος,
neque, cum docetur, ut peregrina deinceps recipiatur ab hominibus, quorum in procreatione de illa men- tio fuit, Tulit Dews, inquit, unam de costis ejus, et edificavit costam, quam tulerat, in mulierem ** Cur igitur, inque, post Adamum mulier, et non cum Adamo efformatur? cur non sequaevum utriusque opificium ? At in aliis oninrbus suffecit vox una ad naturas reprzsentandas, et ad sexum dimetiendum, quando upa conformabantur masculus et femina - Adam vero solus femina destitutus est. Et formandi rationem dispescit conditionis ordo, neque vero ex solo corpora excitantur, neutra quoque terram inscribunt matrem. Verum hic perfecte absolutus erat, cum illa necdum orta, Quare in Adami con-
B spectu vult illam Deus fingere, et fictricis artis suse
spectatricem 10 desiderat propriam imaginem. Nondum enim Deum Adamus quidquam fabrican- tem viderat. Creavit Deus. cotum et terram 39. Sed Adamus non viderat ereantem, qui celi moli- Hone serius ipse fuit perfectus. Porrexit ambitum firmamenti, luminosas faces accendit, animantium greges e solo fruticari fecit : verum hac prius fuerunt quam ab Adamo spectarentur ; ipse, cum fierent, nullo sensu facientem percepit. Quomodo igitur auctorem condisceret, qui facientem non vidil? Quomodo Creatorem cognosceret, qui crean- tem non spectavit? Eapropter ipsius ante oculos feminam exstruxit, et similis nature spectatorem facit, ut in illa quai circa se sunt, velut in speculo
ἐξ ὧν ξόλεπεν, ὅπερ οὐκ εἶδε, διδάσχηται. Καὶ ÉAa- C contemplatus, ex visis discat invisa. Et. tulit Deus
* Gen. n, 99. 39 Gen. 1, 4.
CL. DAUSQUEII NOTAE,
llebreis in more esse τό D'n*w verbo jungere singulari. Quid si ideo jungunt, quia trium perso- narum una est natura, una essentia ἢ Sed et cum angeli intelliguntur, quid si fit ut uniformis sit dictio?
($1) 'Qxobópncs τὴν πλευράν. Hoc est, costam exaggeravit, et amplificavit. Plautus Trinummo dixil :
Qui edificaret suam inchoatam ignaviam, ps augeret. Livius referente Macrobio lib. vi, c. 1, jdiuran, :
AE dificavil nomen.
(Nec mirum id verbi ad corporis humani fabrefa- ctionem accommodari, cum veleres corpus animx domicilium dixerint et zdes. Misso Platone, et sacris scriptoribus, Apuleius in Apologia : Ut in eo (puero) divina potestas tanquam bonis edibus diver- selur. Et sine ullo adjecto Plautus Milite Sceledrum hzc loqui facit : Hoccine si miles sciat ἢ Credo hercle has sustollat edes totas, atque hinc in [crucem.
Ubi semet ille loquitur. Apollonii scholiastes δομὴν explicat quodam loco, τὴν τοῦ σώματος σύστασιν, χαὶ χροιὰν, corporis compositionem et colorem. Per- sius, $31. 8 :
Exzcutienda domus praecordia, quantdque nosire
Pars tua sit, Cornute, anima.
MH ad Cor. cap. v, v. 4, οἰκίαν τοῦ σχήνους vocat
humanum corpus Apostolus.
(391) Kal μὴ μετρῆσαι. Extero. μή, exterit et Jamotius exacti judicii vir.
(323) Μητέρα τὴν γῆν ἐπιγράφεται. Vertens re- spiciebam illud Sillii libro decimo :
Adversis etenim fraudi non esse virorum Qui Martem inscribant genti.
Qui ad Martem genus suum referant. Sic illud est non ambos e terra natos, aut extractos esse Dei
D jussu ; supra : Τοῖς &xei δήμοις ἐγγράφουσα.
(55) Ἀπήρτιστο, per[ecte absolutus, aut ab- solute perfectus. Nec euim praepositio perfectionis auctarium importat. Oratione 1 de Lazaro cum apostoli ab itinere Christum averterent proposita la- pidatione, audiunt οὔπω ἀπηρτισμένοι, nondum per- fecti admodum. Damascenus, de Chrisii transfiqura- tione : Καὶ ἕξ μὲν ὡς πρῶτος ἀριθμὸς xai τέλειος παραλαμδάνεται" £x γὰρ τῶν οἰχείων μερῶν ἀπαρτί- ζεται, id est, perfecte integratur. Dionysius Halicar- nasseus, pag. 57, ita. cepit. ἀπηρτισπένως. ᾿Από in aliis eadem vi pollet : apud Pisidam λίθοις &mó- oxAnpot, lapides eduri. Pussim in Novo Testamento ἀπολύτρωσις per[ectam plenissimamque redemptionem significat.
ΕΝ Πῶς οὖν μάθῃ. Argumentum populare. Aut si voles τὸ μαθεῖν ad coguitionem referes, qua sensuum subsidio comparatur; ad cognitionem fa- ciliorei, et certiorem, quali Adamum instructum fuisse decuit.
£i BASILTI SELELCIENSTS 48 emem ἐς Cu0lie ejas, εἰ a difucuri cescam, quam tule- A Cer & Θεῖς μίαν zwr z lvgaor actcv. vai ἀτεοξό-
yat, ia mulierem “ἢ, εἰ fciam monsirasit, εἰ spoasam dedit & lswre. Quam ob casam 806 um2 voce eirumque, οἱ cremperent is lecem, invitavit, sed formation! cerium Lemooris ialervalium prafaivit, i4 Adami cognitioni tribuens, quo satsram porem, eam βεῦλι, contemplotes, ipsum uiriesque artiácem dise eret. Neque vero ex terra, sed ex latere mem- brum metester : portitor corpas, et meniem ceapiet, €i ualgra uma dissipatsr arte formoatis, ut 568 mens cons!reator 3d imitaliosem nmaiurz. Contem- plates igiter Adames inepnstam membri ssi 3m- »hücatonem, iiem exemoleum esse membrum, ac deiade animalium pra ingenii gaudio exclamavit : fioc wuuc os ex ossibus meis, εἰ caro de carne mea ?*.
pact τὴν zdzvpar, ἦν Llefer, εἰς 7vrazaa, ταὶ Ta$22; ἐξειξεν, x3í vato ix παειτᾶς byxcioz—s. Δ: 79775 Ὁ a:i των LU viz x3» ixi- λεξεν, daa (pri τῇ πλᾶάτε: ξιάπτιμα πτρύδεξμξας “ἢ τουῦξϑε: Uepylarweln ἕνα τειν £avoas Ta--vai- vr» θεώμενις, αὐτὸν ἔχ:τέρενν ἔτ. Ξ5.:.» ixzLi- χν:2:. Kat οὐξ, ix τῆς vt. dux ix τὰς Ξαευζᾶς τὸ μέλας ξανείνετα:. Mic: τὸ τῶμα, fv σνάτη ^ φρόντις, χαὶ pia 232 δεατρεξται τ -ipT, 092 πλάττοντος, ἕνα pia TwvaT copo 5] σι, κέν τῆν φύσιν. Θεώμενο: ver? 6 AXXa τῷ xg, af “αράξζοξον αὔξτπσιν͵ x3: μέλεος αἱρούμενον. x2. QUUM “αατνοόμενον, περιχαρῶς ἐξεύόεσε-. Tovro vvv (ctovr ἐκ τῶν ἐστῶν μεν, καὶ ςἀγξ ἐκ τῆς
Agaosco membrem, doaesm 2περίεείος, verit ia B σαρχές μου. Γνωρίζω τὸ μέλος, xai τὸ δῶρον àzzá-
desiderium, quod cosiz accidit: Boc uanc os ἐξ ossibus meis. Hoc quod sunc vere intueor, noa illa priera, qua cum ia mesa essent potestate, eorum ego visionem minime desiderabam, sei boc, quod ac mede videt : cumque desiderio videtar, δέει: erraateu visionem | ssalieris hojus deformatio. Ia tauta amimasliem (erba uua que mecem nalura esaet, noa aspicicbam, in tania mulütedine desola- tionem qeerebar, in (2812 rerem ubertate velut in terris solis commerabar : tamen a membro abjus- eius pbiltro vincior : loco sejunctum est, et desi- éerio conjencium. Qei distulit corpora, animas nostras in unum coniulit. 113 Quomodo slienam
repa:abo, quz mon extribsecus, sed a ume ceypit
erigiaeu? quomodo igitur non iterum erimus una earo natura vi conglutinata, qui antea cobzrentes fuimus? Et edificarit Deus. cosiam, quam tulerat, ín mulierem. Concordiez, et continentiz magistra talis molitio. Üni viro unicam associans uxorem continentiz subindicat legem. De latere vero inu- lierem desponsans, jubet a viro mulierem foveri ac tegi : fovetur enim simul ac tegitur a manu subjecta costa. Mulieris quoque subjectiouem silen- tio testatam facit, llla enim cogitans, quo ex loco sit efficta, voluntatem ad obsequelam flectat, ut costa coaptetur, illiusque vicem foveatur. Ejusmodi conditionis ratio tacita quedam admonitio est. Sequamur igitur Conditoris voluntatem, revereamur nature Dominum, libidinis vias aversati. Ne crea-
*! Gen. n, 92. ** ibid. 25.
ζομα:, καὶ τῆς πλευρᾶς μοι τὸ πᾶϑος εἰς πόϑον μεῦ- [7:218:* Τοῦτο rir ἐστοῖν ἐκ cuv éctwow poc, κοὐ τὸ vov ἀλτθῶς τὸ vov θεωρούμενον, οὐχ ἔχεῖνα τὰ φθάσαντα, ὧν τὶ» ἐξρυσίαν λαξὼν, τὴν» θέαν οὐκ ἕστεργον" ἀλλὰ τοῦτο, τὸ vov πρός ut βλέπον, χαὶ σὺν πόθῳ βδλεπόμενον, ἔξαευσέ μοι πτλανωμέντν τὴν θέαν, ἡ ταύτης διάπλασις. Ἐν ἀγέλαις ζώων τοσαύ- “αἷς ὁμοφυὲς οὗ προσπέδλεπον" ἐν τοσούτοις πλύθε- σιν ὠδυρόμτν τὴν μόνωσιν ἐν εὐπορί2 συνὼν, ὡς ἐν ἐρέμῳ διέτριόον" καὶ χωρισθεὶς τοῦ μέλους, τῷ GíA1pep δεσμεύομαι" τόπῳ χεχώρισται, χαὶ πόθω 32v- ἀπτετα:. Ἥνωσεν ἡμῖν τὰ; ψυχὰς 65207132; τὰ σώ- ματα. Πῶς ἀλλοτρίαν ἡγήνομαι τὴν [οὐχ] ἔξωθεν, ἀλλ᾽ ὑπ ἐμοὺ λαβοῦταν τὴν γένεσιν; πῶς οὖν οὐ πάλιν ἐσόμεθα μία σὰρξ συνημμένη τῇ φύσει, xal πρὸ τοὕτου τῇ σχέσει (55); Καὶ φχοδέμηςεν ὁ Θεὺὶς τὴν απιλευρὰν, ἣν ξλαξεν, εἰς Tvraixa. 'Oyogposovre . χαὶ σωφροσύνης f, πλάσις διδάσχαλος. Ἕνὶ ἀνδρὶ μίαν προξαρμόξα: γυναῖχα, σωφροσύνης ὑπτγόρευσε vóuooc* Ex πλευρᾶς δὲ τὴν γυναῖχα νυμτεύῦσας, θάλπεσθαι παρ᾽ ἀνδρὸς τὴν γυναῖχα προστάττει xal σχέπεσθαι " θάλπεται γὰρ ὁμοῦ καὶ σχέπεται παρὰ τῆς χειρὸς dj ὑποχειμένη πλευρά γυναιχὶ δὲ τὴν ὑποταγὴν ἀχηρύχτως μαρτύρεται (36). "Evvoouca γὰρ τὸν τόπον τῆς διαπλάσεως, χαμπτέτω πρὸς ὑπαχοὴν τὴν προαίρεσιν, ὡς πλευρὰ συνήφθω, xal ὡς ἐχείνη θαλπέσϑω. Οὗτος 6 τῆς δημιουργίας τρό- πος, σιωπωμένη ἡ παραίνεσις. ᾿Αχολουθήσωμεν τοί- νυν τῷ τοῦ Δημιουβγοῦντος βουλήματι " αἰδεσθῶμεν
CL. DAUSQUEII NOTA.
(55) Πρὸ τούτου τῇ σχέσει. Cohxrentiam intel- p Verbo, | tecens testatur, antilbesis venustissima.
lige costas cum Adami corpore reliquo : non corpo- ris Evz cam Adami, qua in sententia producenda rabbini, et qui eos secuti, frustra sudarunt, Vide hac de re Tostatum episcopum Abulenscem, qui pro somníis rejectaneis eam excutit sententlam. Σχέ- etw eadem signiflcantia M. Antonius extulit lib, vi : Πολλάχις ἐνθυμοῦ τὴν ἐπισύνδεσιν πάντων τῶν ἐν χόσμι», καὶ σχέσιν πρὸς ἄλληλα, hoc est, mutuam retinentiam ore Lucretii, uon affectionem Xyliundri,
ou 'Axnpüxtoc μαρτύρεται. ld est« Cum Deus ex subjecta Ádami cosia. Evam format, eam re osten- dit Adamo subjici debere,nec precone usus nec voce,
Antea dixerat, xai σιωπώσῃ- &xojtw l'o29fc tacentem audire Scriptaram. Visidas de turture A tabescente neque cantante :
Λάλῳ σιωπῇ cezpor(ts. τὸν βίον"
Vocalibus silentiis vitam erudit. ldem de ardore mentis patriarche Sergii , xal μὴ λαλῶν ἤχησεν ἔνδοθεν μέγα. Mor. Αἱ mon loquendo tnlus sonum magnum dedit, Basil. non semel junxit
λόλος σιωπή. Tullius, De judicibus : Dum laceni, clamant, Et illud :
Se'pe tacens vocem verbaque vultus habet.
i2 ORATIO III. 50 κὸν Κύριον τῆς φύσεως, ἀχολααίας ὁδοὺς ἐχτραπώ- A tionis dignitatem dedecoremus electionis inquias-
μεθα. Μὴ χαθυδρίζωμεν σεμνότητα πλάσεως μο- λυσμῷ προαιρέσεως. ᾿Αγαπήσωμεν τὸν ἀπλήστῳ τιμῇ τὸ γένος τιμήσαντα * ἀγαπήσωμεν ὡς φιλάνθρωπον, xai τιμήσωμεν ὡς φιλότιμον. Μὴ ῤῥνπώσωμεν τὴν ἀξίαν ἀναξίοις ἐπιτηδεύμασι. Χερσὶ Θεοῦ διεπλάσθη- μεν μὴ ἀμαυρούσθω τὸ χάλλος τῆς πλάσεως τῇ χαχίᾳ τῶν πράξεων" μὴ τῇ παραδάσει τῶν πραγμά- τῶν τὸν Δημιουργὸν χαθυδρίσωμεν᾽" μὴ δῶμεν ὕλας τῷ πυρὶ, τῷ ὄφει πειθόμενοι" μὴ πάθωμεν, ἃ πέ- «ονθε τοῦ γένους ἡ ῥίζα. ᾿Αλλὰ νῦν μὲν ἐπίσχωμεν τοῦ λόγου τὸν δρόμον, διὰ τὸν τῆς ἀχοῆς χόρον. Συμπραττούσης δὲ τῆς χάριτος, τὸ λοιπὸν τῆς ἧστο- ρίας προσθήσομεν ἵνα μάθωμεν οἷον ὕφανε δρᾶμα χατὰ τοῦ πρωτοπλάστου ὁ διάδολος, xal μαθόντες ἃ
mento. Eum amemus, qui immenso honore genus humanum cohonestavit. Àmemus ut bumaaissimum, honoremus ut honoris quam cupientissimum, ne studiorum nostrorum indignitate dignitatem con- taminemus. Manu Dei ficti sumus,. oe fictionis nitor actionum squalore obseuretur, ne operum perver- sitate in Conditorem contumeliosi simus, ne seace serpentis igni materiam dederimus, pe- nobis eve- niat quod generis auctori accidit. Verum ob au- rium satietatem iphibeamus modo cursum orationis. Adjuvante Dei gratia reliquum addemus bhistoriss, ut intelligamus quale facinus in protoplastum diabolus adortus sit, et eventa cognito sapiamus. Ardentiori autem amore Christum diligamus, eujus
πέπονθε, τοῖς ἐχείνου σωφρονιζώμεθα πάθεσι" θερ- B beneficio, qui lapsus erat, resurrexit, οἱ percussor
μοτέρῳ δὲ πόθῳ Χριστὸν ἀγαπήσωμεν, ὑφ᾽ οὗ xai ὁ πισὼν ἀνέστη, xal ὁ βαλὼν χαταδέδληται, χάριτι αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ, i ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν. ΛΟΓΟΣ Γ΄". Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ᾿Αδάμ.
a'. Οἷδα χρεώστην ἐμαυτὸν τῆς κατὰ τὸν ᾿Αδὰμ δ:δασχαλίας χειρογραφήσας, xai τὸ χρέος ἐπιγινώ- σχων, τῷ μεγέθει τοῦ χρέους ταράττομαι. ᾿Αλλ’ ἐπειδήπερ σφοδροὶ μὲν ὑμεῖς ἐρασταὶ μαθημάτων, χαὶ τῆς ὑποσχέσεως ἀπαιτηταὶ φοροὶ χαθεστήχατε" ἡμεῖς δὲ πρὸς τὴν χαταδολὴν ἀσθενεῖς ^. φέρε, τὸν Δεσπότην Χριστὸν συνεργὸν γενέσθαι πρὸς τὴν ἀπό- δοσιν αὐτῶν ἱχετεύσωμεν, Εἰ γὰρ χαίρει τὰ τῶν ἁμαρτιῶν ἔγγραφα σχίξων, πολλῷ πλέον εὐφραίνεται τἀτῆς διδασκαλίας συγχκαταδάλλων ὀφλήματα. Δεῦρο δὴ οὖν, ἀγαπητὲ, τῇ xavà τὸν ᾿Αδὰμ συγγραφῇ τὸν γοῦν ἀσχολήσωμεν. Εὔκαιρος γὰρ dj περὶ τούτου χατὰ νηστείαν διήγησις, ἐπειδὴ χαὶ ταύτην ἐν πα- ραδείσῳ μετὰ τῶν ἄλλων φυτῶν φυλάττειν ὁ ᾿Αδὰμ δπεδέξατο, xai τῇ τῆς ἀπολαύτεως ἐξουσίᾳ χαὶ ὁ t^e νηστείας νόμος πρὸς αὐτὸν ὑπεγράφετο. ᾿Απὸ παντὸς γὰρ ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ, ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν, οὗ ράγεσθε ἀπ' αὐτοῦ.
β΄. Πρώτη βασιλέως διάταξις τροφὴν χαριζομένη, καὶ νηστείαν νομοθετοῦσα. Ἔχε, φησὶ, τῶν ὅλων ^h» ἐξουσίαν, ἑνὸς ἀφίστασο μόνου. Ἢ χεὶρ ἐχ- τεινέσθω πρὸς ἅπαντα, καὶ συστελλέσθω πρὸς ἕν. Οὐ ςθονέσας ἐχώλυσα τὴν ἀπόλαυσιν, οὐδὲ ἐμαυτῷ τὴν βρῶσιν ταμιευόμενος (ἐμοὶ γὰρ. φύσις ἀνενδεὴς, καὶ πρὸς ἅπαν πάθος ἀχείρωτο;) ἀλλ᾽ ἵνα ἐννοῶν τὸν χιυλύσαντα, γνωρίσῃ: τὸν χορηγήσαντα " χαὶ ἡ τοῦ ἑνὸς ἀποστέρησις, γένηταί σοι τοῦ τὰ ὅλα δεδωκότος ὑπόμνησις " ἵνα μὴ πάντοθεν ἡ τρυφὴ περιῤῥέουσα 15316301] τὴν μνήμην τῆς χάριτος * ἵνα μὴ τῇ ἀπλη- «τ 4f; βρώσεως ὀλισθήσῃ[ς] πρὸς ἄγνοιαν. Τὰ μὲν e.» ἄλλα τῶν ζώων ἔθνη xa γένη διαπλάττων ὁ Δυμιουργὸς, νόμοις ἀχινήτοις ἔδησε φύσεως. Καὶ προχίρετις οὐχ ἔστιν αὑτοῖς ἐπ᾽ ἄμφω τὴν ἐξουσίαν
93 (5e, 1,16, 11.
prostratus est ejusdem Christi gratia, cui gloria in secula saeculorum. Ámon.
X
ORATIO lii. Ejusdem in Adamum.
ἃ, Scio me chirographo teneri, promjseoque de . rebus Adami docendis; A99 et cum agposco debi- tum, ejus magnitudige percellor. Verum quando- quidem diseiplinge vehementes estis amatores eb eommodi bujus promissi flagitatores,. nos contra pensioni impares : age, Christo Domino supplicemus, ut ad redditionem doctrine adsit cooperator. Nau δὲ peccatorum conscripta debita lacerare gaudet, multo Jetabitur amplius debitionem doctrinz no- biscum exsolvens. Age igitur, o dilecte, Adami historia mentem occupemus. Ea enim fuerit oppor- tuna per jejunium narratio : quandoquidem illud in paradiso eum aliis plantis servandum receperit Adamus, et cum licentiori voluptabilium rerum usu jejunii lex ei scripta fuerit: Ex omni ligno paradisi comede : de ligno aulem scientie boni et mali me: comedas **.
9. Prima regis edictio alimenta dat, et jejunii: legem ponit. Accipe potestatem in omnia, uno solo- te abstine, in omnia manus extendatur, et ad unum contrahatur. Citra invidiam fructu interdixi, ne-- que mihi usum reservavi ipsi ; nullius eniin indiga: mihi uatura est, nullique obnoxia passioni : verum ut prohibitore cognito prebitorem quoque agnoscas, etunius privatio recordationem illius excitet qui dedit universa : ne voluptas undequaque circumfusa beneficii memoriam spoliet, ne per inexplebilem voracitatem in ignorantiam delabaris. Alias igitur animantium gentes, et genera fabricans Conditor immobilibus nature legibus constrinxit ; neque ipsis electio est, quz facultatem in utrumque partiatur ;. neque ratiocinationis discretio, qux velut in aequi--
Bi BASILH. SELEUCIENSIS 52 librio perpendat agendorum delectum : sed simul A μερίζουσα (37), οὐδὲ λογισμοῦ διάχρισις ζυγοστα-
imperat natura, ad. agendum impelluntur, non. ex- cusso curiose precepto. Contra homo, ratione in- siguitus, electionis potestate ornatus, et arbitrii libertate refulgens, consili vim habet, qux nulla teneatur voluntatis servitute, intentionemque habet sui dominam, et inviolabili gloriatur agendorum electione. Hine evenit, ut hoc diligat, illud quod ita visum fuerit, repudiet : πος aversetur, ad illud animum adjicíat, et liberrima cum potestate volun- tatis regnans abundat optionibus 13 sententiarum. Quare lege posita Deus agendi necessitatern non imponit ; sed qua sibr videntur, imperat, et volun- tatis potestati permittit actionem : et si jussus man- datum przetereat, non ideo naturam demutat, neque necessitatis legibus vincit inobsequentem, neque gratiam per vim aufert, neque intra necessitatem dona contrahit, neque naturam pervertens, mentem adulterat : sed ratione in dominatu suo relicta poenis delinquentem ad sapientiam revocat. Principi vero rationi corporis habenas permittit, el animam cor- pori veluti eurriculo aurigam przfficiens adhortatur, ut ad cursum virtutis impellat. Tunc igitur, si ratio sobria corporis habenas suStineat, cursum currit, quo corona paretur: dormitabunda vero passioni- bws tanqusm equis per praripitia, perque aspera viarum fertur incogitans, et tandem dejecta atque ad terram afflicta trahitur pulvere sordida, sub pro- prii currus jugum captiva, ac vexata clamat : /n-
feliz ego homo, quis me liberabit de corpore mortis C
hujus ** ? Nam per socerdiam principatu prodito fit serva passionum, et irrationabilibus passionibus
eum thronum ratio preter ordinem concesserlt, .
earum serva comperitur, ad quarum servitutem frueudam nata est. Ptaque prier alia quibus homi- nem Deus condecorasse videtur, etlam mentem arbitrii libertate investivit, lege data ad voluntatis exercitationein : et in arbore veluti tabula descripto mandato intus abditam dijudicandi vim excitevit, aseripto in ligno parendi, aut non parendi disceri- mine. Hinc notum boni et mali lignum agnominari : ab illis enim quz hic didicit lignum appellatum est, et hujus instructio ligui fuit appellatio. Quippe illie,
** Rom. vir, 24.
τοῦσα τῶν πραχτέων τὴν afpsotv " ἀλλ᾽ ὁμοῦ τε xe- λεύει φύσις, xul ἐς τὸ πράττειν ἐπείγεται μὴ πολυ- πραγμονοῦντα τὸ πρόσταγμα. ΓΑἄνθρωπος δὲ λόγῳ. τετίμητα', καὶ προαιρέσει χεχόσμηται, xal αὐτ- εξουσίΐῳ γνώμῃ ἀστράπτει, βουλήματι ἀδούλωτον ἔχων τὸ φρόνημα, αὐτοδέσποτον ἔχων τὴν πρόθεσιν, ἀδία-- στὸν δειχνὺς τῶν πραχτέων τὴν αἵρεσιν. Ἐντεῦθεν τὸ μὲν ἐχλέγεται, τὸ δὲ πρὸς τὸ δοχοῦν παραπέμπε- ται" χαὶ τὸ μὲν ἀποστρέφεται, τῷ δὲ προστίθεται " καὶ βασιλεύων αὐτεξουσίῳ βουλεύματι, πλουτεῖ ταῖς τῆς γνώμης αἱρέσεσι. Διὰ τοῦτο διδοὺς νόμον θεὸς, oüx ἀνάγχην πρὸς τὸ πράττειν -προστίθησιν, ἀλλ᾽ ἐντέλλεται τὰ δοχοῦντα, χαὶ τῷ θέλειν τὴν πρᾶξιν ἀφίησι, κἂν ὁ προσταττόμενος παραδράμῃ τὸ mp^a- ταγμα, οὐδ᾽ οὕτως μεταλλάττει τὴν φύσιν, οὐδὲ νόμοις ἀνάγχης δεσμεύει τὸν παραχούσαντα, οὑδὲ ἀφαιρεῖ βίᾳ τὴν χάριν, οὐδὲ περισπᾷ τὸ δῶρον ἀνάγχῃ. οὐδὲ νοθεύει τὴν γνώμην, παρατρέπων τὴν φύσιν" ἀλλ᾽ ἐῶν τὸ τῶν λογιαμῶν αὐτοδέσποτον, σωφρονίζει τιμωρίαις τὸν πλημμελήσαντα " τῷ δὲ χρατοῦντι λογισμῷ τὰς τοῦ σώματος ἡνίας ἐπέτρεψεν (58) * χαὶ καθάπερ ἅρματι τῷ σώματι τὴν ψυχὴν ἡνίοχον ἐπι- ὁ στήσας, τὸν δρόμον τῆς ἀρετῆς ἐλαύνειν παρα- χελεύεται. Ἐνταῦθα τοίνυν, εἰ μὲν νήφων ὁ λογισμὸς ἀνέχῃ τὰς ἡνίας τοῦ σώματος, τρέχει δρόμον προ- ξενοῦντα τὸν στέφανον" ἐπινυστάξας δὲ χαθάπερ ἵπποις τοῖς πάθεσιν, ἔλαθεν ἑαυτὸν χατὰ χρημνῶν xai δυσχωρίας φερόμενος" xal τελευταῖον χαταδλη- θεὶς, ἕλχεται χεχονιμένος, αἰχμάλωτος ἅρματος οἰχείον γενόμενος, χαὶ συρόμενος χέχραγε" TaAal- xopoc ἐγὼ ἄνθρωπος, τίς με ῥύσεται ἀπὸ τοῦ σώματος τοῦ θαγάτου τούτου; Προδοὺς γὰρ ῥᾳθυ- μίᾳ τὴν δεσποτείαν, γίνεται δοῦλος παθῶν xal πά- θεσιν ἀλογίστοις ὁ λογισμὸς παραχωρήσας τὸν θρό- νον, δοῦλος ἠλέγχθη τούτων, ὑφ᾽ ὧν ἐτέχθη δου- λεύεσθαι, Πρὸς τοίνυν τοῖς ἄλλοις, οἷς θεὸς τιμήσας τὸν ἄνθρωπον φαίνεται, χαὶ λογισμῷ αὐτεξουσίου δωρεᾶς ἀμφιέσας, δέδωχε νόμον αὐτῷ, γυμνάζων τὴν αἵρεσιν" xal χαθάπερ ἐν δέλτῳ τῷ φυτῷ διαγρά- Qac τὴν ἐντολὴν, τὴν ἔνδον χρυπτομένην διάγνωσιν ἀνεχίνησε, ὑπαχοῆς xai παραχοῆς διαφορὰν ἐπὶ τοῦ ξύλου προσγράψας. Ἐντεῦθεν γνωστὸν χαλοῦ xal
CL. DAUSQUEII NOTE.
(31) Kal προαίρεσις οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἐπ᾿ ἄμφω D tatem habet. appetitum coercendi , aut. sequendi, si.
t^v ἐξουσίαν μερίζουσα. Paria sunt. illa. Da«wa- sceni lib. n De fide orthod., c. 29 : Ὅθεν xaX τὰ ἄλογα obx εἰσὶν αὐτεξούσια' ἄγονται γὰρ μᾶλλον ὑπὸ τῆς φύσεως, ἥπερ ἄγουσι. Διὸ [οὐχ] ἀντιλέγουσι τῇ φυσιχῇ ὀρέξει, ἀλλ᾽ ἄμα ὀρεχθῶσί τινος, ὁρμῶσι πρὸς τὴν πρᾶξιν. Ὃ δὲ ἄνθρωπος, λογιχὸς ὧν, ἄγει μᾶλλον τὴν φύσιν, ἥπερ ἄγεται. Διὸ χαὶ ὁρεγόμενος, εἴπερ ἐθέλει, ἐξουσίαν ἔχει ἀναχαιτίσαι τὴν ἔρεξιν, ἢ ἀχολουθῆσχι αὐτῇ. Hinc bruta carent. arbitrii [i- bertale : nam. aguntur potius a natura, quam agunt, (Quare neque naturali appetitui contradicunt, sed. si- mulac aliquid appetiverint, ruunt inopus. Homo vero, ratione praditus cum sit, agit naturam. potius quam ugittr.. Quare etiam, dum appetitu movetur, fucul-
quidem libitum (uerit. Insignem hanc doctrinam La- tinis ita notam facio.
(38) Τῷ δὲ χρατοῦντι 1ογισμῷ τὰς τοῦ σώματος ἡνίας ἐπέτρεψεν. D. Gregorius in. Encomio Ma- chabeorum λογισμόν nominat αὐτοχράτορα τῶν Ta- 00v. Athenagoras, De resurr. : Πέφυχε δὲ (ψυχῇ) ταῖς τοῦ σώματος ἐπιστατεῖν ὁρμαῖς. Ingenitum est aninio. corporis appelitionibus prasidere, Quem qui servitio non oppresserit, quin potius in. dominatu suo retinueritsupra homineu:, evehitur a Pythagora et Deus immortalis habetur :
Ἡνίοχον γνώμην στήσας καθύπερθεν ἀρίστην Ἔσσεακι ἀθάγατος θεὸς ἅμδροτος, οὐκέτι θγητός-.
53 ORATIO IIT. 5i πονηροῦ tb ξύλον ἐπονομάζεται" ἀφ᾽ ὧν γὰρ οὗτος A uti dixi, Adamo exeolebatur. intelligemia, ct exer-
ἐδιδάχθη, ὑπὸ τούτων τὸ ξύλον ἐχλήθη - xat d) τούτου διδασχαλία, τοῦ φυτοῦ προσηγορία. Ἐχεῖ γὰρ, ὡς ἔφην, τῷ ᾿Αδὰμ f) γνῶσις ἐμελετᾶτο, χαὶ τὸ λογιχὸν ἐγυμνάζετο" ᾿Απὸ παντὸς ξύιλου τοῦ ὃν τῷ πα- ῥαδείσῳ βρώσει φαγῇ" ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γτιγώσκχειν καιὸν xal πονηρὸν, οὗ φάγεσθε ἀπ' αὑτοῦ. Ἔχε τὴν ἀπόλαυσιν ἄμετρον, στῆσον μόνον τὴν χεῖρα πρὸς ἄτοπον βρῶσιν ἐπειγομένην. Δεῖξον τῇ τοῦ νόμου φυλαχῇ, τὴν τοῦ νομοθέτου τιμήν. ἽἼδω τὴν γνώμην, ἵνα θαυμάσω τὸ φίλτρον. Δίδου pot χάριν τὴν χεῖρα συστείλας, τὸν ὅλου παραδείσου δοτῆρα, ἑνὸς ξύλου μόνον προτίμησον * σὲ διχαστὴν τῆς ἐμῆς ἐποιησάμην τιμῇς " ἀμείδου τὸν εὐεργέτην
περιφρονήσει τῆς γεύσεως. Διὰ τοῦτό σοι τὸν Üáva- τὸν φόδον τῷ νόμῳ προσήνεγχα, βονθοῦντά σοι πρὸς B
τὴν παράνομον ὄρεξιν’ xàv ὁ λογισμὸς πρὸς αὑτὴν ὀλισθαίνῃ, τῷ φόδῳ στηρίζεται" νεῦρον γὰρ πρὸς ἐγχράτειαν ὁ τῆς παραδάσεως φόδος. Σὺ δὲ μὴ φόδῳ τὴν τιμὴν, ἀλλὰ πόθῳ προσένεγχε. Φυτὸν γενοῦ μεῖ- ζον, τοῦ παραδείσου λαμπρότερον. δρέψομαί σου χἀγὼ τὴν ὑπαχοὴν, ὡς χαρπὸν ἀγαθὸν τῆς προαιρέ- σεως. Προσένεγχέ μοι δῶρον τὴν γνώμην" ᾿Απὸ παντὸς ξύλου τοῦ àv τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ. Πλάτυνον τῆς ἐπιθυμίας τοὺς ὄρους" νιχᾷ γάρ σου τὴν χρείαν, ἧ τῆς χορηγείας δαψίλεια " ἀντὶ πλούτου ταῖς ἐπιθυμίαις παράδεισος. ᾿Αλλ᾽ ὅπου τὸν νόμον γεγραμμένον ὁρᾷς, ἐχεῖ τὸν πόθον ἀνάστελλε" παρ- αιτοῦ ἁφὴν τῆς τροφῆς, ὡς ζωῆς δηλητήριον. ᾿Από- στρεφε τὸ βλέμμα χειραγωγοῦν πρὸς παράδασιν" φτῦγε τὴν θέαν, ἵν᾽ ἔχῃς τὸ σώζεσθαι" ᾿Απὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ. ᾿Αχό-
cebatur ratio : Ex omni ligno paradisi comede : de ligno aulem scientie boni et mali ne comedas. Fru- ctum habe citra modum ; manum duntaxat. abstine ab esu insulso et superfluo. Quo ip pretio sit legislator, observatione legis propala. Perspectun. : tuum habeam animum, ut amoris tui vim in pretio habeam : gratus esto manum contrahendo, 14 an- tefer totius paradisi largitorem unico ligno : honoris
mei arbitrum te statui, par bene merenti refer
gustatus contemptione, [460 mortis terrorem cum lege tibi obtuli contra nefariam appetentiam auxilio futurum; etsi mens ad eam inclinet, terrore οὔ» jecto firmatur : est enim temperantia nervus prae- varicationis metus. Tu vero non terrore, sed amore honorem mihi defer. Tu major cum sis, esto plan- ta paradiso illustrior, et voluntarie tux obedientize carpam fructum bonum. Offer mihi muneri men- tem. De omni ligno paradisi comede. Prolata. cupi- ditatis tux: terminos; quandoquidem usus tuos rerum concessaram excedit aflluentia. Paradisus cupiditati sit pro divitiis: verum ubi legem scriptem vides, ibi desiderium coerce, ibi recusa cibi con- tactum, ut vit? venenum. Averte oculos, ne ad transgressionem traducant : fuge spectare, ut sal- vari possis. De omniligno paradisi comede. Áccom- modata tempori lex, congruunt edictiones cum tem- pore. Nam qui apposita possit esse lex, Non occides? quem? cur? Non (urtum [acies? quorum, cujus? Non machaberis ** ? quicum? cujus? Ecquod enim aliud potuit in ipsum pulchritudinis telum jaculari, ut ietu devitato mandata conffceret ?
λουθος ὁ νόμος τῷ χρόνῳ. Πρόσφορα τῷ xatpip τὰ ἐντάλματα. Ποῖον γὰρ ἂν νόμον ἥρμοσε τὸ, Μὴ φο- γεύσῃς, τίνα ; xal διὰ τί; Μὴ κλέψῃς, τὰ τῖνος; χαὶ, Μὴ μοιχεύσῃς, τὴν τίνος; Ποῖον γὰρ ἂν αὐτὸν χάλλους βέλος ἑτόξευεν ἕτερον, ἵνα τὴν βολὴν φυλαξάμενρος, φύλαξ γένηται τοῦ προστάγματος;
γ΄. Τέως μὲν οὖν ὁ ᾿Αδὰμ ἀκχίνδυνος ἀπήλαυε, xal ἦν ἀδλαδὴς fj τρυφὴ, ἄμιχτος ὀφιώδους ἰοῦ. ᾿Αλλ᾽ ἤγειρεν fj θέα πρὸς βασκανίαν διάδολον, χαὶ πληγεὶς οἷς ἔδλεπεν, ἀντιπλήττειν πειρᾶται τὸν πλήττοντα. Eiós πάσης χτίσεως ἐξουσίαν ἀμέριστον, εἶδε θαλάτ- τῆς δεσποτείαν ἐγχειρισθεῖσαν, ζῴων ὑποχυπταύσας ἀγέλας, παράδεισον οἰχητήριον, νύμφην χειρὶ πλατ- τομένην Θεοῦ, προῖχα διδομένην τὴν χτίσιν, νυμφο- στολοῦντα Θεὸν, χαὶ φθόνῳ βαλλόμενος, ὄφιν ὁ θη- ριώδης ἐνδύεται" ὄφεως ἡνίοχος, μετὰ τὴν τοῦ ἁέρος ἡνιοχείαν (59) χαθέσταται, πράξεσιν ἀτίμοις ἀτίμως ἐπισυρόμενο;. Ὃ γὰρ προσχρούων Θεῷ, xaX πρὸ τῆς τιμωρίας, τιμωρίαν ἔχει τὴν ἀτιμίαν. Θύτω τοίνυν ὄφειυς ὑποχριτὴς γεγονὼς, πρόσεισι τοῖς ἐπιδουλευομένοις τὸν χηδεμόνα μιμούμενος, xal «ῷ ᾿Αδὰμ τέως ἀφεὶς τὰ τῆς συζυγίας εὐχείρωτον, ἕτερον περιεξέρχεται μέρος, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοι-
*5 Exod. xx, 15-15.
3. Tunc igitur Adam periculi expers deliciabatur, : el erat voluptas innoxia, carens admistione serpen- tiui veneui. Sed ad invidiam excitus est diabolus spectando, et corum, qua viderat, visione saucius, ferientem referire connititur. Vidit in omnem crea- turam integram potestatem, vidit in-ejus mauu.ma- ris imperium, subjectos animanjiuu greges, para- disum pro doinicilio, sponsam divina fictam manu, in dotem creaturam datam, spons:? ductorem Deum,
Ὁ et ictus invidia serpentem efferatus induit, post ae-
ris rectiqnem serpentis rector constituitur turpi fa- cinori turpiter adrepens. Nam qui Deum offendit, salis ei supplicii est dedecus, vel ante supplicium. haque serpentis facie personatus insiiliose meditata aggreditur, curatorem imitaus, et Adamo tantisper coujugii negotiuum sinens sub manum succedere alias obit partes, per 35 latus hominis.structuram sub.
CL. DAUSQUEII NOTE.
(39) Μετὰ τὴν τοῦ ἀέρος ἡνιοχείαν. Intelligit potestates tenebrarum harum. Sunt illa quoque Pi- side inellitissima :
. Hrioxoy δὲ τοὺς χρόγους
Ἐν ἑπτακύχιῖοις ἡμερῶν περιδρόμοις. | Septemplici dierum circulo regit, Et aurigatur omne tempus.
55 BASILII SELEUCIENSIS o5. ruere incceptat : Cur. recepit. vobis Deus, ut won A χωρυχεῖν τὸν ἄνθρωπον (&0) ἄρχετα:᾽ Τί ὅτι εἶπεν
comederelis ez omni.ligno paradisi ** 1 llumanitatem simulat, cum ad exdei aceurrat, et cominiserationis obtentu conatur servum cum Domino committere. Vidi vos, iuquit, in omnt bonorum affluentia non ausos frui, et condolens veni : videbam in medio paradisi esurientes, οἱ in partem tristitiae veni. Nam «que consilio, dic mili, cibo Deus interdixit ὃ quid, spectabili re commonstrata, usu privavit? cui oble- etationem banc reeondit? cui vobis ablata dona re- servat? Satius orat non dedisse, quam dato inter- dixisse. Paradisum dedit, et cibum won eoncessit. Mis vocibus auditum subvertit, οἱ rationem obsidet, utque mens animi fluetuet , facit : percussit auteni, nt censcientiam lzdat. Verum ad inshdiatorein re-
ὁ Θεύς" Οὐ μὴ φάγητε ἀπὸ τοῦ £0Aov τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ ; Ὑποχρίνεται φιλανθρωπίαν ὁ πρὸς φό- νον δραμὼν, καὶ σνγχρούειν ἐπιχειρεῖ τὸν «ἰχέτην
ς τὸν Δεσπότην, συμπαθείας προσχήματι. Εἶδον ὑμᾶς, φητῖν, ἐν ἀγαθῶν περιουσίᾳ τυχεῖν οὐ τολμῶν- τας, χαὶ συμπαθήσας ἐλήλυθα. Εἶδον ἐν μέσῳ παρα- δείσου λιμώττοντας, xal τὴν λύπην μεριζόμενος $3- θον (41). Τί γὰρ, εἰπέ μοι, βουλόμενο: ὁ θεὸς τὴν βρῶσιν ἐχώλυσε ; τί δείξας τὴν θέαν, τῆς πεέρας ἑστέρησε ; τίνι ταμιεύεται τὴν ἀπόλαυσιν ; τίνι φυ- λάττει τὸ δῶρον ὑμῶν ἀφαιρούμενος ; Ἄμεινον ἦν, εἰ μὴ ἐδεδώχει, ἣ δεδωχὼς ἐχώλυσε. Παράδεισον ξδωχς, χαὶ τὴν βρῶσιν οὐ συνεχώρησε. Ταύταις ταῖς φω- val; τὴν ἀχοὴν ὑπεργάζεται (42), καὶ πολιορχεῖ τὸν
a2endet mulier, et ineidiantem corrigere vult. Quid B λόγον, καὶ χυμαίνει τὴν γνώμην. “Ἔπληξε τὴν ἀχοὴν,
ve, mulier, simulatione inquinas? mendacium au- disti, mendacii artificem fuge, aversare mendacii pa- trem, obeiste silentio ejus machiuis, inefficax ejus telum fac auribus oppilatis. De fructu lignorum , in- quit, qua eunt in peradiso, vescimur : de ligno aulem scieniig boni et mali precepit Deus, ne comederemus. In quocungue enim die comederi(is, morte moriemini*'. Kxarmasti te, mulier, Dei voce diabolo credita. Quid We igitur? Nequaquam moriemini **. O sententiam exsecrabilero, et plenam audacice vocem ! Deus mor- tem transgressorihus statuit, et diabolus vitam cou- tra legem agentibus spondel. Nequaguam morle io- riemini. Furtim demit mortis terrorem, ut legis inunimenta depraedetur; poenam adulterat, quo ad
legem perfringendam propellat; excusso timore po- ἢ
naque sublaia, contra Deum bellum conflat : Scit enim Deus quod in quocunque die comederiiis ex eo, aperientur oculi vestri, el eritis sicul dii, scientes bomum εἰ malum **. Non per amorem, inquit, sed per invidiam arbore interdixit ; privavit esu , ut di- viuitatis aditu prohibeat. Quid ergo fugis, mulier, plantam, cujus ope Deus eris? quid cibum, per quem pares cum imperante sitis, repudiatis? 16 Vere ho- wiicida erat ab initio**, Postquam enim his duobus Adamum vidisset munitum, mortis metu, ac vite promissis , quibus ipsum munire Deus occupaverat, eadem imitatur et demon. Et mort! quidem illud
ἵνα βλάψῃ συνείδησιν. ᾿Αλλ᾽ ἀποχρίνεται πρὸς τὸν ἑπίόουλον fj γυνὴ, καὶ διορθοῦσθαι τὸν ἐ πιδουλεύοντα βούλεται. Τί σαυτὴν, ὦ γύναι, μολύνεις ταῖς ὑπο- χρίσεσιν; Ἐφόρεσας τὸ ψεῦδος, φεῦγε τὸν τοῦ Ψεύ- δους ἐργάτην, ἀποστρέφου τὸν τοῦ Ψψεύδου: πατέρα, ἀντίστησον αὑτοῦ ταῖς μηχαναῖς τὴν σιγήν" ἄπρα- κτὸν αὐτῷ ποίει τὸ βέλος, τὴν ἀχοὴν ἀποφράξασα. ἀπὸ παντὸς, φησὶ, ξύλον τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ, βρώσει φαγόμεθα (45), ἀπὸ δὲ τοῦ £0Jov τοῦ γιγώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν, εἶπεν ὁ Θεὸς, ob φαγόμεθα ἀπ' αὐτοῦ. 'H δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγησθε, θαγάτῳ ἀποθανεῖσθε. Ἐγύμνωσας σαυτὴν, ὦ γύ- ναι, τῶν ὅπλων, θεοῦ φωνὴν τῷ διαδόλῳ χαταπι- στεύσασα. Τί οὖν ἐχεῖνος ; Οὐ θαγάτῳ, φησὶν, ἀπο- θαγεῖσθε. γνώμης μιαρᾶς, καὶ φωνῆς τολμηρᾶς t Θεὸς τοῖς παραδᾶσι θάνατον ἀποφαίνεται, χαὶ διά- ὄολος ζωὴν τοῖς παρανομοῦσιν ἀντεπαγγέλλεται " Οὐ θανάτῳ ἀποθαγεῖσθε. Ἀλέπτει τοῦ θανάτου τὸν φόδον, ἵνα ληῃττεύσῃ τῆς ἐντολῆς τὴν ἀσφάλειαν. No- θεύει τὴν τιμωρίαν, ἵνα κρὸς παρανομίαν προτρέψη- «αι. Σαλεύσας τὸν φόθον, γυμνώσας τῆς τιμωρίας, σαλπίζει τὸν χατὰ Θεοῦ πόλεμον (44). “Ηδει γὰρ ὃ Θϑοὸς ὅτι fj ἂν ἡμέρᾳ φάγησθε ἀπ' αὐτοῦ, διαγοι-
. χθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί" καὶ ἔσεσθε, ὡς
θεοὶ, γινώσχοντες καλὸν καὶ πονηρόν. 06v, φησὶν, ὑμᾶς, οὐ πόθῳ τοῦ δένδρου χεχώλυχε. ᾿Απ- ἐστέρησε βρώσεως, ἵνα χωλύσῃ θεότητας, Τί οὖν φεύ-
* Gen. m, 1. Κ΄ ibid. 2,5. "5 ibid. Δ. ** ibid. δ. 39 Joan. vini, A4.
CL. DAUSQUEII NOTAE.
(40) Ἀπὸ x.levpác τοιχωρὺχ Translatio una sumpta est a gladiatoribus, quorum esse proprie latus petere luculente pridem ostendit J. Lipsius princeps litteratorum Saturnalium l. xx. Altera ab effractoribus, ut [c. loquuntur, ut Plautus a parietum perfossoribus.
(M) Τὴν JAóznv μεριζόμενος TjA0ov. Divus Chrysostomus Oratione de S. Romano dixit τιμω- ρίαν μερίζειν pro participare suppliciis. Ut animo conseutiebat par illud amicorum : ita voce, Nec se- mel in nobis monstrandi cura.
(42) Ἀκχοὴ» ὑπεργάζεται. Respondent hac ante posito τοιχωρυχεῖν. Nam ut ἐργάζεσθαι proprie est terram aratro moliri, et vertere ἀπὸ τῆς ἔρας, unde
eir τὸν dvüpuxor. Ὦ ἔργον εἰ ἐργάζομαι, et rectissime scripsit etymolo-
gus : Ἐργατῖναι οἱ γηπόνοι, nec jure alii exterunt ta ὑπεργάζομαι transfertur ad clanculariam «otyto- θυχοῦντος serpentis quasi suffossionem. Eo verti- imus, Auditum subvertit.
(45) Βρώσει φαγόμεθα. Biblia priorem vocem pratermittunt,
(44) Σαϊλπίζει τὸν χατὰ θεοῦ πόλεμον. Toti- dem verbis, eque, Nam ex eo quod bellum tuba canitur conflari dicitur. Et in Glossis : Tubicen , flator. Nisi si 1navis id esse ab animorum tumida Ira juxta illud :
TIED Et operta tumescere bella.
5] ORATIO III. 58 γεις, ὦ γύναι, φυτὸν δι᾿ οὗ γενήσῃ Θεός (45); τί A objicit : Nequaquam morte moriemini. At pro ligno
«αραιτεῖσθε βρῶσιν, δι᾽ ἦν ἴσοι τῷ προστάξαντι γίνε- σθε: Ἀ.ηθῶς ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπ᾿ ἀρχῆς. Ἔπει- δὴ γὰρ δυσὶ τούτοις τοὺς περὶ τὸν ᾿Αδὰμ ὁρῶν ὠχυρω- μένου;, θανάτου φόδῳ, καὶ ζωῆς ἐπαγγέλμασιν, οἷς αὐτοὺς ὁ Θεὸς προλαδὼν ἡσφαλίσατο, μιμεῖται τὰ αὐτὰ xai αὐτός. Καὶ τῷ μὲν θανάτῳ τὸ, Οὐχ ἀπο- 0areic Os, προδάλλεται, ἀντὶ δὲ τοῦ ξύλον τῆς ζωῆς, ἰσοθέοις ἐλπίσιν ἑπτέρωσεν * ἵνα λύσας τὸν φόδον, xat ταῖς ἐλπίσι φαντάσας, εὐκόλως aufer τὸ πρόσ- ταγμα, ἐργαστήριον παραδάσεως τὸν παράδεισον ἐργαζόμενος. Ἔσεσθε ὡς θεοί. Ταύτην μοι παρα- τήρει τῆς λέξεως τὴν ἐπιδουλὴν, ἀδελφὲ, πάσης ἀσε- δείας μητέρα xai ῥίζαν ὑπάρχουσαν. Ἑλληνισμὸς γὰρ 0: αὑτῆς ἑδλάστησε, καὶ αἱ τῆς ἀσεδείας αἱρέ- σεις ἐντεῦθεν ἐτέχθησαν. Τοῦτο γέγονεν αὐτῷ πρω- κότοχον χατὰ τῆς ἀληθείας μηχάνημα, τὸ πεῖσαι δυ- νηθῆναι τοὺς ἀνθρώπους γενητὸν τὸ Θεῖον νομίζε- σθαι. Τοῦτο πρὸς τὴν εἰδώλων ταπείνωσιν (40) τὴν τοῦ θεοῦ χλῇσιν χατήνεγχε. Διὰ ταύτην τὴν φωνὴν τὴν χτίσιν εἶναι Θεὸν ἐφαντάσθησαν. Διὰ ταύτην χαὶ ΓΆρειος τὴν φωνὴν χτίσμα τὸν Υἱὸν δογματίζειν ἐτόλμησε" διὰ ταύτην Εὐνόμιος τὸν Υἱὸν ἐξ οὐχ by- των ἀπεφήνατο" διὰ ταύτην ᾿Απολλινάριος τὸν Θεὸν ἄνθρωπον γενέσθαι νενόμιχεν. ΓΆνελε τὸ, Ἔσεσθε ὡς θεοὶ, xaX πρόῤῥιζος ΕἙλληνισμὸς ἀναρπάζεται. "Ave)a χτίσμα τὸ Θεῖον νομίζεσθαι, χαὶ πᾶσα πέπτωχεν αἵρεσις Υἱῷ πολεμοῦσα. Ἐχεῖνον ἔχουσιν ἐργάτην οἱ γένεσιν, χαὶ σύνθεσιν, xal πάθος τῷ θείῳ προσ- άπτοντες. Ἔσεσθε ὡς θεοί. Φαντάζει θεότητα, ἵνα χαταδιχάσῃ θνητότητι, xai εἶπεν, ἃ ἤθελεν. ΕἾδε γὰρ, φησὶν, ἡ γυνὴ, ὅτι ὡραῖον τὸ ξύ.λον εἰς βρῶ- σιν. Καίτοι xal πρότερον ἔδλεπεν, ἀλλ' ἐχαθάρευ[ σε τοῦ πάθους τότε τὸ βλέμμα. ᾿Αδούλωτον εἶχε τότε τὸν λογισμὸν καθαρότητι, τῆς δὲ ψυχῆς πεδηθείσης, ἔχοι- νώνει τοῦ πάθους ἡ θέα. Οἷα γὰο τῆς ψυχῆς τὰ βου- λεύματα, τοιαῦτα τοῦ σώματος τὰ χινήματα. ΕἾἶδεν ὅτι καιλὸν τὸ ξύιῖϊον (4 ἡ εἰς βρῶσιν. Ὧν ox εἶχε τὴν πεῖραν, τούτων θαυμάζει τὴν γεῦσιν. Καὶ .1α- δοῖσα τοῦ καρποῦ αὑτοῦ ἔφαγε, καὶ ἔδωχε xal τῷ ἀνδρὶ αὑτῆς. Τί ποιεῖς, ὦ γύναι ; θάλπειν ἐτά- χθης, xai ἐπιδουλεύειν ἐπήχθης ; χοινωνὸς τῆς ζωῆς 82 ibid. 7.
95 Gen. im, 6. ?* ibid. 6.
vita: vana spe divinitatis subito erigit, ut, soluto metu eaque spe proposlia, raandati vim prorsus ex- tenuelt, sitque paradisus officina przvaricationis : Eritis sicut dii, Tu mihi, frater, hojusce dictionis insidias observato, quze omnis impietatis parens ac radix exstiterunt. Siquidem per eam Grxcorum su- perstitio pullulavit, et impietatis sectze hinc proge- nit: sunt. Banc primam machinam contra verita- tem machinatus est, persuaderi posse hominibus ut pro Numinerem procreabilem ducant : hoc usque ad idolorum vilitatem Dei nomen disjecit; ob hanc vo- cem creaturam esse Deum imaginati sunt ; ob banc vocem Arius creaturam esse Dei Filium ausus est docere; ob hanc Eunomiug Filium ex iis, quae non sunt, decrevit esse; ob hanc Apollinarius Deum ho- minem fuisse censuit. Illud tolle : Eritis sicut dii, et Grecorum superstitio funditus eripitur. Tolle crea- turam Numipis affectam dignitate, et tota concidit qu» cum Filio pugnat haresis. Qui originem , qui compositionem, qui passionem cum Deo coberere faciunt, illum habent opificem : Eritis sicul dii. Di- vinitatis ingerit notionem, ut mortalitate condemnet, dixit quz volebat. Vidit enim mulier, quod bonum esset lignum ad vescendum ?!, Prius equidem videbat, sed aspectum expurgaverat affectibus, ei propter pu- ritatem ratio in servitutem minime duci poteraí. Anima vero passionum vinculis impedita cum oculo malum communicavit : qualia namque sunt animae consilia, tales et corporis motus. Vidit, quod bonum esset. lignum ad vescendum. Eorum quz nou eret experta gustum mirabatur. Et tuli de fructu illiue, et comedit, deditque viro suo **. Quid agis, mulier, Jussa es virum fovere, et ad insidias pervenisti ? Formata es in vit» societatem, et mortis concilia- trix inventa es? ut membrum sumpta es, et ut sagitta missa es? Quis rei tandem exitus? 177 Cumque co- gnovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, el feceruiu sibi perisomata **. Jam seductionis fructum vindemiarunt. Consuerunt folia ficus. Ipsi nudati nu- dant arbores : circa arborem pravaricati, ab arbore tegumentum mutuantur, Hoc itaque in statu generis
CL. DAUSQUE!I NOTA.
(45) Γενήσῃ Θεός. Mulieri serpens loquitur. Quam versionem non abborrui, quod scirem Veneri id nominis tribui Zneid. n:
Descendo, ac ducente Deo. . . . .
Pro quo genere plura apud Macrobium lib. ii, Saturn, c. 8; Crinitum lib. xxi, c. 6; Arnobium lib. 111 Contra gentes. Quid. quod Plautus adjectivo eiiam femineo juuxit ἢ Penulo scena Dii illum :
en o 5. Quoniam illa non bona Haruspez dixit, Deum esse indignam credidi,
Venerem scilicet, Gracorum imitatione factum , quibus Θεός utriusque generis est, ex quo Deus de- duci inpuit Servius.
(46) El3a.lorv ταπείγωσιν. Manifesto versantur ju errore, qui εἴδωλα velut εἰδώδυνα dicta putant :
res convenit, uon appellatio. Item qui religionis int« pis: sirnulacris tantum convenire censent, non lege- runi philosophos, qui imagines ad potentias nosLras perimeantes vocaut εἴδωλα, vulgo species.
(41) "Oct κωλὸν τὸ EXdor.. Apposite χαλόν. Theo-. gnis : "Orci καινὸν glAor ἐστί" τὸ δ᾽ οὗ xaAóv, ^ piov
ctl.
Quod pulchrum charum , quod non pulchrum neque [charum.
Eiymologus przeter alia : Καλὸς ἢ παρὰ τὸ καλῶ, ἐχ τοῦ χαλεῖν πρὸς ἑαυτὸν ἕκαστον ὡς ἀγαθὸν, ἐφ᾽ ὃ ἄγαν θέομεν. Rauonem ex Philone accipe : ᾿ἀξιέρα- στον, μόνον τὸ χαλόν ἔστι.
59 BASILII SELEUCIENSIS 00 parentes erant. Ridebat forte diabolus, cum dede- A ἐπλάσθης, xal θανάτου πρόξενος ἀπηλέγχθης ; μέλος
core Dei conspurcasset imaginem. Tales enim dz- monis suht machinationes : cum voluptate sauciat et accusat pudendum in modum ; ad ruinam impel- lit, et ruentes publicis ignominiz notis consignat. Verumenimvero misertus erroris Deus, ad'arrigen- dum currebat. Currebat autem non mutatione loci, sed imagine quadam terribili przsentiam contesta- tus. llli terrore percussi, seipsos transgressionis accusatores ac testes exhibeutes, exsilio suo suffra- gantur, Deus vcro territans incessu strepenti com- pellat humanissime : Adam, Adam, ubi es**? O Do- mini in homines amorem | Tanquam ignarus quzrit quem ipse fugabat, et tanquam non videat, qui re- bus adest or: nibus, compellat : Adam, Adam, ubi es? Ubi mihi manuum mearum opus? ubi animata me:xe dignitatis imago? ubi mei paradisi custos? Adam, Adam, ubi es? ex immenso amore compellatio la- mento assimilis. Ubi es? ubi mutui congressus quid- libet interfandi libertas? ubi nostr: consuetudinis confidentia? ubi Lux dignitatis celsitudo? pro amico fugitivus? ades coram compellante. Ostende medico transgressionis ulcus; ostende plagam nuditatis : medicamenta habeo vulnere potiora, habeo subsi- dium, quí serpentis morsum curem. His fretus ar- rectusque vocibus, qui latebat, foras prospectat, et ad responsionem mnonnullam sumit audaciam , talia secum volutans : Profecto Deus appellare me non : dedignatur, et verbis accersit, neque violentum ful-
ἐλήφθης, x3 ὡς βέλος ἐπέμφθης ; Τί οὖν «b τέλος - Καὶ ἔγγωσαν ὅτι γυμγοὶ ἧσαν, καὶ ἔῤῥαψαν φύ.1.λα συκῆς, καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς περιζώματα. Ἤδη τὸν χαρπὸν τῆς ἀπάτης (48) ἐτρύγησαν. “Ἔῤῥαψαν φύλλα συχῆς. Αὐτοὶ γυμνωθέντες γυμνοῦσι τὰ δένδρα" περὶ φυτὸν πλημμελήσαντες, παρὰ φυτοῦ τὴν σχέπην δανείζονται. "Ev τοιούτοις μὲν οὖν οἱ τοῦ γένους πατέρες. Ἐγέλα δὲ ἄρα ὁ διάδολος, αἱσχύνῃ μολύνας τοῦ Θεοῦ τὴν εἰχόνα. Τοιαῦτα γὰρ τοῦ δια- 65109 τὰ μηχανήματα, μεθ᾽ ἡδονῆς τιτρώσχει, xol μετ᾽ αἰσχύνης ἐλέγχει. Ὧθεϊ πρὸς πτῶσιν, χαὶ στη- λιτεύει πεσόντας. Οἰχτείρας 6b τὴν ἀπάτην θεὸς, πρὸς διόρθωσιν ἔτρεχεν. “Ἕτρεχε δὲ οὐ τόπον ἀμεί- ὄων, ἀλλὰ διά τινος φοδερᾷᾶς ὄψεως τὴν παρουσίαν πιστούμενος, Οἱ δὲ τῷ φόδῳ πληγέντες, ἑαυτοὺς κατ- ηγόρους xal μάρτυρας τῆς παραθάσεως ἔχοντες, φυγὴν ἑαυτῶν χαταψηφίζονται. Φοδήσας δὲ τῷ τοῦ περιπάτου χτύπῳ, Θεὸς τῇ χλήσει φιλανθρωπεύεται, λέγων" ᾿Αδὰμ, ᾿Αδὰμ, ποῦ εἶ (49) ; Ὦ φιλανθρωπίας Δεσπότου! ὡς ἀγνοῶν ζητεῖ, ὃν αὐτὸς ἐφυγάδευσε, χαὶ ὡς οὐχ ὁρῶν xaXel ὁ τοῖς πᾶσι παρών. ᾿Αδὰμ, ᾿Αδὰμ, ποῦ εἶ; Ποῦ μοι τῶν ἐμῶν χειρῶν τὸ πλα- στούργημα; ποῦ τῆς ἐμῆς ἀξίας ὁ ἔμψυχος ἀνδριάς ;. ποῦ τῆς ἐμῆς φυτουργίας ὁ φύλαξ; ᾿Αδὰμ, ᾿Αδὰμ, ποῦ εἷ; Θρηνώδης Ex φιλοστοργίας fj χλῆσις" Ποῦ εἷ ; Ποῦ σοι τῆς ἐμῆς ὁμιλίας ἡ παῤῥησία; ποῦ cot τῆς πρὸς ἐμὲ συνηθείας τὸ θάρσος ; ποῦ σοι τὸ τῆς ἀξίας ὕψος ; ἀντὶ φίλου δραπέτης ; φάνηθι χα-
men in me jacit suum, neque, quam prius intermi- (. λοῦντι. Δεῖξον τῷ ἰατρῷ τὸ τῆς παραδάσεως ἕλ-
natus erat, mortem immittit. Nonne ergo clàmantem exaudiam, quem legem ponentem non audivi prius? Vocem tuam audivi, et timui, eo quod nudus essem, et abscondi me**. Nihil opus est instructa verbis ac- cusatione; imei nudatio verissima est accusatrix, non personata. Quid tandem Deus? Quis indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod 1& ez ligno, de quo praceperam tibi ne comederes , comedisti ** ? Ut ju- dex advenit, ut medicus rogat, et ad judicium feren- dum cum accessisset, ut amicum increpitat. Hac- cine, inquit, beneflcentie mes refertur gratia? hoccine pro adeptis animi grati munus? Hic respon- sionis egere, hzerere, in mulierem audax facinus transferre, vita societatem causari et criminari :
χος δεῖξον τὴν πληγὴν τῆς γυμνώσεως * ἔχω γὰρ φάρμαχα τοῦ τραύματος ἰσχυρότερα, ἔχω βοηθή- ματα, δι' ὧν θεραπεύω τὰ τοῦ ὄφεως δήγματα. Τού- τοις θαρσήσας τοῖς ῥήμασι προχύπτει χρυπτόμενος,. xai τολμᾷ τὴν ἀπόχρισιν, τοιαῦτα καθ᾽ ἑαυτὸν βου- λευσάμενος * Ὅλως ἀξιοῖ με χλήσεως ὁ θεὸς, xal φωνῇ μεταπέμπεται" xal οὐ σχηπτὸν ἐπαφίησιν (50), οὐχ ἐπάγει θάνατον, ὃν χαὶ προηπείλησεν. Οὐχοῦν ἐπ- αχούσω βοῶντος, μὴ προαχούσας νομοθετοῦντος. Τὴν φωγήν σου ἤκουσα περιπατοῦντος (91), καὶ ἐξο- δήθην; ὅτι γυμνός εἶμι, καὶ ἐχρύθην. Οὐ χρεία pot ῥημάτων κατηγορούντων, αὐτυπρόσωπον φέρω «ἧς ἁμαρτίας ἐν τῇ γυμνώσει κατήγορον. Τί οὖν ὁ θεός ; Τίς ἀνήγγειλέ σοι, ὅτε γυμνὸς εἶ, εἰ μὴ
illa tn serpentem prolapsionis culpam derivare. Deus D ἀπὸ τοῦ ξύλου, οὗ ἐνδτειμάμην σοι, τούτου μό-
vero seductos ad sapientiam ab errore volens revo- eare punit seductorem ; dixit enim serpenti Domi- nus Deus ; Quia fecisti hoc, maledicius es inter om- 9 jbid. 10.
** Gen. in, 9, * ibid. 11.
yov μὴ φαγεῖν, ἀπ᾽ αὐτοῦ ἔξαγες ; Ὥς διχαστὴς. ἦλθε, καὶ ὡς ἰατρὸς ἐρωτᾷ, καὶ διχάζειν ἐλθὼν, ὡς φίλῳ προσονειδίζει" Αὗται, λέγων, τῶν παρ᾽ ἐμοῦ σοι,
CL. DAUSQUEII NOTE.
(5) Τὸν καρπὸν τῆς ἀπάτης. Proprie : es enim ἀπάτη error via; ue verborum parcus, 86 proprietatis retinens. alibi simpliciter errorem
vei u. 49) ᾿Αδὰμ,'᾿Αϑὰμ, ποῦ εἴ, Septuaginta non gemi- nat rr alia exemplaria nd quidem bubent, (50) Οὐ σκηπεὸν ἐπαρίησιν, Nibil d« men in- terposui ; nam qui ἀφίησι sbjicit, utique ἐὰ jacit,
sive suum ; neque τὸ ἐπί otiosum est, quando respt- eit id in. quod ferri. fulmen potuisset, Qux parvula qui insuper liabent, quod. incumbit, non. vertunt ; auctoris sententiam et (Idem suam evertunt.
(M) Φωγήν σου ἤκουσα περιπατοῦντος. Basi- lius omittit ἐν παραδείσιρ, et textus communis viciss. sii περιπατοῦντος Omittit,
el | ORATIO IV. 62
δωρεῶν al àpoi6al; ταῦτα τῶν παρεσχημένων τὰ A nia animantia el bestias terre ?', Contra serpentem,
χαριστήρια ; Οὗτος μὲν οὖν ἀπολογίας ἀπορεῖ, xal πρὸς τὴν γυναῖχα μεταφέρει τὸ τόλμημα, τὴν τοῦ βίου χονωνίαν τοῦ ἐγχλήματος ποιησάμενος αἴτιον" ἣ δὲ πρὸ; τὸν ὄφιν μεταφέρει τὰ πταίσματα. Θεὸς δὲ σωφρονίζων τοὺς ἀπατηθέντας, χολάζει τὸν ἀπα- τήσαντα. Εἶπε γὰρ Κύριος ὁ Θεὸς τῷ ὄφει" Ὅτι ἐποίησας τοῦτο, ἐπιχατάρατος σὺ ἀπὸ πάντων τῶν xtqvox τῆς γῆς. Ἡ μὲν ἀπόφασις χατὰ τοῦ φαινομένου ὄφεως φέρεται" dj δὲ τῆς ἀποφάσεως χόλασις χατὰ τοῦ ὑπεναντίου ἐχπέμπεται. Δι᾽ οὗ γὰρ
qui in conspectum venerat, fertur seutentia ; sen- tenti vero poena in euin, qui contra stabat. Quo enim decepit, eo punitur. Dixit quoque mulieri : ]n dolore paries filios **. Tu cum fructu interdicto te non abstinueris, fructu uteri tui misere crucia- beris. Ade vero dixit: Maledicta terra im opere tuo ?**; deliciis tantis aperte indignus es, terrze cul- tioni, natisque inde sudoribus esto obnoxius, et cum labore viue tux spatium emensus, sepulcrum invenies vitze succedaneum.
ἐπάτησε, διὰ τούτου χολάζεται. Τῇ δὲ γυναιχὶ εἶπε. Ἐν «αλΣύπαις τέξει τέχνα. 'H.— coU τῆς ἐντολῆς χαρ- ποῦ μὴ φεισαμένη, περὶ τοὺς ἑαυτῆς ἀνιάσῃ χαρπούς. Τῷ δὲ ᾿Αδὰμ εἶπεν" Ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἐν τοῖς ἔργοις σου. Τρυφῆς ἐφάνης ἀνάξιος, τοῖς περὶ γῆν ἱδρῶσιν ὑπάρξεις χατάρατος, xa πόνοις με- τρῆσας τῆς ζωῆς σοὺ τὸν χρόνον, τάφον εὑρήσεις τοῦ βίου διάδοχον.
“δ. Αὕτη τῆς χατὰ τῶν προγόνων χαταδίχης ἀπό B 4. Hanc sententiam progenitores damnationis
φασις. Σὺ δὲ μὴ ῥίψῃς τὰς τῆς σωτηρίας ἐλπίδας" οὗ γὰρ ἔστησεν ὁ Θεὸς ἄχρι τῆς κατάρας τὰ πρά- γματα" οὐχ ἀφῆχε χρηστῆς ἐλπίδος ὁ Θεὸς τὴν φύ- σιν χηρεύσασαν. Χριστοῦ γὰρ παρουσία τῆς τοῦ πρω- τοπλάστου λαιμαργίας ἰσχυροτέρα" χαὶ τῆς τῶν ἀν- θρώπων (52) διὰ παρανόμου βρώσεως ἀπατηθείσης, τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀπαρχὴν ὁ Μονογενὴς ἐξεδύσατο" καὶ τὸν δεύτερον ᾿Αδὰμ περιδάλλεται, φαρμάχοις £vav- τίοις θεραπεύων τὰ τραύματα. ᾿Αντέστησε παρα-
«(ow τὴν ἔρημον" τῇ τρυφῇ, τὴν νηστείαν τῇ διὰ ὄφεως ἀπάτῃ, τὸ δι᾽ ἀνθρώπου χατὰ τοῦ διαδόλου τρόπαιον, ἀντὶ τῆς Εὔας, παρθένον χωρὶς χατάρας ὠδίνουσαν, xai τόχον παρθενιχὸν λύπης ἀρχαίας ἐλεύθερον, καὶ xópnv ἀνύμφευτον, ἀθάνατον νυμ-
φίον γεννήσασαν. Οὗτος ὁ δεύτερος ᾿Αδὰμ ἀπετέχθη, C
ἀντὶ παραδείσου πρὸς οὐρανὸν ἀνηνέχθη. ᾿Εχεῖθεν τοξεύει τὸν ὄφιν, παρὰ τοῦ πλτρὸς ἑπαχούων * Κά- θου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν τεθῶσιν οἱ ἐχθροί (55) σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν cov, (p tj δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. ΔΟΓῸΣ Δ΄. Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν Κάϊν καὶ "Αδε.1.
α΄. Πάλιν ἡμᾶς ὁ τῆς διδασχαλίας νόμος πρὸς τὸ λέγειν ἀνίστησι" πάλιν τὴν μιχρὰν ἡμῶν ψεχάδα τὸν πνευματιχὸν ἀρδεῦσαι παράδεισον ἐχδιάζεται. Πάλιν ἡμᾶς τοὺς πτωχοὺς τῆς λαμπρᾶς ἑστίας (54) ἐστιά- τοοας γενέσθαι παραχελεύεται. AX)! οὐ πένης f χάρις, οὐδ' ἄπορος ὁ χορηγὸς, ὃς τῆς ἀχοῆς τὴν
suzx tulerunt. Tu vero ne salutis spem projeceris : non enim exsecrationi creaturam Deus fecit ob- noxiam, neque boua spe interim orbata natura. Namque Christi praesentia longe potentior est pro- toplasti voracitate, et, hominum genere per gulam nefariam in fraudem inducto, Unigenitus, contrariis medicamentis curans vulnera, de homine corpus, in quod se insinuaret, delibavit, et secundum Ada- mum sibi circumjecit. Paradiso solitudinem objecit, jejunium deliciis, serpentinz fraudi tropzeum, quod per hominem contra diabolum statuit, Eve virgi- nem absque maleditti acerbitate parientem, et fe- ἔπ virgineum a veteris culpse segritudine liberum, et innuptam puellam, qui? sponsum generavit im- mortalem. Sic alter Adam progenitus in coelum paradisi vicem evectus est. Inde serpentem jacula- tur, audiens illud a Patre: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum two- rum "5, cui gloria sempiterna. Amen.
ORATIO IV. 19 Ejudem in Cainum et Abelum.
4. Rursus ad dicendum nos exstimulat docendi lex : vim rursus affert, ut irroratione levi spirita- lem irrigemus paradisum; rursus pauperes nos adhortatur, ut luculenti foci convivatores simus. Sed nou paupertina est gratia, nec inops choragus, qui auditorii ide conspecta linguam sic affatim in-
κίστιν ὁρῶν, χορηγεῖ τῇ γλώττῃ, δι᾽ ἡμῶν εἰς ὑμᾶς D struit, ut per nos spiritales aquas in vos derivet.
ἃ: Gen. m, 18. ?* ibid. 16. ?* ibid. 17.
*9 P323]. cix, 1l.
CL. DAUSQUEII NOT.E.
(52) Τῆς τῶν ἀνθρώπων. Exple φύσεως, γενεῆς, φυλῆς, similive. - .
'"53) Ἕως dv τεθῶσιν οἱ ἐχθροί. Septuaginta Invariata εοηι!ρηϊία, ἕως ἄν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου.
(54) Λαμπρᾶς ἑστίας. Cur exponi non possit, mi nime video. Ἑστία focum , seu quod malint poeta larem signiflcat. Apollonii Scholiastes ἐφέστιοι ex- ponit ἕποιχοι. Λαχεδαιμόνιοι γὰρ τὴν olxíav ἑστίαν φασίν. Partis scilicet appellatione res to!a suübnota- tur, domus, familia. Eustathius, lliad. B' : ᾿Απὸ tZ; ἕστιας τῆς τοῦ πυρὸς, ὡς ix μέρους τὸ ὅλον ci-
xnpa. Eo Basilius paupertinam dicit sibi familiam, focum minime splendidum , unde opiparam suis mensam exsiruat. Est et ille Martialis locus hujus maguiticenti» removendz lib. vii, epigr. 67:
Alget adhuc nudo clausa culina foco Nudus focus. . . . .
Et Basilii, οὐ λαμπρὰ ἑστία mibi sunt idem prope. Et inquit Silius libro sepüno : Ante focos, mense. . . ..
62 BASILII SELEUCIENSIS δι Cum illi olia collubitum fuisset, 3ridam ab aquis A παραπέμπων τὰ νάματα. Ἔδειξεν οὖν ποτε θελή τας
Buda vertit ian proflueutem, el suiculosam terram sitientibus pro uedela dedit, ac rupem bhusnoris experiem fonum dedit esse matrem. Tale eniin est Nuininisingeuium : virtute cum viueat, bowiuom 2uore vinci. Quainolrem nequitiam tormentis sub- jicit, quibus voluntates castigat, sanaus interim z- gritudinem, Nam quorum fuerit Opifex, iis mederi won erubescit. Universai igitur Scripturam animi medicamentis confertim obsevit; prasertiw «quo Joco Caini et Abeli historiam digeregs, litterarum monumentis utriusque isstitutum palam consigna- vit, quo exstaret in posteros excitanda virituiis exemplum, et nequitiz: fugiendae. Ut qui priscoram bominum contemplantur imagines, epigrammatum
epe animum cujusque venaatur; et quorum fre- B
quenter 2538 memoriam exsiünxit, ars colorum »dmistione inveterascentem naturam refingens eam juvenescentem oculis subjicit: sic ubi ses ignis vio- lentia mollitum, et artis legibus óbseeutum formas rccipit .... et habitu conversationem prodit, veteres actiones una cum tempore transmittens, jucendum simul et ad videntium institutionem 3ccommoda- tum monumentum relinquit, eosque ad imitandum quod intuentar jucunditate ipsa invitat. Sie εἰ ma- gnus ille Moyses divinae vocis conscriptor historiae beneficio virtuti materiam substernens progenito- rum simulacra describit, non evaaescentium colo- rut ope aójutus; $0 at lingua prophbetz gratia " delibuta cum esset, virtutis elementa per liueras posteritati transcribit. Numera, si ita tibi quoque visum, praesentis hiatorize compendia ; vide fructum multiformem hine enascentem, ae Deum primum spécie corporea hominibus condescendentem, deia- d. victimarum tolerantem : non quo cupiditati gra- tificetur, nullius siquidem Deus egens est, sed ut offerentium mentes insuruat, iis se bonorari fingit quibus Deo honorem babere se existimant. Docet de- nique quanta sibi justorum cura, vel post mortem. Neque enim ob ezxdem Cainum punivisset, nisi Abe- li vel interempi sollicitudine teneretur. Mortali enim vita per cedem justi. privantur, spe tamen bona per mortem non deturbantur: quinimo mortis patrocinio (ulti centra eum, qui injuria affecit, plus
τὴν ξηρὰν ἔρημον ὑδάτων χατάῤῥντον, xai διψῶσαν ἄπειρον διψώντων ἴαμα, καὶ πέτραν νοτίδος ἄμοιρον, μητέρα πηγῶν ἀπειργάσατο. "Fotoutov γὰρ τ Θεῖον γιχᾷ τῇ δυνάμει, xal νιχᾶται φιλανθρωπκίδ. Διὰ τοῦτο xal τὴν πονηρίαν ὑποδάλλει ταῖς τιμωρίαις, δι᾿ ὧν χολάζει τὰ; γνώμας, τὴν νόσον ἰώμενος. Ὧν γάρ ἔστι Δημιουργὸς, τούτων ἑατρὸς οὖχ αἰσχύνεται γενέσθαι. Πανταχοῦ μὲν οὖν τῆς Γραφῇ: χατάλληλα σπείρας τῆς γνώμης τὰ φάρμακα, μάλιατα δὲ ἐν οἷς tà χατὰ τὸν Κάϊν, καὶ τὸν “Αδελ ἐδιωοίχησε, xoi χαθάπερ στήλαις col; γράμμασι τὴν ixazipou προαΐ- ρξσιν ἔδειξεν, ἀρετῆς προτροπὴν, xai xax a; φυγὴν χαταλιμπάνων τοῖς ὕττερον. Οἱ μὲν οὖν τῶν παλα:ῶν ἀνδρῶν τὰς εἰκόνα: θεώμενοι, τοῖς ἐπιγράμμασι τῆν. ἑχάστου γνώμην θηρεύουσιν (55) * ὧν ὁ. μὲν χρόνος πολλάχις τὴν μνήμην ἐσύλησε, ἢ δὲ τέχνη χράσει. χρωμάτων μιμουμένη τὴν φύσιν παλαιωϑδεῖσαν, νεά-- ζουσαν τοῖς ὄμμασιν ἔδειξεν. Οὕτως $pz που xoi χαλχὺς Bia πυρὸς μαλαχϑθεὶς, xai τοῖς νόμοις τῆς τέ- χνης πεισθεὶς, τὰς μορφὰς ὑπεδέξατο (56)- xol τοῖς σχήμασι χηρύττει τὰ πολιτεύματα, πράξεις ἀρχαίας. συμπαραπέμταυν τῷ χρόνῳ, τέρψεως ὁμοῦ καὶ “ται-. δεύπεως τοῖς ὁρῶσι χαταλιμπάνων ὑπόμνημα, xal τῇ τέρψει τοὺς ὁρῶντας ἀλείφων πρὸς μέμησιν. Οὕτως ἄρα χαὶ ὁ μέγας Μωῦσῆς, ὁ τῆς θείας φωνῆς συγ- γραφεὺς, τὰς τῆς ἀρετῆς ὕλας διὰ τῆς ἱστορίας χα- ταδαλλόμενος, τὰς τῶν προγόνων εἰχόνας ἐνέγραψεν". οὐ χρωμάτων ἀμαυρουμένων χαλέσας συνέργειᾶν,
C προφήτου δὲ χάριτι τὴν Ὑλῶτταν ἀρδεύσας, παίδευ-
σιν ἀρετῆς ἀναγράφει τοῖς ὕστερον. ᾿Αρίθμησον τοίνυν, εἰ xai σοὶ δοχεῖ, τῆς παρούσης ἱστορίας τὰ κέρδη. Βλέπε πολυειδῃ χαρπὸν ἐντεῦθεν ἀναφυόμε - vov* χαὶ πρῶτον ix φιλανθρωπίας σωματικαῖς ἐπι- φανείαις ἀνθρώποις συγχαταδαίνοντα " δεύτερον θυ- σιῶν ἀνεχόμενον, οὐχ ἵνα πόθῳ χαρίσητχαι" ἀνενδεὲς γὰρ τὸ Θεῖον ἀλλ᾽ ἵνα τῶν προσαγόντων παιδαγὼ- γήσῃ τὴν γνώμην, οἷς τιμᾷν ὑποπτεύουσιν, τοιγύ- τοῖς αὐτὸς τιμᾶσθαι σχηματιζόμενος. Εἶτα διδάσχει, πόση τῶν διχαίων, xaX μετὰ θάνατον, ἐπιμέλεια. Οὐδὲ γὰρ ἂν ὑπὲρ τοῦ φόνου τὸν Κάϊν ἐχόλαζεν, εἰ μὴ «οὔ "Αδελ xal φονευθέντος ἐφρόντιζε. Θνητῆς μὲν γὰρ ζωῆς δίχαιοι φονενόμενοι ἀποστεροῦνται " ἐλπί- δος Ok χρηστῆς οὐδὲ ἀποθανόντες ἐχδάλλονται᾽ μᾶλ»-
qossuDt; quodque ownium est maximum, libera- D λὸν δὲ τότε πλέον ἰσχύουσι, συνήγορον ἔχοντες χατὰ:
lionem a morle, ei resurrectionis sensum homini- bus fauste denuntiant. Primus enim justus Abelus leti portas intrat. Abelus secundum Pauli senten-
τοῦ ἠδιχηχότος τὸν θάνατον. Kal τὸ μέγιστον πά"- των, θανάτου λύσιν, xai ἀναστάσεως ὄσφρησιν τοῖς. ἀνθρώποις εὐαγγελίζονται. "A6s) γὰρ ὁ δίχαιος (51).
CL. DAUSQUEII NOTE.
(55) Τοῖς ἐπιγράμμασι τὴν 1xác cov γνώμην θη» ρεύουσιν. Virorum imagiuibus, aul statuis. epi- grauuna in epitaphium suppingi cnusuevit, rerum ge- siarum memoriam referens, Disertim Val. Max. li», v, cap. 8: Effigies majorum cum titulis suis id- circo in. prima edium parte. poni solere, ut eorum, virtutes posteri, non solum legereut, sed eiiam. imi- turentur. Quem. norem respicere videtnr Basilius. μιεὶ per ἐπιγράμματα membrorum descriptiones in- telligere, aptumque figuris oris compositionem wibi
non prorsus improbeltur.
(56) Τὰς μορφὰς ὑπεδέξατο. Quorumdam ver-. borum hiatus hic esto : est enim ἀντα πόδοσις capite truncata,
(51) "A6&A γὰρ ὁ δίκαιος. Abelo nominis bujus auctor est Christus Matth. xxu, Justus, hoc. est, Sanctus, juxta illud : »
Ἐν δὲ δικαιοσύνῃ cvAAn60ny πᾶσ᾽ ἀρετή ett. Justitiu in sese viriutem amplectitur omnem.
65
ORATIO IV.
05
πρῶτος τὰς τοῦ θανάτου πύλας (58) εἰσέρχεται. "A673. A tiam Christi umbra : Sanguinis aspersionem melius
ἡ τοῦ Χριστοῦ, κατὰ τὸν Παῦλον, oxtá: Αἵἴματι γὰρ ῥαν- τισμοῦ, κρεῖττον JaAovrei παρὰ τὸν "A684. "Ἔπρε- πε γὰρ αἴματι διχαίου τῆς ἀναστάσεως σχιαγραφεῖ- σθαι τὰς στήλας. Εἰ γὰρ θανάτου πρόφασις, ἡ παρά- ὄασις" ὁ τῷ θανάτῳ τὰς ὕλας o5 χορηγήσας, μένει καὶ ἐν νεχροῖς διὰ τὴν γνώμην ἐλεύθερος. Ὦ παρα- δόξων πραγμάτων ! ἐν. τοῖς τοῦ θανάτου προθύροις τὸ τῆς ἀναστάσεως ἀναγινώσχεται γράμμα (59). Διὰ τί γὰρ οὐ πρῶτος ᾿Αδὰμ τὰς τοῦ θανάτου πύλας clo- £pystat, χκαΐτοι τῇ παραδάσει χατὰ τῆς φύσεως αὑτὸς χαλέσας τὸν θάνατον; τί 6b μὴ πρότερον τῇ Εὔχ τῆς τελευτῆς τὸ γραμματεῖον ὑκηγορεύετο, ἐφ᾽ ὧν ἡ φύσις χατεδιχάζετο; Γῆ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ. ᾿Αλλ᾽ ἐνδίδωσιν ὁ Θεὸς πρῶτον ἀναιρεθῆναι τὸν "A66: ἐνδίδωσιν, οὐ προδίδωσιν * οὐ γὰρ αὐτὸς ἐξέδωχε τῷ θανάτῳ τὸν δίκαιον, ἀλλ᾽ ἐπιόντα xax' αὐτοῦ τὸν θά- vetoy οὐχ ἐχώλυσεν, ἵνα τῷ καχῶς ἑπιόντι χαλῶς ἀποχρήσηται, ἵνα σαπρὸν ὑποδάλ(λ[]η τῷ θανάτῳ θε- μέλιον, χαὶ τὸ τοῦ θανάτου γραμματεῖον ἀδέδαιον γένηται. Δίχαιος γὰρ ἀδίχως ὑπὸ θανάτου χρατού- μενος, ἔρημον διχαιολογίας χατασχευάζει τὸν ἄδην" χαὶ τὸ τοῦ θανάτου προοίμιον, τὴν τοῦ θανάτου χα- τάλυσιν ἐγγνᾶται. Ταύτην γὰρ ὁ Χριστὸς ὑπὲρ ἀνθρώπων τὴν χρίσιν εἰς ἑαυτὸν ἐχδεξάμενος, καὶ τὸ τοῦ θανάτου χράτος ἄδιχον ὑποδείξας διχαίως, χατ- ἕλυσς. Σάρχα γὰρ ἀναμάρτητον (60) εἰς ἑαυτὸν πα-
loquentem, quam Abel*!. Conveniens enim erat ju- sli sanguine resurrectionis columnas adumbrari. Si enis mortis causa. est przvaricatio, qui morti materiam uon suffecit, vel inter vita functos ex xm- quitate liber manet. O res inopiuatas! in mortis ve- stibulo resurrectionis tabula legitur. Cur enim non primus mortis portas ingreditur Adamus, quando- quidem ἃ recia naturz;lege deerraus ipse mortem coutra naturam accivit? cur non prius Evze. mortis sententia obuuntiatur? quos propter natura judica- tur. Pulvis es, et in pulcerem reverteris **, Sed pri- mum Deus concedit Abelum tolli de medio (conce- dit, non prodit : non enim justum Deus morti de- didit, sed in eum invadentem mortem non defen- dit), ut aggressoris nequitiam usu meliore commutet, ut victui. morti subjiciat fundamentum, mortisque jus infirmius evadat. Justis enim. injuste ἃ morte occupatus Justz:e cause dictionem inferno eripit, et primam mortis viam, mortis dissolutionem fore spondet. Hanc enim in semet Christus excipiens 21 liominum causa controversiam patefacto mortis injusto dominatu dissolvit. Carnem enita impecca- bilem per injuriam sd se trahens infernus, justos etiam, quos tenebat, per: illam evomuit. Tantum thesaurum tegit instituta de Abele narratio! sedet ipsam, si videtur, dictionem animadvertamus,
ραπέμψας ὁ ἄδης ἀδίχως, χαὶ οὗς εἶχε διχαίους δι᾽ ἐχείνην ἐξέμεσε. Τοσοῦτον θησαυρὸν ἡ xa:à τὸν “Αθεὰ διήγησις χρύπτει. ᾿Αλλὰ xaX αὐτὴν, εἰ δοχεῖ, τὴν λέξιν χατανοήσωμεν.
P. “Εγγω δὲ Ἀδὰμ Εὔαν τὴν γυναῖχα αὑ-( 2. Adam cognovit uxorem suam Evam, que con-
τοῦ, xal cvAJAa6oUca ἔτεχε τὸν Κάϊν. Kal τίς οὐκ οἶδεν ὅτι προλαμθάνει τὸν τόχον ὁ γάμος, γεωργὸς τῶν χτισμάτων γενόμενος ; ᾿Αλλ᾽ ἐπειδήπερ ὁ ᾿Αδὰμ ix χοὺς διεπλάσθη, χαὶ γῇ πρὸς ἀνθρώπου φύσιν ἀπετορνεύθη, πλευρὰ δὲ τὴν Εὔαν ἀπέτεχε, xal ἤνω- σεν οὐ φύσεως νόμος, ἀλλ' ἐξουσία προστάγματος, ἵνα μὴ χαὶ ταύτην ὑπολάδῃς παραπλησίαν ἐχείνοις εἶναι τὴν γένεσιν, ἑρμηνεύει τοὺς νόμους τῆς φύ- σεως. Ὁ Θεὸς μὲν προσέταξεν, ἡ δὲ φύσις λοιπὸν
δι Hebr. xn, 94,
€ Gep. ui, 19. 58 Gen. iv, 1.
cepit, et peperit Cain**, Et vero quis nescit ut ante- verterint. partum nuptie creaturarum procreatri- ces? Quippe postquam Adamus de pulvere confor- matus est, et terra ad hominis naturam detornata, postquam latus Evam edidit, et in unum egit non nature lex, sed facultas jubente Deo accepta , le- gum nature Moyses agit interpretem, ne Adami atque Evs originem generationi assimilem esse ar- bitreris. Deus quidem imperat, natura vero ope-
CL. DAUSQUEII NOTE.
(58) Θανάτου xvAac. Haustum e vatis ter maximi D ἐχχλησία. Nam asserculos quosdam | inscribebant,
fontibus :
'Ex0póc γάρ pot κεῖνος ὁμῶς ἀΐδαο πύλῃσι. Habes εἰ νερτέρων πύλας in Euripidis Hippolyto. Sic locutus Theocritus, Dio Lucretius , alii. Forte de psalmo IX, id expressum D. Basilio ut etiam
ulo post àv θανάτου προθύροις, cui adsimile illud
neca Hippolyto :
Deformis senii limin,, transeat.
(99) Ἐν τοῖς tov θανάτου προθύροις τὸ τὴς ἀναστάσεως ἀγαγιγώσκεται γράμμα. Ductum e veierr consuetudine, qua oratienum argumenta vel consultationum, vel res agenda tabulis inscripta exponebatur, sive proponebatur. Ünde propositum dicendi, aut (aciendi quidpiam natum puto. Notatum id Ulpiauo in Demosthenem : Ἐπειδήπερ σανίδας τινὰς ἐνέγραφον ἐχούσας τὸ πρᾶγμα, περὶ ob ἡ σχέ- ψις, xal περὶ οὗ συνεληλύθασι καὶ προετίθεσαν τῆς ἐχχλησίας, ἵνα γνῶσι πάντες περὶ τίνος ἐστὶν [d
qui negotium haberent, super quo deliberare venis- sent in comitium, et. proponebant ante. comit. um, ul intelligerent omnes super qua re conventus agere- tur. Lampridius, De Alex. Severo : Itinerum a. Dies publice proponebantur, ita ut edictum penderet anie menses duos, in quo scriptum essel : llla die, illa hora ab urbe sum exiturus. Ex his quid sit edictum Assueri, seu potius Amani pependisse in Susan He- steris, cap. 2, obscurum esse non potest. Si quis Basilium respexisse putet morein alterum leges in axibus figendi et proponendi, non pugnabo.
(60) Zdpxa γὰρ ἀναμάρτητον. Ut orationis ne- gligentia. sentibus obsgvit. theologie campos : ita nimia verborum religio labem intulit. Verti carnem impeccabilem ex Gellio lib. xvi, cap. 19. Sunt etiam nonnulla qux? sine auctore posui imperante neces- sitale, οἱ veritatis studio; sed pauca, ct theologis trita. Turpe, turpe est ex campo veritatis ac verae scientize a4 verborum angustias revocari.
81 BASILII SELEUCIENSIS 63 ram suam conferens accedit. Cognovit Adam uxorem A ὑπηρετοῦσα μετέρχεται. "Eyv« δὲ ᾿Αδὰμ Εὔαν τὴν
suam Evam, que concepit, el peperit Cain. Restant venter, et conceptio, et dolor, et fetus, lata popu- larisque nature via, ac stata geniturze humana salio. llinc exorsa est natura spicas rationabiles germinare. Concepit el peperit, non ex terra, non ex costa, sed ex alvo germen prodiit. Hoc parentes attonites reddit. Vidit Eva spectaculum inopina- bile, naturam numero propagatain, et partita cor- pera, remque miram promulgans creatorem con- testatur : Possedi hominem. per. Deum **. Re Deo ascripta, operis auctorem agnoscit. Et recte; Per Deum creatorem eum, qui finxerat, non admini- strum proclamans. Tu, Ari, Evam reverere, et syl- labis cum Filio Dei velitari desine : reverere com- munem hominum matrem, voce Creatorem suspi- cientem, non contumeliam irrogantem. — Desiue Caini sacrificium, dum laudes eccinis, imitari : quibus enim sacri(iciam offers, conviciis Deum collaudatum insectaris ; quibus bonorem habere te simulas, dignitate spolias. Caini exemplo Creatori honorem affers sine honore. Deum confiteris, et creaturam facis, ac mox iterum hominem fuisse clamas, ex creatura in creaturam Greatorem traus- formans, et eriginem origine dictitas excipi, au- diensque quod, cum carnem cepisset, animatam economiam 84 generis humani perfecerit, ad na- turam conceptionem refers, et Cliristi apparitionem guinma cum impietate ejus interpretaris essentiam.
Sed Eva non ila, verum : Possedi hominem per -
Deum. Novi, inquit, meam divini mandati trans- gressionem, novi a paradiso excidisse mc. lis quae pertuli, docta sum. Agnosco punilorem, excepi ponam, qua ut magistra me ab errore vindicet. Seductionis pericula sufficiunt, alteras insidias non admitto.
ὅ. (uc concepit, et peperit Cain. Primus partus est, qui primus nature fuit infestus; qui primus aperuit partioni cursum, primus morti portas pate- fecit; qui naturze munere primus ad vitam venit, el primus vitio voluntatis in. cedem ruit, Partum hunc Abelus excipit, ille quidem natura germanus, non voluntate. Aperuit enim discrimen animorum eacrilicatio : hic enim per eam sui, ille Dei cognitus est amator, Siquidem Cainus sacrificationem multze loco ducens rejectaneis sacrificiis honorem detulit honorato, adulterata meute cauponamns pretium. Abelus vero longe aliter; qui cum donum) totus
δὲ Gen. iv, 1.
TvYvaixa αὑτοῦ, xal cvAAa6ovca ἕἔτεχε Κάϊ»". Γαστὴρ λοιπὸν, καὶ σύλληψις, xax ὠδῖνες, xai tóxot, ἡ πλατεῖα λεωφόρος τῆς φύσεως, ἧ ἔννομος γεωργία «ἧς τῶν ἀνθρώπων γενέσεως. Ἐντεῦθεν ἤρξατο τοὺς λογιχοὺς στάχυας βλαστάνειν 1) φύσις (61). Σνυ.1.α- δοῦσα ἕτεχεν, οὐκ Ex χοὺς, οὐχ Ex πλευρᾶς, ἀλλ᾽ ix γαστρὸς ἀνεθλάστησε. Τοῦτο πρὸς ἔκπληξιν τοὺς τε- κόντας ἐχίνησεν. Εἶδεν ἡ Εὔα θέαν παράδοξον, φύσιν ἀριθμῷ πλατυνομένην, καὶ μεριζόμενα σώματα, χαὶ τὸ θαῦμα χηρύττουσα τὸν δημιουργοῦντα μαρτύ- ρεται" ᾿Εχτησάμην ἄγθρωπον διὰ τοῦ Θεοῦ. Ὅμο- λογεῖ τὸν πλαστουργὸν, Θεῷ τὸ ἔργον προσφέρουσα. Καλῶς xal, διὰ τοῦ Θεοῦ, οὐχ ὑπουργὸν, ἀλλὰ δη- μιουργὸν τὸν πλάστην χηρύττουσα, Αἰσχύνθητι τὴν Εὔαν, “Δρειε, xai παῦσαι τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ διὰ συλ- λαύτις πολεμῶν * αἰδέσθητι τὴν χοινὴν τῶν ἀνθρώπων μητέρα, θαυμάζουσαν τὸν Δημιουργὸν διὰ τῆς φω- νῇ, οὐχ ὑδρίζουσαν" παῦσαι τὴν τοῦ Κάϊν θυσίαν ἐν «ἢ δοξολογίᾳ μιμούμενος. Av ὧν γὰρ προσφέρεις τὸν ὕμνον, βλασφημεῖς τὸν ὑμνούμενον * δι᾽ ὧν τιμᾷν προσποιῇ, τὴν ἀξίαν λῃστεύει;, ἼἌτιμον ὡς Κάϊν τῷ δημιουργῷ τὴν τιμὴν προσχομίζεις. Θεὸν ὅμολο- γεῖς, xal χτίσμα ποιεῖς, xol μετὰ μιχρὸν πάλιν ἄνθρωπον γεγονέναι χηρύττεις, ἐχ χτίσματος εἰς κτίσμα μεταπλάττων τὸν χτίσαντα, χαὶ γένεσιν γενέσεως ἀποτίχτεις διάδοχον " xal ἀκούϑας ὅτι σάρχα
᾿λαδὼν ἐμψυχωμένην, τὴν ὑπὲρ ἡμῶν οἰχονομίαν
εἰργάσατο, πρὸς φύσιν τὴν σύλληψιν οἰηθεὶς, τὴν φανέρωσιν εἰς συμπλήρωσιν τῆς ἀσεδείας οὐσίαν ἐχλογιζόμενος (62). ᾿Αλλ᾽ οὐχ οὕτως ἡ Εὔα, ἀλλ᾽, Ἐχτησάμην ἄνθρωπον διὰ τοῦ Θεοῦ. Οἶδά μου, φησὶ, τῆς θείας ἐντολῆς τὴν παράδασιν οἶδα τοῦ παραδείσου τὴν ἔχπτωσιν, Ἐπαιδεύθην οἷς ἔπαθον. Ὁμολογῶ τὸν τιμήσαντα, ἐδεξάμην τὴν τιμωρίαν ἀσφαλείας διδάσχαλον. ᾿Αρχεΐ τῆς ἀπάτης ὁ χίνδυ- νος, δευτέραν ἐπιδουλὴν οὐ προσδέχομαι.
T. Καὶ cvAAa6ovca ἔτεχε τὸν Κάϊν. "Ecty0n πρῶτος, ὁ πρῶτος τῇ φύσει πολέμιος" ὁ πρῶτος ἀνοίξας τῷ τόχῳ τὸν δρόμον, πρῶτος ἠνέῳξε τῷ θα-
Ὁ νάτῳ τὰς πύλας " πρῶτος εἰς βίον δραμὼν τῷ νόμῳ
τῆς φύσεως, xal πρῶτος εἰς φόνον ἐλθὼν τῇ xaxla πῆς προαιρέσεως. Διαδέχεται τὸν τόχον ὁ "Αδελ, ἀδελφὸς μὲν τὴν φύσιν, οὐχ ἀδελφὸς τὴν προαίρεσιν. Ἔδειξε γὰρ ἡ θυσία τὸ τῆς γνώμης διάφορον. Ὁ μὲν γὰρ φίλαυτος, ὁ δὲ φιλόθεος δι᾽ αὑτῆς ἐγνωρίζετο. Κάϊν μὲν γὰρ τὴν θυσίαν ζημίαν ἡγούμενος, &x τῶν ἀδοχίμων τὴν τιμὴν τῷ τιμωμένῳ προσεχόμιζε, ve- νοθευμένῃ γνώμῃ τὴν τιμὴν χαπηλεύων. Ὁ δὰ
-
CL. DAUSQUEII. NOT E.
(61) Ἐντεῦθεν ἤρξατο τοὺς Aoyixobc στάχυας βιλαστάγειν» ἡ φύσις. Überrimum proventum ho- minum hoc loquendi genus convolvit, quod Euripidi acceptum refero Phaonissis :
Γῆν, fj ποθ᾽ ἡμῖν χρυσοπήληχα στάχυν Σπαρτῶν ἄγηκεν. . . ..
Que terra nobis credidit Spartas novam Messem aureis galeis micantem, . .
(62) Ἐκιλογιζόμενος. Ἔχ siguificat animi pro- gressionem ex Christi manifestatione ad ejus na- gram.
69
ORATIO IV.
70
"ΛΔόελ οὐχ οὕτως * ὅλος δὲ τοῦ δώρου γενόμενος (65), A spectaret, animo sincero Deum colit meliorew, et
εἱλιχρινεῖ διανοίᾳ θεραπεύει τὸν χρείττονα, xal «by τῆς ποίμνης δοτῆρα, τοῖς τῆς ποίμνης ἐξαιρέτοις ἐτίμα, τῆς γνώμης τὴν ἀρετὴν συνάπτων τοῖς δώ- pots, χαὶ αὐτὴν τὴν ψυχὴν συμπροσφέρων τῷ δεχο- μένω. Ταύτην ἑχατέρων ὁ συγγραφεὺς ὡς ἐπὶ τρυ- τάντς τῆς ἱστορίας ζυγοστατῶν τὴν προαίρεσιν, ἕλε- γεν" Ὕνεγχε Κάϊν ἀπὸ τῶν καρπῶν θυσίαν τῷ Θεῷ. "Axapsoe γνώμη καρποὺς προσφέρει θεῷ" ἡ ἄψυχος καρποφορεῖ, xal ὁ Κάϊν εὐγνωμονεῖ ἀχάρπῳ Ψυχῇ᾽ διὰ τοῦτο ἄδεχτος ἣ τιμή. Ἐπίσχες θυσίαν ἀσεδεί, συνεζευγμένην. Καὶ "A6sA ἤνεγχε xal αὖ- τὸς ἀπὸ τῶν πρωτοτόχων, ἐν οἷς ἣ φύσις ἡρίστευ- δεν, ἐν τούτοις d) γνώμη θαυμάζεται. ᾿Αχόλουθον οὖν ἑχατέροις τὸ κέλοςς Ἔπεῖδεν ὁ Θεὸς ἐπὶ "ΑΘε1, καὶ ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ. Ὁρῶν τὸν προσφέροντα, «τότε [τὸ] προσφερόμενον δέχεται " πρῶτον τὴν γνώμην, xal τότε τὴν δόσιν προσίεται. "Exil δὲ Κάϊν, καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχεν" ὁρῶν τὸν τρότον, τὴν θυσίαν βδελύττεται" πρῶτον ὁρᾷ τὴν προσφέρουσαν χεῖρα (64). Διὰ τοῦτο τὰ μὲν τοῦ "Αδελ, δῶρα xaXet, τὰ δὲ τοῦ Kátv, θυσίαν ἐ πονο- μάξει ^ ἃ γὰρ μισεῖ Θεὸς, θυσίαν ἐχάλεσεν, ἀδο- κίμῳ προσηγορίᾳ τὴν θυσίαν ἀποστρεφόμενος (69) " ἃ δὲ προσίεται Θεὸς, ταῦτα — xix)nxe δῶρα. Ἑνήλλαξε τὴν χλῆσιν παρὰ τὴν φύσιν, συνεξαλλάτ- των περὶ αὐτὰ τὴν τοῦ δεχομένου διάθεσιν. 'AAA" ἐλύπησε τὸν Κάϊν Aíavy. ElÓc μετανοίας fjv, καὶ μὴ μιαιφονίας ἡ λύπη ἱ Προσήνεγχε τῆς μετανοίας ὁ
gregis datorem lectiori gregia portione honorabst, animi virtutem eum denis copulans, unaque ani- mum ipsum offerens accipienü Deo. IHloc animi utriusque propositam conscriptor Moyses velut in historie trutina librans dicebat : Obtulit Cuin de [ructibus | munera. Domino "δ, Infructuosus δηΐ- mus fructus »pportat Deo, careus anima fructus offert Deo, et Caino pulchre cum infructuosa anima convenit: quare honor a Deo admitti non potest. Differ sacrificium cum impietate conjunetum. Abel quoque obtulit de primogenitis **, in quibus natura optima commendabatur, animus spectatus 65]. Eventusigitur utrique congruens fuit : Et respezit Dominus ad Abel, et ad munera ejus "7. Dona offe. rentem conspicatus, oblata quoque amplectitur. Primum animum, deinde donationem admittit.
Ad Cain astem, et αὐ munera. illius. non re- . spexit 5. Animadversis moribus sacra hzc ex- secratur. Primum spectat........ eam, qus offert manum. Quocirca quae Abelus dona compor- lat, dona nominat; qua Cainus, hostiam ap- pellat, $9 improba ista appellatione hostiam aver- salus; qua vero admittit, dona solet indigitare. Mutavit. Scriptura nomen preter naturam et ín- dolem rei, acceptantes quoque circa ipsa demu- tans. Jratusque est Cain vehementer * , Utinam poni- tentie , non parricidii dolor fuisset ! Quippe tunc obtulisset Cain dolorem poenitentis, qui pretio
Κάϊν τὴν λύπην, τῆς προλαδούσης θυσίαν προτιμω- c, superasset antecedens sacrificium : doni namque
τέραν. Δέχεται γὰρ ὁ Θεὸς τὸ δῶρον τὴν τῆς γνώμης χατάγνωσιν. ᾿Αλλ᾽ ὁ φθόνος ἣν ὁ τῆς λύπης πατὴρ, xaX θυμὸς τὰ τοῦ φόνου προοίμια. Πραὔνεται τοίνυν δι᾽ ἑαυτοῦ τὰ τῆς λύπης Θεὸ;, xatà τοὺς τῶν ἑἱατρῶν φιλανθρώπους, οἵ χαὶ ἀπογνόντες πολλάχις τὸ πάθος, οὐχ ἀπογινώσχουσι τὰ φάρμαχα. Καὶ φωνῆς μεταδί- δωσι, καὶ λόγον χαρίζεται, χαὶ σύμδουλος γίνεται. Ἵνα τί περίλυπος ἐγένου, Kót*; καὶ ἵνα τί συν- έπεσε τὸ πρόσωπόν cov ; Οὐχ ἡμννάμην σε, φησὶν, ἀτιμάσαντα, οὐδὲ πυρὶ τὸν ὑδριστὴν χατηνάλωσα. ἸΠρὺς σὲ fj ἀποστροφὴ αὑτοῦ (66), σοὶ δέδωχα τῶν σῶν δωρεῶν τὴν ἀπόλαυσιν. 'Apxel σοι πρὸς ἐπιστροφὴν, fj τῆς θυσίας ἀποστροφῇ. Τρύφα ταῖς σαντοῦ δω- ρεαῖς. ᾿Ατιμάζουσαν θυσίαν οὐ δέχομαι. Μηχέτι τὴν
*5 Gen. iv, ὅ. "* ibid. 4. 57 ibid. 55 ibid. 5.
*9 ibid,
loco retractationem consilii Deus admittit. Sed erat invidentia tristiti: parens, et animositas quzdam czedis praemia. Mitigat igitur per seipsum tristitiae vim Deus de more humaniorum medicorum, qui, etsi malum desperent, spem tamen babent repo- sitam in medicamine. Et voce communicat , et ratioWe quadam consilioque ab eo gratiam init. Quare, iuquit, iratus es? et cur. concidit facies tua ^? Non sum ultus abs te illata dedecora , ne- que flamma injurium absumpsi. Àd te revertitir hostia, tibi dedi muneribus tuis frui. Tibi satis est ad animi conversionem hosti reversio ; deli- ciare cum donis tuis. Plenam turpitudinis hostiam non accipio. Desine damna ta lugere, peccasti,
0 ibid. 6.
CL. DAUSQUEII NOTAE.
(65) “0.1ος δὲ tov δώρου γενόμενος. Abel se non respiceret, sed totus donum suum spe- ctaret, nempe ut esset probum. Methodius de Simeo- ne : Ὅλος γέγονε τῆς ἐφέσεως, ὅλος γέγονε τῆς ἐλπίδος, ὅλος γέγονε τῆς χαρᾶς. Cum totus esset. iu desiderio, totus in spe, totus in gaudio. ᾿
(64) Πρῶτον ὁρᾷ τὴν προσφέρουσαν χείρα. Seuteutia semiplena addendum enim : Εἶτα δὲ τὴν τῆς Ψυχῆς προθυμίαν, εὐσέδειαν, aut simile quid ; vel hoec ordine : Πρῶτον μὲν ὁρᾷ τὴν τῆς ψυχῆς προθυμίαν, vel εὐσέδειαν, εἶτα δὲ τὴν προσφέρούσαν
ε
χείρα. 195) Gvclur ἐκάλεσεν, ἀδοχίμῳ προσηγορίᾳ τὴν
Id est, cum D θυσίαν ἀποστρεφόμενος. Nota θυσίαν pro macta-
tione, et c:ede cruenta animalis mactati ἐπονειδιστι- χῶς, abjecte quoque et contemptim hostiam verti. Notuin e primo Fastorum :
Hostibus a domitis hostia nomen habet.
Quare vox est male ominala : etsi hostis olim nu- merabatur in honestis, Tullio teste in Officiis.
(66) 'B ἀποστροφὴ αὑτοῦ. Malim αὐτῆς, θυσίας, scilicet. Tum quod mox subjiciatur, ἡ τῆς θυσίας ἀποστροφὴ * tum quod alind. respicere non possit; nisi forte δῶρον, quod abjunctiusg est.
ri BASILII SELEUCIENSIS 79
conquiesce. Statue delictis prioribus Ne invidentiam occisione cumules , ne facinus 1ne- ditatus obarmes manum , affectatam czdeni οἱ ce- gitatione susceptam depone. Verum erat, ut ap- paret, Cainus immansueta bellua, labitur ipee , vt gliscit ira, neque mora perturbationem mol- liebat ; sed perdurat cxdem parturiens volantas, dum animi flamma invidentia aceeusa czedem pa- vial. Consurrezit Cain adversus. [ratrem suum, et interfecit eum*!. Quid agis , o Caine? quid huma- num gustas sangninem ? quid mortis viam doces, quam nondum didicisti ? quid hominum caruifici vature .spolia concedis ? quid insaturabilem ejus diducis ventrem? Fratrem przmittis erco contra te ar rhabonem futurum ἢ Laboriosus auditor pro animi
modum. A ζημίαν ὀδύρου" ἔμαρτες, ἡ τύχασον" στῆσον ἄχρι τῶν
φθασάντων τὰ πλημμελήματα, μὴ προσθήσῃς (67) τῷ φθόνιᾳ τὸν φόνον, μὴ χαθοπλίσῃς μετὰ τῆς γνώμης τὴν χεῖρα, παῦσαι ἄχρι τῶν λογισμῶν τὰς ὠδῖνας τοῦ φόνου. ᾿Αλλ᾽ ἦν, ὡς Éotxev, ὁ Κάϊν ἀτιθάσσευτος θὴρ, καὶ πταίων αὐτὸς xat θυμούμενος, οὐδὲ χρόνος ἑαυτῷ τὸ πάθος ἐμάλαττεν. ἀλλ᾽ ἔμενεν ἡ προαίρεσις ὠδίνουσιε τὴν ἀναίρεσιν, ἕω; fj τοῦ θυμοῦ φλὸξ ἀν- ἀπτομένη τῷ φθόνῳ τὸν φόνον ἀπέτεχε. Ἀνέστη, φησὶν, Κάϊν ἐπὶ "A664 τὸν dósApór αὐτοῦ, καὶ ἀπέκχτειγεν αὑτόν. Τί ποιεῖς, ὦ Κάϊν : τί γεύη αἴ- μάτων ἀνθρωπίνων; τὸν θάνατον τί διδόσχεις 605v, Ὧν οὐδέπω μεμάϑηχας ; τί τῷ τῶν ἀνθρώπων ὃτ,- μίῳ τὰς νομὰς παραδίδως τῆς φύσεως ; τί τὴν ἀχό- ρεστον αὐτοῦ διανοίγεις γαστέρα; ἀῤῥαθῶνα χατὰ
sui perspicieniia penitus inquirat, a quo Cainus cz- Ῥ σαυτοῦ τὸν ἀδελφὸν τῷ ὅδῃ προπέμπεις; 'O μὲν
dem facere sit edoctus, unde sciverit plagam mortem afferre. Hominem mortiom eonspexzerat nullum. Nullius ez:dis. audaciam suam antegressze spectaca- luin, quod δὰ imitandum invitaret, hausit : qui cz- dis igitur evasit perpetrator, qui neadum fuerat spectator ? 9/4 Quid tandem dicemus? Homi- num quidem interemptionem nullam ante vide- τῶι : at necem animalium ex percussione viderat sepe, in quibus maturam eognovit morte affe. ctam, et ex iMlecentia quam viderat didieit cepit- que audaciam. Eventa talia transfert ad Abelum. Justi tainen jugulationem non neglexit Deus, ac primum qezstione facta de cmde cassum hono-
ral. Ubi, inquit, Abel frater tuus ** ? Nature γος. cordationem excitat, quo sensum amimi perme- Ὁ
veat. Quid ille ? Nusquid custos. fratris eei sum ego**? Doctus serpentis aries , serpentis more lo- quitar. Dicebat ille errorem objiciens : Nequa- quam morte moriemini ὅδ. Hic rogatus : Haud, in- quit, novi. (gnata vox ab eodem magistro missa, etiam Deum, qui audaci facinori praeseus aderat, cela!, mendacio netitiam adimere sibi persuadens. Esto, dextera? usum diabolo commoda- ris , cur etiam linguam commodasti ? Nunquid cu- 405 [ratris mei sum ego? O vocem ipsa czede ma- gis exsecrabilen 1 o sententiam impiam , et lingua ánpietate tetriorem ! Nec vero cazde ipsa. consopi- vit iavidenliam ; odia etiamnum renovat, cum- que exosum Abelum aon videat , contra fratris
οὖν φιλόπονος ἀχροατὴς λογισμοῦ συνέσει χινούμενο; ἐπιζητήσειε πάντω:, πόθεν ὁ Kéiv τὸ φονεύειν δεδί- δαχτο; πόθεν ἥδει «hv πληγὴν πρὸς θάνατον φέ- poucav ; Ανθρωπὸν νεχρὸν οὐ τεθέατο' φόνον τῆς οἰκείας τόλμης οὐκ εἶχε πρηλαδοῦσαν θέαν χαλοῦν- τα (08) πρὸς μίμησιν. Πῶς οὖν γίνεται θανάτου ποιητὴς, ὁ μήπω θανάτου γενόμενος θεατής ; Τί οὖν ᾿ ἐροῦμεν ; ἀνθρώπιον μὲν ἀναΐρεσιν οὗ τεθέατο πρό» τερον, θάνατον δὲ ζῴων bx πληγῆς πολλάχις τε- θέατο (09) ἔμαθεν ἐν ἐχείνοις γεχρωθεῖσαν τὴν φύ- σιν, xai γέγονε τῆς ἀτόπου θέας μαθητὴς τολμηρός" μεταφέρει τὸ πάθος ἐπὶ τὸν "A64. ᾿Αλλ᾽ οὐκ Tv ἀμελὴς τῆς τοῦ διχαίου σφαγῆῇς ὁ Θεός " xal πρῶτον ζητήσει τοῦ φόνου, τὸν φονευθέντα τιμᾷ. Ποῦ. φτ σὶν, “Αδε.1, ὁ ἀδειῖςός σου ; Ὑπομιμνήσχει τῆς φύσεως, ἵνα κινήσῃ πρὸς αἴσθησιν. Τί οὖν ἐχεῖνος ; Μὴ φύ- αξ τοῦ dósApoU μου εἰμί; Ὥς τῷ ὄφει μαθητεύ- σας, τὰ τοῦ ὄφεως φθέγγεται, Ἐχεῖνος ἔλεγεν ἀπα- τῶν, Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε " οὗτος ἐρωτώμενος;, φησὶν, Οὐ γινώσχω. Συγγενὴς ἡ φωνὴ, τὸν αὐτὸν χεχτημένη διδάσχαλον, val χρύπτει Θεὸν τὸν παρ- όντα τῇ τόλμῃ, χλέκτειν τῷ ψεύδει τὴν γνῶσιν φαν- κάζεται. "Ἔστῳ, τὴν δεξιὰν ἔχρησας τῷ 666) " τέ xai γλῶτταν ἐδάνεισας ; Μὴ ύ.1αξ τοῦ ἀδειϊφοῦ μίου εἰμί ; Ὧ φωνῆς τοῦ φόνου μιαρωτέρας 1 ὦ γνώ- μῆς ἀσεδοῦς, καὶ γλώττης ἀσεθεστέρας οὐδὲ τῷ φόνῳ τὸν φθόνον ἐχοίμισεν, ἀλλ᾽ ἔτι νεάζει τῷ μέσει" χαὶ μὴ ὁρῶν τὸν μισούμενον, ἀγαναχτεῖ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ “Αὔελ, xal λυπεῖται τάχα μηχέτι δευ-
enimum stomachatur, forte moret, quod emor. D vépav σφαγὴν ἐπάγειν τῷ τεθνηχότι δυνάμενα;. Mà
*! Gen. 1*, 8. ** ibid. 9.
9 jbid. ?** Gen. τ, &.
CL. DAUSQUEII NOTE,
(67) Μὴ τροσθήσῃς. Scribo, προσθήσεις. Ttem supra προσθήσομεν, loco προσθήσωμεν. Etsi non ignoro δὰ πὶ voculam frequentius ei modo sociari.
(68) Ka.lovrra. Scribe, xaXoosav.
(69) Θάνατον δὲ ζώων ἐκ zAnrric x0AAáxic τε- θέατο. Quos in usus cssae animantes ? nisi ut homi- nes vescerentur : dissentit ab iis Basilius qui car- nium esum ante diluvium volunt inusitatum : si ad sacrilicia, quod reor, falso Jeroboam jactat Aaro- nem primum animantes immolasse apud Josephum, Antiq. Jud. lib. vin, cap. 8. Scribe ἐτεθέατο, jubeat
quis, o ego Ievus, si sequar! E-t enim lonismus liuic tempori vocalem istam demere, qui mox usus communis esse coepit, Marci cap. xv : Οἴτινες ἐν τῇ κάξει φόνον πεποιήχεισαν. l'epetit. Basilius. usum lunc &epicule. Oratione altera in Jonam : Φυγὼν yàp τῆς θαλάττης πεπέξητο χύμασιν, pro ἐπεπέ- δητο. Oratione in illud : Venite post me; et f. Μαχε- δονία σεσύλητο. Ubi tamen non male reponimus, ἐσεσύλητο. Autecedent;bus orationibus, φονεύειν δες δίδακτο. χεχαινούργητο τρόπος.
*3 ORATIO IV. TÀ c).la£ τοῦ dócAypov μου εἰμί; ᾿Αληθῶς οὐχ εἴ ἃ tui jugulum repetere nequeat. Nunquid custos [ra-
φύλαξ, ἀλλὰ σφαγεύς. Οὐχ ἐτάχθτης φυλάττειν’ μὴ xal ἀνχιρεῖν προσετάχθης ; duri] τοῦ ἀδειἱ οὔ σου βοᾷ πρός με ἀπὸ γῆς. ᾿Ἀνεῖλες τὴν ζωὴν" ἀλλ᾽ οὐχ ἐφείλω τὴν φωνήν. Ὥπλισας χατὰ σαυτοῦ τοῖς αἴ- pas: τὸν χατήγορον, ἀθάνατον τῷ θανάτω τὸν ἀντί- διχον ἔδειξας, Kal vov ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἐν τοῖς ἔργοις σον, ἣ ἔχαγε τὸ στόμα (10) αὐτῆς, δέξα- σϑαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδε.ιἸφοῦ cov éx τῆς χειρός σου. "Hp:eusa; τὴν τῆν αἴμασιν ἀδελφιχοῖς. Πομφόλυγας χατ᾽ αὐτῇς παρανόμους ἀφῆχας ἐφαμίλλους δέχου χχρπούς. Erévow* καὶ τρέμων (10) ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς" οὐχ ἐδέξω τὴν παραίνεσιν, δεσμεύου τοῖς πά- θεσι, xai ὁ σὸς τρόμος γινέσθω νόμος τοῖς ὕστερον" περίιθι τρέμων, ἔμψυχος νόμος τοῖς ὁρῶσι φαινόμε-
νος, Éumvoug στήλη (71) τὴν ὁμοίαν ἐχτρέπουτα, Β
νόμος ἀντὶ μέλανος τρόμῳ γραφόμενος, πάθος ἀσί- 11,707 τοῖς ὁρῶσι παραγγελία, xaX χλονουμένη φύσις ἡσυχίαν παραγγελλέτω. Ἴϊτθετο τῇς παρανομίας ὑπὸ τῆς τιμωρίας ὁ Κάϊν, xal πρὸς θάνατον δραπετεύειν ἐπείγεται. Kal πᾶς ὁ εὑρίσκων ys , ἀποχτεγεῖ με. Τί δραπετεύεις, ὦ Κάϊν, τὴν χόλασιν ; Τί φεύγων τιμωρίαν τῷ θανάτῳ προσφεύγεις ; Πᾶς é ἀποκτείνας Κάϊν, ἑπτὰ ἐχδικούμενα παρα.1ύ- σει. Οὐ χουφίσει τὸ πάθος ὁ θάνατος, οὐδὲ θερα- πεύσει τὸν τρόμον ἡ τελευτὴ, οὐδὲ γενήσεταί co: φάρμαχον τῆς συμφορᾶς ἡ ἀναίρεσις. ᾿Απόλαυε ζωῆς, ἧ; παρανόμως τὸν ἀδελφὸν ἀπεστέρησας. Οὐ γὰρ συγχωοήπω λυθῆναι τὴν μεγάλην τοῦ "A6c2 ἐχδίχη-
σιν. Οὐδεὶς ἀδιχήσει τὸν “Αὔελ, σοῦ διὰ θανάτου τὸν C
τρόμον ἰώμενος. Ἑπτὰ ἐχδικούμετα zapa.loctt. Οὐχ ἀριθμὸν τιμωριῶν, ἀλλὰ χολάσεων μέγεθος νῦν ὁ ἀριθμὸς ὑπαινίττεται. Συμπλατυνέσθω cot τὸ πά- θος coi; τῆς ζωῆς διαστήματι. Ταχὺν ἐπήγαγες τῷ
"Αόελ τὸν θάνατον " βραδὺς ἔσῃ νεχρὸς διὰ Quy -
χολαϊζόμενος. Ταῦτα τῆς τοῦ Κἀϊν πονηρίας τὰ ἐπί- χειρα΄ οὗτος ὁ τοῦ φθόνου χαρπός " τοῦτο τῆς μισ- αδελφίας γεώργιον. Μιμησώμεθα τοῦ "Αὔελ τὸ
δ Gen. 1v, 10. **ibid. 11. " ibid. 12.
" ibid. 14.
(ris mei sum ego? Vere non es custos, at jugu- lator. Esto, non illi custos additus sis, nunquid et tollere jussus es? Vox fratris iui clamat ad me de terra "^, Vitam sustulisti , sed non el vocem abstulisti. Sanguinem contra te accusatorem ar- immasti, cade adversarium conscivisti tibi immorta. lem. Et nunc maledicta terra in opere (wo, quc aperuit 0s suum, elt auscepit. sanguinem fratris tui de manu tua "δ, Fraterno sanguine terram irrigasti, et in eam nefarias bullas immisisti, parem fru- clum cape. Tremens el gemens eris super terram". Monita non cepisti mea, a:rumnis constrictus esto, luaque trepidatio posteris vertatur in legem. Tre- mens obambula , animata lex videntibus occur- rens, spirans columna avertat ἃ pari poa; lex, inquam, alramenti vice trepidationis nota con- scripta, malum tacere nescium intuentibus ait hortamento, et perturbata natura quietem suadeat. Cainus inflicta poena przvaricatum animadvertit, et ad mortem recurrere adurgetur. 95 Omnis igi- (ur, qui invenerit. me, occidet me *. Quid. poenam f:igis, o Caine? Cur per supplicii fugam incurris in mortem ? Omnis, qui occiderit Cain , sexiuplum punietur *. Mala tua morte non levabuutur , nc- que vile exitus ἃ trepidatione liberabit , neque calamitatis remedium erit czdes tua. Vita fruere, qua nefarie fratrem. spoliasti. Nec enim permi- scro tantam Abeli vindictain aboleri. Abelo nemo hanc faciat injuriam , ut iorte tua. trémori me- delam faciat. Sertuplum punietur, non poenarum multitudinem , sed suppliciorum imagnitudinem numerus subindicat, Una cum vite spatiis cru- ciatus producatur. Celerem Abelo mortem addu- xisti; serus mortem oppete, dum vita supplicio sit. Hxc. est Caini nequitia merces , hic inviden- ti: fructus, hzc odii fraterni messis. Quam Abc- lus zqualitatem animi tenuit, imitemur, grati si-
δ ibid. 15.
CL, DAUSQUEII NOTE.
(70) Ἢ ἔχαγε τὸ στόμα. Gen. iv. Poeta :
e 5 S 5. * Xárot EUpsia χθών. eS o n. Tellus effusa dehiscat.
Et Plato secundo De legibus terram dicit. χεχηνέ- vat, referens historiam de Gyge. Erasmus in Officia Ciceronis, pro dehiscere, reponit discedere. Esto, habeat Maro, ideone Cicero? Quin potius secutus est Platonem, a quo eam fabellam didicerat, Non- nus in Bessaricis vocat terrau εὐουχανῇ, late hiantem.
(710) Στένων xal τρέμων. Versio vulgata : Va- gus et profugus, a qua preter morem meum cogit me discedere Basilii sententia.
(711) Ἕμπνους cen. Imago, ant simulacrum forte inagis perspicuum. Verum ut ab omni prope re est ducere metaphoram, ità. plerumque, unde ducta sil, interpretis interest et lectoris. Respicit enim judicum severitatem , qui proscriptos infamia quoque notabant eorum nominibus, el exsilii causis publice in columna propositis. Isocrates Περὶ ζεύ- γους * Οἱ δ᾽ εἰς τοσοῦτον ὕδρεως ἦλθον, ὥστ᾽ ἔπεισαν
PaATnROL. Gn. LXXXV.
D ὑμᾶς ἐλαύνειν αὐτὸν ἐξ ἀπάσης τῆς: ᾿Ελλάδος, xo
στήλην ἀναγράφειν. Eo injurie provecti sunt, ut to- bis yersuaderent eum tota Gracia exigendum, et co- lumnam | inscribendam esse. Orator alter. tertia. iu Philippum : Ἐγὼ δηλώσω οὐ λόγον ἐμαυτοῦ λέγων, ἀλλὰ (páppata τῶν προγόνων τῶν ὑμετέρων δει- χνύων, ἃ ἐχεῖνο: χατέθεντο εἰς στήλην χαλχῆν vpá- Ψαντες εἰς ἀχρόπολιν, serio est. de Arteuio hoste judicato : Ego nou verba mea proferam, sed mujo- ὁ rum vestrorum scripia, qua illi decreto consilio con- jecerunt. in columnam c&neam , qu est in arce, Nec irrogare supplicii est στηλίτας ποιεῖν Deimostheni, liunc morem respexisse Basilium nou sinit nos ipse dubitare , Orat. de Chananea : Ἧς τὴν ἱστορίαν ἡ τῶν Εὐαγγελίων θαυμάσασα βίθλος, βοῶσαν ἔτι xaX νῦν ἐπιδείκνυσι, xal τὴν χραυγὴν φυλάττει χαθάπερ ἐν στήλῃ τῷ γράμματι. παπαια historiam liber Evangeltorum | suspiciens. etiamnum clamantem. de- monstrat, e& clamorem servat in. scripto veluti co- lumna. Στηλοῦσθαι Goliath dicitur l Reg. xvii, quia stabat imperterritus instar columna in conspectu Israclitarum. 3
75 ΕΞ DASILII SELEUCIENSIS 76 mus in bene merentem Deum. Victimam ipsi, que A εὔγνωμον" εὐχάριστοι περὶ τὸν εὐεργέτην γενώμεθα" a virtute sit, offeramus, dono ipsi snimas mo- θυσίαν αὐτῷ τὴν ἐξ ἀρετῶν προσχομίτωμεν, δῶρον
siras offeramus:ipsi gloria sempiterna. Amen. αὐτῷ τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς προσενέγχωμεν. Αὐτῷ ἡ . δύξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. ORATiO V. ΛΟΓΟΣ E. Ejudem in Noemum. j Tov αὐτοῦ εἰς τὸν Νῶε. 4. Quanto Deus teneatur justitize desiderio, quanto α΄. "Uc; ἕνεστι Θεῷ πρὸς μὲν διχαιοσύνην πόθος,
injustitie odio, historia Noemi loculente clamat: πρὸς δὲ ἀδικίαν ἀπέχθεια, χηρύττει περιφανῶς ἡ solus enim in communi creaturarum naufragio κατὰ τὸν Νῶε διήγησις. Ὁ μὲν γὰρ μόνος ἐν ναυ- conservabatur justitiam comitem nactus ad salu- αγούσῃ τῇ χτίσει περιεσώζετο, συνέμπορον εἰς σωτη- tem; iunc. gentes. densissima profuse fluctibus ρίαν τὴν διχαιοσύνην εὑράμενος, τηνιχάδε πολυάν- hauriebantur injustitiz merito demersz. Ac mihi θρωποι δῆμοι πελάγεσιν ἀφειδῶς χατεχλύζοντο, ταῖς videtur ad venturi. judicii , ad extrema atque hor- τῆς ἀδιχίας χολάσεσι βυθιξόμενοι. Kal μοι δοχεῖ τῶν ribilis diei fidem et memoriam volens Deus homi- μελλόντων χριτηρίων xal τῆς ἐσχάτης xal cptxz- neg perducere, commune illud populis omnibus B δους ἡ μέρας εἰς τὴν πίστιν, xai μνήμην ἀγαγεῖν ὁ periculum creare voluisse, quo aspectus tanto in- Θεὸς τοὺς ἀνθρώπους βουλόμενος, τὸν πάνδημον fortunio fidem asiruens timorem retineat salutis ἐχεῖνον εἰργάσατο χίνδυνον, ἵν᾽ ἡ ὄψις μαρτυριῦσα wiam ; ut cum lomines cognoscerent iam ΒΕΓ τοῖς πάθεσι, φυλάττῃ τὸν φόβον εἰς σωτηρίας ἐς- animadversionis parentem fuisse impietatem, limo- — ó5tov * ἵνα τοσαύτης χολάσεως τὴν ἀσέδειαν μητέρα re penarum impietatem fugerent. 2G Si enim — γινώσχοντες ἄνθρωποι, δέει τῆς τιμωρία; τὴν φυγὴν tunc per certaminum tempus et vitze stadium tautum πραγματεύωνται. Εἰ γὰρ ὁ τῶν ἀγώνων τέως xat- lis, qui offenderant, periculi oblatum est, qualequan- ρὸς, xoi τοῦ βίου τὸ στάδιυν, τοσοῦτον τοῖς πταίουσιν tunique supplicium cuique arcesset gestorum in — fjveyxs xlvóuvov, πόσην, ἣ ποίαν ἡ τῶν βεδιωμένων vita vindicatio ! Cum enim nequitiz modus sesu- ἀντίδοσις, ἑχάστῳ προξενήσει τὴν χόλασιν! Ὅταν pereffuderit, tunc non infrequenter inde suppli- γὰρ ὑπερύήσῃ τῆς πονηρίας τὸ μέτρον, τότε πολ- cia ἱπεαρίαι irrogare judex , non hominum motus λάχις xai τῆς τιμωρίας ὁ χριτὴς ἐντεῦθεν ἀπάρχε- odio, cum sit in eos propeusissimus ; at studio — tat, οὐχ ἀπανθρωπίᾳ χινούμενος ὁ φιλάνθρωπος, malitia, que nimium increverat, reprimend:z. ἀλλὰ xaxlav αὐξηθεῖσαν ἀναστέλλειν βουλόμενος. 'Toia igiyr id temporis humani generis uuiver- , ᾿Ἀπάντων τοιγαροῦν ἀνθρώπων xat' ἐχεῖνο χαιροῦ sitate ad impietatem vergente , et una conspira- πρὸς ἀδέδειαν ἐχνευσάντων, xal μίαν συμφωνίαν cis tione contra Creatorem acie composita, nulla quan- τὴν xazà τοῦ πεποιηχότος ἀναλαδόντων παράταξιν͵ tumvis importuna οἱ barbara pratermissa est au-.— οὐχ ἄλλη τις ἄτοπος xai ἔχφυλο; ἀπελέλειπτο dacia: verum omnes cupiditatis vie secabantur τόλμα (71*): ἀλλὰ πᾶσαι μὲν ἀνετέμνοντο πλεονεξίας ct inibantur, ac ipsius improbitatis consuetuo ὁδοὶ (72), xaX πονηρίας αὑτῆς χεχαινούργητο τρόπος" novabatur. Audacia vero et crudelitate velut ar-— θρασύτητα δὲ xol ὠμότητα καθάπερ ὅπλα τῇ ψυχῇ mis animom undique muniebant, ac in inutuam — περιθέμενο!, τούτοις ὀργάνοις xz1' ἀλλήλων ixi- perniciem utebantur. Quse enim injusiitiz species, . 27v: Ποῖγν μὲν ὙΣρ ἀδικίας εἶδος Τ᾿ ποῖος δὲ τις qui modus intemperanti:e non inter eos versaba- ἐν αὐτοῖς ἀχολασίας οὐχ ἐπολιτ:ύετο τρόπος ' mox tur! Quiz legum pravitas non apud eos pro lege παρανομία παρὰ τούτοις οὐχ ἐνομίξετο νόμος ! Τῇ etatuebatur | Virium corporis immodici in earum τῶν σωμάτων πλουτοῦντες δυνάμει, τὸν τῆς ἰσχύος datorem per mentis elationem et insolentiam erant δοτῆρα δι᾽ ἀπονοίας χαθύδριξον. Τότε «θορὰ c5; iujurii. Tunc eral terre corruptela, vivaxque pe- γῆς, xai λοιμὸς ξυψυχος, καταχλυσμοῦ πρὸς xáüap- Stis; unum δὰ cxpiutionem diluvium deerat. σιν μόνον δεόμενος. Λπαντας μιμητὰς ἀληθῶς s'y Omnes profecto invitatores, et impietatis laredes p) xai χληρονόμους ὁ Κάϊν, οὐδὲ ὁ τρόμος Exelvou τῷ habebat Cainus, neque tremor illius corpori cir- σώματι περιχείμενος τοὺς ὁρῶντας χατέστελλεγ,
CL. DAUSQUEII NOTE.
(71.) Οὐκ ἄ.1.1η τις ἄτοπος καὶ ixpudoc da&iÉé- dcm meute est illud Maronianum : zto cóAy a, Τόλμα ἔκφνλος est audavin a genero bowinum aliena. Veri : Nulla, quantumvis fimpor- llle viam secat ad naves. . . . .
tuna et. barbara, praiermissa. est audacia, Nonis— Non enim cst naves duntaxat petere, sed viz come fib. Ac' committit ἄρην ἐκφύλιον bellum. cum eztef^— endi, et kemitun insistere; qui quasi semita est nis, οἱ ἔμφνλον &vuto, sive bellum civile, appellata, Apud. Philonem. Judzum legi : "E0452;
(12) Πάσαι μὲν ἀνατέμνοντο πλκογκξίεις ὀδυί. (i kal τῶν γατὰ τὰς ὁδοιπορίας ἐπιτολῶν. Scienies Verbutim : fescindebuntur omnes cupiditatis νιν, Gt — purum compendia, Gloss. Semita ἡμιόδιον. Quare Basilium quod eateri Indi tribuunt, vitio vertit 7? Ub — ironia nunpiclls Ha. vertimus : Omnes cupiditatis via corrupta celerius periransliur, ideoque». VA-— vla aecnbaniur, εἰ inibantur; lioc est euim consecta- tore quaritur : sic ab. fIla generatione prava (6 99-— qium, [n facili erit. expedite, εἰ scribas : ἀνετα-
esperanie omnia. quarobantur. compondin , et. VI — ψύργεοιν ; . rem faelendi, e& eupiditatibus osequendl, Ab eg eve pandebantur, aut explicabauntur.
71 ORATIO VY. T8 ἀλλ᾽ 1, τῆς γνώμης ἀπόνοια, χαὶ τοῦ πάθους τὸν qó- A compositus videntes reprimebat; sed per animi
65v παρέδλεπεν. Οὐδεὶς ἐν αὐτοῖς τὸν φιλόθεον ᾿Αὐελ ἐζήλωσεν, ἀλλὰ νεχρὰν ἡγοῦντο τὴν ἀρετὴν, τὴν xal ἐν νεχρῷ φθεγγομένην τῷ σώματι. Εἰ δέ τι χαὶ λείγανον ἀρετῆς ἐν αὐτοῖς κατελέλειπτο, xal τοῦτο ταχέως; δι᾽ ἐπιμιξίας ἐσθέννυτο, xat τῶν ἀτόπων 1) μίμησις ἅπαν χρηστότητος ἴχνος ἀπήλειφεν. Τοιούτω δὲ φθοροποιῷ λοιμῷ κχατεχομένη; τῆς χτίσεως, xal λύθρῳ ψυχῶν xaX σαρχῶν μολυνομένης, ἐδυσφόρουν μὲν τῶν ἀγγέλων αἱ τάξεις, χαὶ τῆς ἀνομίας τὴν πυρκαϊὰν ἐπωδύροντο΄ ἤσχαλλον δὲ χολάσεως βρα- δυνούσης, χαὶ τὰς τῆς χτίσεως εὐθουλίας &vayat- τἰξειν ἐδούλουτο, χατὰ τὴν Παύλου φωνήν * Τῇ γὰρ ματαιότητι ἡ χτίσις ὑπετάγη οὐχ ἑκοῦσα.
β΄. Ὡς οὖν ἀνίατον ἣν τὸ δεινὸν, χαὶ ἡ νόσος ηὐ- ξάνετο, xal τὰ τῆς ἀσεδείας προέχοπτε, χινεῖται πρὸς κάθαρσιν τῶν πραττομένων τὸ Θεῖον, χαὶ προ- χηρύττει χαταχλυσμὸν, τὰ ῥεύματα τῆς ἀσεθείας στῆσαι τῷ φόδῳ βουλόμενος. Καὶ προορίζει τὸν χρό- νον, xal μετανοίας πήγνυσι μέτρα, χαὶ προλαμθάνει τὴν χόλασιν, ἰδεῖν τοῦ τρόπον τὴν μεταδολὴν μηχανώ- μενος. Καὶ τί φησιν ; Οὐ μὴ καταμείν»ῃ τὸ πγεῦμά μου ἐν τοῖς ἀγθρώποις τούτοις εἰς τὸν alova, διὰ φὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας. Οὗτος τῆς τιμωρίας ὁ φό- δος - ἐπάγει χαὶ τῆς μετανοίας τὸν ὄρον, εἰπών" "Ecor:ai δὲ αἱ ἡμέραι αὐτῶν (12*). Δίδωμι, qnot, τῆς μετανοία: τὸν χρόνον, ἵνα ἴδω τὸν τρόπον μετα- θαλλόμενον, χαὶ συμπλατύνω τῇ προλαδούσῃ χαχίᾳ τῆς ἐμῆς φιλανθρωπίας τὰ διαστήματα. “Ὅσῳ τὸ
πάθος ἐσχλήρωται, τοσούτῳ τῆς μετανοίας φέρω «5 C
φάρμακον. Νόσημα πολυχρόνιον, πολυχρόνιος περι- οδευέτω μετάνοια" ἐπέχιυ τοῦ χαταχλυσμοῦ τὰς ὠδῖ- γας προθεσμέᾳ τὴν χόλασιν ἀναθάλλομαι " ἐχούσιον γὰρ θεραπείαν ἐχδέχομαι. Τοιαῦτα μὲν ἡ φιλάνθρω- πος χάρ'ς, τῇ τῆς τιμωρίας μεταθολῇ τὴν μετάνοιαν ἕλχουσα * τὸ δὲ πάθος φιλανθρωπίας οὐχ Éypmosv. ἡΑνήλωτο οὖν ἅπας τῆς μετανοίας ὁ χρόνος " ἡ δὲ «ἧς ἀσεθείας οὐχ ἐπαύετο νόσος. Τοῖς μενοῦν Νι- νευῖΐῖταις ὕστερον τριήμερον μετανοίας διάστημα γέ- Ὑονξ πρὸ: σωτηρίαν ἐφόδιον, xat τὸ στενὸν τῆς προ- θεσμίας τῇ μεταθολῇ τοῦ τρόπο) νιχήσαντες, προ- φητιχὴν ἀπόφασιν ἔδησαν, θείαν ἀπειλὴν τοῖς δά- χρυσιν ἠμερώσαντες. Οὗτοι δὲ τοσοῦτον πλῆθος τῶν εἰχἧ ῥεόντων ἐτῶν παρέδλεπον, αὑτὸν τῆς μετανοίας τὸν χρόνον συνεργὸν εἰς ἀτέθειαν ἐργαζόμενοι, τὴν τῆς ποντρίας ὑπέρθεσιν, τιμωρίας ὑπέρτασιν ἔχον- τες (735). Καὶ τότε δὴ ἀναλαμόάνει τὸν Νῶε, χαθάπερ χρυπτὸν ἐν βορδόρῳ θεωρήσας ἀστράπτοντα, χαὶ θη- σαυρὸν ἀρετῶν ἐν δυσώϑδεσι τάφοις χρυπτόμενον, χι-
* Rom. vin, 30. 5' Gen. vi, ὅ. "ibid,
pravitatem nali quoque métum limis intuebantur. In iis nemo qui Dei amantem Abelum zmulare- tur; sed emortnam virtutem opinabantur, quz ta- men vel in mortuo corpore loquebatur. Quod si vel exiguae virtutis reliquix in ipsis srüperassent, es certissime per vitiorum admistionem exstin- guebantur , et deteriorum rerum imitatio deleverat omne vestigium probitatis. Cum vero hac pestifera lue corriperetur creatura, et animarum carnisque sanie inquinaretur, angelorum ordines graviter ferebant, et ardentissimis vitiis indolehant. Trista- bantur autem punitioue prolatata et creaturz con- silia cogitabant erigere juxta Pauli vocem : Va- nitalà enim creatura subjecta est. non volens **.
B 2. Quod igitur malum esset immedicabile , auge-
sceretque morbus, ac impietatis fleret progressio, ad ea , quz fiebant , expianda Nunien incita(ur , 97 et volens impietatem gliscentem terrore sistere, dilu- vium proclamat, tempusque prxfinit, ac peenitudi- nis modum statuit, nec non supplicium antevertit excogilins, qua ratione morum conversionem vi- deret aliquam. Ecquid ait? Non permanebit sriri- (us meus in homine in eternum, quia caro est **, llic supplicii terror est; inducitque poenitudinis termi- num, dicens : Éruntque dies illius centum viginti annorum *, Do, inquit, poenitudinis tempus, ut videam morum conversionem, unaque cum ante- gressa vitiositate humanitatis mes spatia produco. Quandiu malum. obduruit, tandiu poenitudinis me- dicamen profero. Longa. fuit :grotatio, longa obea- tur poenitentia, procrastino diluvii mala. Mihi prze- finitum est animadversionem protelare; nam cu- ralionem voluntariam accepto. Etsi talia hominum amore meditabatur, gratia, quo traheret ad poeni- tentiam supplicii prorogatione : tamen mali vis humanitatem respuebat. Consumptuim igitur est poe- nitentize témpus, nec impielaus agritudo desinebat. Postea certe Ninivitis triduanum penitentie spa- tium ad salutem via fuit, et morum mutatione superalis prescripti temporis angustiis Dei minas lacrymis lenientes proplieticaim. obuuntiationem prepedivere. Hi vero toti frustra fluentium anno- rum numerum despexerunt, ipsa opportunitate ponitenti:e in impietatis patrocinium conversa :
D maleficiorum accumulatio suppliciorum erat anpli-
ficatio. Àc Noemum tunc assuinit tanquam aurunut in eceno conspicatus fulgurans, et virtutum the- saurum in tumulis graveolentibus abstrusum, jubet arcam compingi, et impietate spectante inunda-
CL. DAUSQUEII NOTE.
(12*) σονται δὲ αἱ ἡμέραι αὑτῶν. Suppleo, ἐχατὸν εἴχοσιν ἔτη : Centum viginti annorum. Hausi de manalibus Scripture fontibus, ita depostulante senieutia, el verbis Basilii non ita multo post : OCG- τοι δὲ τοσοῦτον πλῆθος τῶν εἰχῇ ῥεόντων ἐτῶν παρ- ἐδλεπον: lli tot annorum spatium sine fructu flwen-
lium limis aspiciebant, sive negligebant.
(15) Τὴν τῆς πονηρίας ὑπέρθεσιν τιμωρίας ὑπέρτασιν ἔχοντες. Propior tamen auctoris mene tem erít liec ordinatio : Τὴν τῆς τιμωρίας ὑπέρθε- σιν πονηρίας ὑπέρτασιν ἔχοντες : Sunici dilalio [nit nequitie illorum amplificatio.
“9
Geni viam struit. E:at οἱ boc divum in bonámun A £w:Ly πτυυύυ: πΙρλχελεῦξτχ', ΧΑ:
graüiam commestum invilamento ad pornitentiam. Erat enim [facile vel absque ligno Noew un servare. Sed ipsum primum quidem constituit len*um arce zdificatorem, ut vel ex visis concep!a foriiidine intgentes ad paeriteniiam attraberenior, Visa. vero res illis cavillatienis materiam attulit, ei in risus occasionem vertit res plena terroris. Noemum sub- sapaabant, 98 at labore se con&cicnten, et divinis ehsequentem przcepus ludificabant. Ac forie non- solli quoque talibus inter se cLunorious eum lace- rabami : llic. diluvii nobis vaticinator, Lic contra diluvium armatur, bic lignis pericelum propulsare deyroperat , et aquarum inundationem sperans, malorum, quae fert, inendatione circumvenitur,
DASILII SELEUCIEN-IS
Tu ἀπεθούν- τῶν ὁρώντων, χαταχλυτοῦ σχευᾶτε: i2/75:3. "Hv
δ᾽ ioa xa τοῦτο θεῖον ὑπξ. ἀνθρώπων μτχάντια πρὸς uitreesiw ἔχχαγούμπενου. Ἢν vào Θεῷ 213:0» χαὶ ξύλου χωρὶς δι11ΩΤ4: τὸ Nis. ἌΧ χαρίζει πρῶτου αὐτὴ δτλιυοχὸν χιοντοῦ πολυχούνιον, ὯΖ xlv i ia τοὔὔτ111 τοῖς ἐρῶνταϊ ποὺς μετΖ.».:} ἐπισπάτττλι. Ἐγίνετο δὲ τούτοις χλτύτς ὑπόθε:τι:; 4 θέα, xit νυέλωτο: πούταπτις ὁ τόξο: τὐρϊτχετο. Ἐχλεύαϊον χαγοπλθουσπα 5$. ΝῶΞ (71), χαὶ co θείοις ὑπτοετουντα Tpe3:ivu12t βλέποντε; ἔσχω- «tov. Raf τοῦ τινες, xai τοιαῦτα ζιχτύροντες 7
ἀλλήλους δίων Οὗτος 6 τοῦ χαταχλυταοῦ «vite fuiv, χατὰ τοῦ χαταχλυσμηῦ παρατάττετα:, χαὶ $5- Aot; ἀμύνχοθλ: τὸν χίνδυγον χατεπείγεται, χαὶ x1i-
sudoribus abuudat adllictis labore membris, et ni- P -παχλυσμὸν ὑδάτων ἐλπίζων (75), χαταχλυτμῷ συμ-
sis verax xrummatum assertor pragustiat mola inutilter elaborans, queque perfici nequeant. Fe- siinationem adhibe , senex decrepite, ne toam artem diluvium properet occupare. lutere2. bruta diversi generis videbant ad Noemum concurrenmia, nec eorum bruia vivendi ratio detorquehbatur in anelius : volatilium turmas, ut ad comumupe quod- dam hospitium ei receptaculum devolantes, rem- «ue adeo miram despiciebant. Contra tumultu. ac wepidatone complebantur onmia : czeterum diluvii obnuntiatio propere appetebat, cuim Dens preter istas periculorum boras 1129 amoris indices pro-
ponit inducias, el rursus pauxiilulum proerastinat (c
diceus : Adhuc enim el post dies septem ego .dilu- rium inducam δ, Hominum amore nequit expleri Deus. En quot salutis occasiones excogilat, si quem forte salutis cupicnteur inveniat ? Adhuc enim et post dies sepiem. Sufficit mihi vel breve tempus, inquit, »d peccatorum salutem. Tantum ad peeaiteotiam inclinent, et senteutiam retracto; minas abjicio, si eos ex animo consilia priora retractare videro :
-
4 Gen. vit, 4.
φορῶν περιδέθλττα:, χαὶ τοῖς ἱδρῶσι περιχλύνεται, μαστιγούμενος χαμάτω τὸ μέλῃ (16), χα! ποοῦπο- λαύξι τῶν χαχῶν ἐπαλτθεύων τοῖς πάθετιν, ἀνύνυτα μοχθῶν. χαὶ χάπνων ἀπέραντα. Πρότϑες, ὦ πρετθύτα, τὸ τάχος, μὴ, φθάσῃ σηὺ τὴν τέχντν ὁ χαταχλυτιιὸς ἐπειγόμενος. Ἐν τούτοις ξόλεπον τῶν Or oíor) τὰ 0:3- gopz γένη πρὸς τὸν Νῶε συντρέχοντα, χαὶ ὁ θηοιώ- bn; αὐτῶν οὐχ ἐπεστρέφετο τρότος πτηνῶν ἀγέλας ὡς πρός τινα χοινὸν ξενηξόχον χαθιπταμένας, xai τὸ θαῦμα παρέδλεπον. ᾿Αλλὰ πάντα μὲν ταραχῇ χαὶ « φόδωῳ συνείχετο, xai fj τοῦ χαταχλυσμοῦ λοιπὸν ἀπό- φατῖς ἔτρεχε. Θεὸς δὲ xai παρ᾽ αὐτὰς τῶν χινξύνων τὰς ὥρας, ἑτέρας φιλανθρωπίας προδάλλεται συνϑὴ - xac, xai πάλιν μιχρὺν ὑπερτίθετα: λέγων Ἕτι γὰρ ἡμερῶν ἑπτὰ &xo ἐπάγω cv. χαταχιϊυσμέν (T: “Απλήστον γὰρ πρὸς φιλανθρωπίαν τὸ Θεῖον, x3* πό. σὰς προφάπεις ἔπινοεῖ σωτηρίας, εἴπποῦ τὴν σώζε- σθαι βουλόμενον sopn! Ἕτι vào ἡμεεῶν ἑπτά. "Apxil pot, φυσὶ, καὶ βραχὺς χρόνος πρὸς ἀμποτω- λῶν σωτηρίαν. Νεύσωσι μόνον πρὶς μετάγνωσιν, χαὶ λύω τὴν ἀπόφασιν" ἀπαλείφω τὴν ἀπειλῖν, εἰ τὴν
CL. DAUSQUEII NOTE.
(14) "ExAsóéator κακοπαθοῦντα τὸν Νῶε. Noe- mum exsibilabant ot labore se conficientem, Basi- lius SiLyllam auctorem habere potuit. Ea lib. 1:
Οἱ δὲ μιν εἰσαΐοντες ἐμυκεήριζον ἕκαστος "Exgpova κιχλήσχοντες, ἀτὰρ μεμανημένον ἄνδρα.
[lec ubi dicta , vocant amentem, actunque furore Subsanuant omnes hominem, . . ..
Verti subsannabant. Secutus. etymologicum : Χλεύη σημαῖνε: τὴν ἀπάτην, χειλεύη τις οὖσα παρὰ τὸ ἠρέμα ἀνοίγειν τὰ χείλη. Ubi liquido apparet χλεύην irisionis genus labiis peragi, quod et δια μυλλαί- νεῖν dixit. Aristophanes, Irrisor ejusmodi somnio M. Tullio : Quid enim potest esse tam ridiculum, quam semnians, qui ore, vultu, imitandis moribus, voce, denique corpore ridetur ipso? Nec male exaibilabawt.
(15) ᾿Ελπίζων. Suidas : "E.Azí(cac οὐ μόνον ἐπ' ἀγαθῷ, ἀλλ᾽ ἀπλῶς ἐπὶ τῇ τοῦ μέλλοντος ἐχθάσει λέγεται παρ᾽ ᾿Αττιχοῖς. Ἑλπῖσας sperans, ΝΟΝ da bo: nis tantum diciiur, sed latius de futuri eventu, Quuro mihi visum est ad Basilli asententlum appositum, al
r timere ΩΝ AUamen erit iguralu vox (n
im lJoquebantur) si pro aperare sumatur, quas propleréa faciant illi convicium Noemo, et Irildeunt,
quod eorum odio diluvium speraverit, cum interim &udoris el rumnarum diluvio conficiatur.
(16) Μαστιγούμεντος καμάτῳ τὰ μέλη. Siquidem membra coutentius. fJaboraitis velut. κει ΐς;» flicta
D opprimuntur et delassautur.. Eodem sguiucatu uà-
στιξ Oratione Ei, δαιμονιῶντα" Τοιαύτης παρ αὐτῶν οὐ πεπειράμεθα μάπτιγο;, Nullum eb εἰς ejusmodi sumus experti flagellum, demones lequuntur, Ui.us de Machabzis apud Ambrosium Lb. à De officiis, cap. 31: Lingue flagellum times ? sanguinis fsel- Inm non times. Uterque de fundo Scripturz. Marci, cap. Ju : "Iv' αὐτοῦ ἅψωνται, ὅσοι εἶχον μάστι- γας, Ut illum tangerent, quoiquot. habebant plagas, &ivo agri, egentes. Gregorius Theolozus :
Μέστιγας Αἰγύπτοιο xaxéz j
1 : fercc αἱὲν ἀρίομει. 1» ma e consulte memori mula mente leneto P 4 }}}}" ΙΝ
Cujus. syllabm modulum. Homeri, Orphel, alio- Pun) Auctorüate. possum. affinuare secutus. eorum qui vals ter maximi exemplum sollicitant. ' pil Τὶ " xarax Ávcuór, Sepiuaginta. et vulgaria
, V*hiemem interpretor cum Censorino.
81: ORATIO V. 82 γνώμην u&tavoougay θεάσωμαι. "Etc. γὰρ ἡμερῶν A Adhuc enim εἰ posl dies septem ego diluvium indu-
ἐπτὰ ἐγὼ ἐπάγω τὸν zacaxAvc pór. ᾿Ανάλωσας τὴν πεΐαν ὑπέρθεσιν, φεῖσαι xàv τῆς στενῆς προθε-
σμίας, ἵνα φύγῃς τὸν χίνδυνον. Τοσαύτη, καὶ ἐν.
τοσούτῳ xaX διχαίῳ θυμῷ, φιλανθρωπίας ὑπερδολή. Ὡς δὲ ἅπασα μὲν θεραπείας ἠλέγχετο τέχνη, ἡ δὲ «ἧς γνώμης σηπεδὼν ἐπεθόσχετο, ἐπαφίει λοιπὸν τὰς «ιμωρίας ὁ Θεὸς, ξένοις πελάγεσι, τὰ ξένα πελαγί- ζων νοσήματα. Ἄνωθεν οὐρανὸς χειμάῤῥους ἢχόντιζε, . χάτωθεν ἥπειρος ἀδύσσους ἀνέπεμπε, καὶ πρὸς τὴν ὕδατος φύσιν ἡ χτίσις ἐστοιχειηῦτο (78). Οὐχέτι ξη- ρᾶς xa θαλάττης διάχρισις ^ ἑνὶ ῥείθρῳ τὰ πάντα συνεέχετο᾽ οὐχέτι πηγαὶ, xaX λίμναι, xat χρῆναι σὺν χάριτι ῥίουσαι, ἀλλ᾽ ἀγρίοις πελάγεσι χατεποντίζοντο τὰ σύμπαντα. Οὐ βλαττημάτων κάλλη, xa δένδρων ἄνθη, οὐ πόλις, οὐ πεδιάδες, οὐχ αἱ τῶν ὀρέων χο- ρυφαὶ, ἀλλὰ πάντα τοῖς χύμασιν ἐνανάγει, χοινῷ χαλυπτόμενα τάφῳ. Οἱ πολνάνθρωποι δῆμοι σὺν τῇ xaxía τῆς γνώμης ἐχυδίστων ἐν μνήμασι" ἣν γὰρ ζῶντες ἐμόλυναν, ἀποθνήσχειν ἀπ᾽ αὐτῆς οὐχ ἠξιοῦν- το. Οὕτω μὲν οὖν τῇ τοῦ χαταχλυσμοῦ περιδληθέντες σαγήνῃ (79), ἐν ταῖς τῶν χυμάτων πληγαῖς σφεν- δονούμενοι πρὸς ἐλεεινὸν θανάτου τρόπον ὑπεφέροντο, ταῖς ἀλλήλων συμφοραῖς τιμωρούμενοι. Οἱ μὲν ἀθρῶον χωσθέντες vol; ὕδασι, νεχροὶ ταχεῖ: ἀπεδεί- χνυντο᾽ οἱ δὲ ἐμπνέοντες, αἰσθήσει τοῦ πάθους μα- χρὸν ὑπεδέχοντο θάνατον. Αλλοι δὲ xal πρὸς βραχὺ πρησχαρτερήσαντες, μαχροτέραν τοῦ θανάτου τὴν «᾿λωρίαν ὑπέμειναν. Πόσοι πρὸς τὰς τῶν ὁρέων χο-
ρυφὰς ἀναδραμόντες ἀχαίρῳ φυγῇ τὸν qó6ov ἐξ- c
ἠλεγξαν! πόσο: πρὸς τὰς τῶν φυτῶν ἀχρωρείας ἀνέρ- ποντες χατελαμθάνοντο, χαθάπερ πτερῷ, τῷ τάχει τοῦ ῥεύματος! Ἑπέχειτο διώχων ὁ καταχλυσμὸς προσαναθδαίνων τοῖς ὕψεσι, χατόπιν ἔφερε τὰ σύμ- πᾶντα, ἕως ἅπαντας δῆσα;, ὁ αὑτὸς θάνατο; ὁμοῦ, χαὶ τάφο: ἐγίνετο. Ἔρπετὰ τοῖς ἀνθρώποις vexpto- ἔντα συνεπεπόλαζε. ΓἌλογος φύσις μετὰ θάνατον τοῖς λογιχοῖς συνείχετο" xüvég ἀνδράσιν ἑνὶ χαλυ - πτόμενοι χύματι, χαὶ πλησίον ἀλλήλων λοιπὸν πε- οιδινόμενοι, χοινῇ τὸ ζῇν ἀπετίθεντο. Nes δὲ μόνος ἐν πανδήμῳ θανάτῳ, ζωὴν ἑχαρποῦτο παράδοξον, χαθάπερ τις χυδερνήτης ἐν μέσῳ τῷ σχάφει, τοὺς τῆς πίστεως μεταχειριζόμενος οἴακας, xai τῷ χα-
cam. Owitte laxam dilationem, abstinens esto vel modice praíinito tempore, ut periculum effupias. lu tanta tamque justa ira tanta. inerat Deo erga bomines amoris exsuperautia ! Ut autem omnis cu- rature ars elusa. fuit, mentemque vitiorum carics depasta, quod supplicii reliquum erat, immittit Deus, peregrinis aquis peregrinas obruens segritu- dines. Superne coelum torrentes jaculabatur, in-
' ferne ierra abyssos relaxabat, et dum aquz einer-
gebaut, ad aquas clementares create res redigc- bantur. Nulla jam aridze marisque discretio : unius
. fluenti. alveo continebantur omnia ; non jam seatu-
rigines, et lacus, non fontes cum decore fluentes; sed immanibus undis demergebantur universa; 99 non germinum species, etarborum flores, non urbes, non planities ulla, non montium vertices, sed ompia fluctus inter naufragium faciebant com- muni operta sepulcro; frequentissimx gentes una cum animi improbitate volutabantur in monumen- tis : qux: enim viventes se conspircaverant, ab ea morientes non merebantur abjungi. Ha diluvii sa- geua comprehensi, iuter fluctuum vortices rotati, ac mutua ealamitate puniti, miserando mortis genere subripiebantur : li, confertim aquis oblimati, con- festiip mortui videbantur; illi spirantes nen sine mali seusu longam excipiebant mortem ; alii, mo- dico durantes tempore longius morte cruciamentuim sustinebant. Qusm multi montium capita incursan- tes intempestiva fuga crepidationem inutilem osten- ' derunt ! quam frequentes, qui ad arborum ver'*iees arrepserant, comprehbendebantur rapidissime undis advolitantibus ! Instahat acerrune diluvium ad alta quaque ductum; a tergo ferebat omnia, donec simul omnibus implieatis idem inors esset, et tumulus. Mortua cum hominibus reptilía summis aquis iuna- bant. Rationis exsors, consorsque natura una morle comprimebantur : canes cum Lominibus iisdem operti fluctibus, ac deineeps prope invicem cireumvoluti communiler vitam ponebant. Nocmus vero solus per omnium gentium stragem vila frue- batur inopinata. Quemadinodum gubernator quis- piam in navis meditullio fidei tractaus gubernacula,
CL. DAUSQUEII! NOT/E
(78) Πρὸς τὴν ὕϑατος φύσιν ἡ κτίσις ἔστοι- D muudum ezaquescere. Ovidius in undecimo :
χειοῦτο. Meditabar χύσιν substituere ; sed re pen- siculatius recognita sic amplector, quod objicitur, ut φύσις uon Lam 51} aquarum ingenium, quam eru- ptio sicut φῦμα tuberculum, sive quae erupit in tu- morem cuticula subjecto hamore ardentiore. Τὴν χτίσιν στοιχειοῦσθαι est mundum ad prima elementa referri. Describit enim Basilius tam horribilem, tam faxlam, ac deformatam universi faciem, ut prostra- tis :edificiis omnibus, arboribus convulsis, animau- tibus internectis, oblatis e conspectu ccelo ac terris (ab utroque scilicet coufertissimx» erumpebant unda) maria undique apparuerint, οἱ undique oqua, ex quibus στοιχείοις omnia Geueseos primo sunt con- flata ; qux? subeunt, id interpretameuti fulciunt : 02x- ἐτι ξηρᾶς xai θαλάσσης διάχρισις, ἑνὶ ῥείθρῳ τὰ πάντα συνείχετο, οὐχέτι πηγαί, Censorinus dixerit
Inque freti forimam terras convertit...
(19) Τῇ τοῦ κατακλυσμοῦ zxspi6.An0é£vcec ca- γήνῃ. Eflieax et bonis auetoribus coguita transla- tio. ldem Or«tione de Moyse : Τοὺς δὲ χύμασιν ἐσα- γήνευσε. Alios undarum sagena obruit. — De Jona : Γλώτταις σαγηνεύειν τὰ ἔθνη. Eadew : Ἐνὼχ ἔμενεν ἔξω τῆς τοῦ θανάτου σαγήνης. Herodianus libro octavo : Παντὸς στρατοῦ σαγηνεύσαντος τὴν πό- λιν. Apud Ulpianum in τὐγιϊλι Demosthenis. pro Olynthiis, Plutarchum in Sylla, et Suidam lege pi- cturam dueis Timothei cum fortuna astante, et retia gestante in. urbium expugnatiouem. Super hec le- quendi genere videsis Exegemeta polyhistoris virh Antonii Guevarra in primum caput Habacuc.
82 BASILII SELEUCIENSIS
(uW.
et diluvio circumquaque "obsessus inconsumptis A ταχλυσμῷ πάντοθεν πολιορχούμενος, ἀνάλωτος ἔμε-
manebat, qui creaturarum servabat reliquias, qui Dei creaturis custos appositus erat, qui in arca velut arce stadium decurrebat, qui creatura nau- ftagium faciente placide solus enavigabat, qui fide et ligno diluvioni vim afferebat, O res inopinabiles ! Quomodo arca montibus illisa non est? Arca fere- batur, inquit, super aquas *, velut curriculo undis inpvecla; non proscindens fluctaum profunda , sed equitans in salo velut in solo, vice baseos erat pelagus, et arcze substernebatur inundatio quasi via publica. Hoc (dei vehiculum! h:c natur: custo- dia! O arca paradiso firmior ! illie namque cum aliis navigabat serpens : 80) illic liguum mortis fuit instrumentum ; hic lignum salutis fuit guber- naculum : illic Adamum pravaricari docebat ; bic perfugio Noemum petit. O Noeme liominum pro- guitor Adamo anteferende! o imaginis Dei firmior asservator! o qui finis, unaque principium naturze fuisti! o faustum bumanitatis coufine! o qui tutior divinz bonitatis fidejussor illuxisti! o qui grassa»- tem per genus bumanum exsecratonem stitisti ! o impietatis exitium, fideique radix! o «ui oblite- rauin imaginis illius characterem reformasti ! o qui divini operis semina reservasti! o qui uature causas in te complexus es! o, cujus ope redarsit naturz scintilla! o diluvie violentior! o fidei cu- sios tutissimel Tu enim inundato continente pela- gus illius vicem fecisti habitabile, repressisti sacri- ficio alterius diluvii terrorem ; tu recepisti ἃ Deo securitatis futurx pignora, a perniciabilium rerum exspectatione creaturam vindicasti et, ut Deo cordi sit religio, patefecisti, fuisti apud Deum majore in pretio, idque fidei merito. O virtutis magister! 9 qui hémines edocuisti, quibus Numen honoretur : coi gloria sempiterna. Amen.
ORATIO VI. Fjusdem in Noemum.
1. Neque vestrz audientis divinorum sermonum desiderium in Deum propensum defuit, neque, quem nostra verborum egestas creal, metus im- minutus est. Licet 3utem vos ex ea re virtutem humilitatis demonstrastis, quod verhorum pauperem desideretis : nobis tamen argumenta non awplius sufficere queunt divin: vestri appetentix. At qui quinque panibus totidem pavit hominum willia, et discipulorum paupertatem gratie divitiis erexit, jlle et vobis per nos doctriuz: mensam explicabit,
** Gen. vii, 18.
νεν ὁ τῶν τῆς χτίσεως λειψάνων ταμείας, ὁ φύλαξ τῶν τοῦ Θεοῦ δημιουργημάτων ταχθεὶς, ὁ χαθάπερ ἐν ἀχροπόλει τῇ χιδωτῷ σταδιεύσας, ὁ τῆς χτίσεως ναναγούσυς μόνος γαληνὸς ὡς διαπλεύσας, ὁ πίστει χαὶ ξύλῳ τὸν χαταχλυσμὸν βιασάμενος. Ὦ παρα- 656v πραγμάτων! Πῶς ἡ χιδωτὸς οὐ προσεῤῥάγη τοῖς ὄρεσιν; Ἑ-περέρετο, φησὶν, ἡ χιδωτὸς ἐπάνω τοῦ ὕδατος, ἐποχγουμένη τοῖς χύμασιν - 023 ἀνατέ- μνουσα τῶν χυμάτων τὰ βάθη, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῶν χυμά- τῶν ὡς ἐπ᾽ ἐδάφους ἱππαζομένη, βάσιν τὸ πέλαγος ἔχουτα, χαὶ χαθάπερ λεωφόοος ὁ χαταχλυσμὸς ὑπ- εἐστρώμννυτο. Τοῦτο πίστεως ὄχημα, τοῦτο φύσεως φυλαχτήριον. Ὧ χιδωτὸς παραδείσου βεῤαιωτέρα!] ἙἘχεῖ μὲν γὰρ ὅτις συνέπλεεν (80), ἐχεῖ ξύλον θανά-
B του γέγονεν ὄργανον' ἐνταῦθα ξύλον σωτηρίας πῆ-
δάλιον. "Ex:i τὸν 'Abóàa παρχθάττην ἐδίδασχεν᾽ ἐν- ταῦθα πρόσφυξ τῷ Nos προσέρχεται. Ὦ πρόήγονε τοῦ γένους, τοῦ ᾿Αδλμ τιμιώτερε ! ὦ τῆς θείας εἰχόνος βεδαιότερξ φύλαξὶ ὦ τέλος ὁμοῦ xai ἀρχὴ τῇ φύσει γενόμενος ! ὦ μεθόριον ἀγαθὸν ἀνθρωπότητος ! ὦ τῆς θείας ἀγαθότητος: ἐγγυττὴς φανεὶς ἀσφαλέστερος ἴ ὦ στήσας γατάραν κατὰ τοῦ γένους ὁδεύουσαν ! ὦ πέ- ρας ἀσεθείας, “καὶ ῥίξα γενόμενο; πίστεως! ὦ τοὺς τῆς εἰκόνος χσραχτῆρα; ἀπαλειφέντα; ἀναχτισά- μενεῖ ὦ τῆς τοῦ θεοῦ δημιουργίας τηρήσας τὰ σπέρ- ματα! ὦ τὰς ἀφορμὰς τῆς φύπεως ἐν σαυτῷ κατα- σχών!] ὦ σδευνύμενον ἀνάψας τὸν σπινθῆρα τῆς φύ-. σεως ! ὦ xa:axÀuguo3 βιαιότερεΪ ὦ πίστεως βε-
᾿βαιότατε φύλαξ" σὺ γὰρ χαταχλυ 30clonz ἢπείρου, τὸ
πέλαγος ὡς ἤπειρον ἔχτισα: (81), ἔστηπας διὰ θυ- cíav χαταχλυσμοὺ δευτέρου τὸν φόδον, ἐδέξω παρὰ Θεοὺ τῆς ὕστερον ἀσφαλείας ἐνέχυρα, ἔφθασας ςθο- ροποιοῦ προσδοχίας τὴν χτίσιν, ἔδειξας Θεὸν ἐραστὴν εὐσεθείαξ, ἐφάνης Θεῷ διὰ πίστεως τιμιώτερος. Ὧ παιδευτὴς ἀρετῆς τοῖς ἀνθρώποις γεγόμενε | ὦ δι- δάξας ἀνθρώπους ποίοις τὸ Θεῖον δοξάξεται. Αὐτῷ ἡ δόξα cl; τοὺ: αἰῶνας. ᾿Αμήν. ΛΟΓῸΣ (ζ΄. Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὰν αὑτὸν Νῶε.
α΄. Οὗτε τὴν ὑμετέραν ἀχοὴν, ὁ τῶν θείων λογίων φιλόθεος ἐπιλέλοιπεν ἔρως, οὔτε τῆς ἡπετέρας ἐν λό- γοῖς πενίας ὁ φόδος ἢλάττωται. ᾿Αλλ᾽ ὑμεῖς μὲν αὖ- τόθεν τὴν τῆς ταπεινοφροσύνης ἀρετὴν ἐπεδείξασθε,
Ὁ τὺ τοῦ λόγου πτωχὸν ἀγαπήσαντες hulv 6i πλεῖον
οὐ ἔλεγχοι πρὸς ἔνθεον ὄρεξιν ἐπαρχεῖν οὐχ ἰσχύουσιν. Ἀλλ᾽ ὁ πέντε ἄρτοις πενταχισχίλίους χορτάσας, xal τὴν τῶν μαθητῶν πενίαν τῷ πλούτῳ τῆς χάριτος διορθωσάμενος, αὐτὸς xat ὑμῖν δι᾽ ἐμῶν ἁπλώσει τῆς διδασχαλίας τὴν τράπεζαν. Πρώτν μὲν οὖν ὑμῖν τὴν
CL. DAUSQUEII ΝΟΤΕ.
(80) 'Exe( μὲν γὰρ ἔξις συγνέκπιλεεν. Defecta sententia; nam cum dixisset : δὲ serpens connati- gabet : deest, Hic arreysit in fraudem hominis, aul quid simile. An ergo serpens in arca, qui Noemum —rfagio petiverit? Planc. Gen. v1 : Et ex omni re-
ptili terre en T
) Τὸ πέλαγος ὡς ἥπειρον &xticac. Ἕχτισας pro fecisti habitabile; ut ab eodem verbo duxit Hl - rus, ἐύχτιστον πτολίεθρον. Mme
sccundum genus summ ; male, qui aliter
85 | ORATIO VI.
86
κατὰ τὸν Νῶε διήγησιν elg μέσον ἀνενέγχαντες, xai A Nuper allata vobis ex Moyse narratione, et hor-
τῆς φοδερᾶς 109 χαταχλυσμοῦ συμφορᾶς μνησθέν- τες, πρὸς πέρας ἀφιχέσθαι τῷ λόγῳ τῆς ἀπεράντου χρίσεως οὐχ ἰσχύσαμεν ἀλλὰ τὴν χτίσιν ἅπασαν αὕτανδρον ὃ λόγος βαπτιζομένην δρῶν, χαὶ πρό γε τοῦ χαταχλυσμοῦ tol ; τῆς πονηρίας ναναγήσασαν χύ- pact, τῇ τῆς μνήμης ἐχπλήξει πρὸς σιωπὴν ὑπ- ενέχθη " ὅτε χιδωτὸς τὸν σπινθῆρα τῆς φύσεως ἔχρυπτε (82), χαθάπερ ἀγχάλαις αὐτὸν περισφίγ- γουσα (82): ὅτε οὐρανὸς ἡλάλασθαι βρονταῖς (84), χαθ- ἀπερ διχαστιχαῖς φωναῖς τοὺς ὑπευθύνους βοῶν ὅτε Υὗἦ πάλιν ἀδύσσῳ καὶ σχότῳ (85) συνείχετο, xal πρὸς΄ τὴν ἀρχαίαν ἀχοσμίαν ὁ κόσμος ἀνέχαιπτεν * ὅτε ἥλιος ἀπετειχίξετο νέφεσιν, ὅτε γυμνὸν τοῦ φέγγους τὸν δρόμον ἐπλέρον, καὶ οὔτε χάρις σελήνης,